/*--

Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2016

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΔΙΧΤΥΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ


                                    
Ο άγιος Ευστάθιος, Ρωμαίος στην καταγωγή, ήταν στρατηλάτης του αυτοκράτορα Τραϊανού (98–117). Όταν ακόμη ήταν ειδωλολάτρης και ονομαζόταν Πλακίδας, ήταν περιβόητος για τις αρετές και τις ελεημοσύνες του. Ο Θεός, βλέποντας την καλή διάθεση της ψυχής του, του αποκαλύφθηκε με τρόπο παρόμοιο με εκείνον που χρησιμοποίησε και στον απόστολο Παύλο.
                           
Κάποια μέρα που ο Πλακίδας είχε βγει για κυνήγι στο δάσος, καθώς κατεδίωκε ένα μεγάλο ελάφι, είδε ανάμεσα στα κέρατά του λαμπρότατο σταυρό και την μορφή του Χριστού που του έλεγε: «Πλακίδα, γιατί Με διώκεις; Εγώ είμαι ο Ιησούς Χριστός, τον Οποίον εσύ, χωρίς να γνωρίζεις, λατρεύεις με τα αγαθά σου έργα. Ήλθα στην γη με μορφή ανθρώπου, για να σώσω το ανθρώπινο γένος και σήμερα σου εμφανίσθηκα, για να σε συλλάβω στα δίχτυα της φιλανθρωπίας Μου». Έντρομος ο Πλακίδας έπεσε από το άλογό του στην γη και για πολλή ώρα έμεινε αναίσθητος. Όταν συνήλθε, ο Χριστός τού βεβαίωσε την αυθεντικότητα της οράσεώς του, λέγοντας ότι είναι ο αληθινός Θεός, ο δημιουργός του ουρανού και της γης, και ότι από άμετρη αγάπη προσέλαβε την ανθρώπινη φύση. Ο Πλακίδας πίστεψε από τα βάθη της καρδιάς του και βαπτίσθηκε με όλη του την οικογένεια, μετονομασθείς αυτός μεν Ευστάθιος, η σύζυγός του από Τατιανή Θεοπίστη, και οι δύο υιοί του Αγάπιος και Θεόπιστος. Ο Κύριος τού εμφανίστηκε για άλλη μια φορά και του προανήγγειλε ότι θα υποφέρει μεγάλες δοκιμασίες από τον διάβολο, όπως ο Ιώβ, αλλά η θεία χάρις δεν θα τον εγκαταλείψει.
                   
Πράγματι, μετά από λίγες μέρες, ο Ευστάθιος έχασε όλη του την περιουσία και, πάμπτωχος πλέον, αποφάσισε να αναχωρήσει κρυφά με την οικογένειά του σε ξένους τόπους, ώστε να αποφύγει το όνειδος της ρωμαϊκής κοινωνίας. Φθάνοντας με πλοίο στην Αίγυπτο, ο καπετάνιος, άνθρωπος βάρβαρος και σκληρός, κατά την ώρα της αποβίβασης κράτησε την Θεοπίστη, προφασιζόμενος ότι δεν του είχαν πληρώσει όλο το ναύλο. Με δάκρυα και στεναγμούς ο Ευστάθιος συνέχισε τον δρόμο του έχοντας παρηγοριά τα δύο μικρά παιδιά του. Καθώς προσπαθούσε να τα περάσει ένα–ένα από κάποιο ποτάμι, ένα λιοντάρι και ένας λύκος τού τα άρπαξαν και αυτά, αφήνοντας τον νέο Ιώβ έρημο και συντετριμμένο με μοναδικό του στήριγμα την πίστη και την ελπίδα στο έλεος του Θεού. Ο άλλοτε ένδοξος Ρωμαίος αριστοκράτης, αδαμάντινος στην υπομονή, μετέβαινε τώρα από τόπο σε τόπο ζώντας με μικροδουλειές, έως ότου εγκαταστάθηκε στην πόλη Βάδισσο. Εκεί διορίσθηκε φύλακας των οπωροφόρων δένδρων για δεκαπέντε χρόνια.
                                      
Τον καιρό εκείνο συνέβη οι βάρβαροι, στους οποίους είχε οδηγηθεί η Θεοπίστη, να επαναστατήσουν. Οι δε Ρωμαίοι δεν εύρισκαν στρατηγό ικανό να ηγηθεί του πολέμου. Τότε ο βασιλεύς θυμήθηκε τις πολλές ανδραγαθίες και νίκες του Πλακίδα κατά των βαρβάρων και έστειλε ανθρώπους να τον αναζητήσουν και να τον επαναφέρουν στην Ρώμη. Όταν ο Ευστάθιος παρουσιάσθηκε στα ανάκτορα, ήταν τόσο αλλαγμένος στην όψη από τις κακουχίες και τις θλίψεις, που με δυσκολία αναγνωρίστηκε. Ο αυτοκράτορας τού απέδωσε τους παλαιούς του τίτλους και την περιουσία του και τον έθεσε επί κεφαλής των ρωμαϊκών στρατευμάτων. Επειδή οι στρατιωτικές δυνάμεις βρέθηκαν πολύ λιγότερες από όσες χρειάζονταν, διατάχθηκε γενική στρατολογία νεοσυλλέκτων, στην οποία καταγράφηκαν, ως ξένα και απροστάτευτα, και τα παιδιά του αγίου, τα οποία ποιμένες είχαν διασώσει από τα στόματα των θηρίων. Βλέποντάς τα ο Ευστάθιος ωραιότατα και ευγενή, χωρίς να καταλάβει ότι ήταν παιδιά του, τα κράτησε ως ακολούθους του και τα διέταξε να συντρώγουν στο τραπέζι του.
                                      
Κατά τον πόλεμο αυτό ο Ευστάθιος κατέλαβε και την πόλη, στην οποία βρισκόταν η σύζυγός του Θεοπίστη. Από θεία πρόνοια κατέλυσε στην οικία όπου εκείνη έμενε και έστησε την σκηνή του στον κήπο της. Μια μέρα ο Αγάπιος και ο Θεόπιστος καθισμένοι στον κήπο διηγιόντουσαν τις αναμνήσεις τους από την παιδική τους ηλικία. Η Θεοπίστη άκουσε την συζήτησή τους και εννόησε ότι ήταν τα παιδιά της· αναγνωρίζοντας στο πρόσωπο του αρχιστράτηγου τον άνδρα της Ευστάθιο, του αποκάλυψε τον θαυμαστό τρόπο, με τον οποίο ο Θεός είχε διαφυλάξει και αυτήν σώα και απείρακτη από τους βαρβάρους.
                      
Μετά το τέλος του πολέμου, ο διάδοχος του Τραϊανού Αδριανός (117–138) τίμησε την θριαμβευτική επιστροφή του Ευσταθίου στην Ρώμη με επινίκιους εορτασμούς και λαμπρές ευωχίες. Κατόπιν προσκάλεσε τον άγιο να προσφέρουν ευχαριστήριες σπονδές στους θεούς για την νίκη και την ανεύρεση της οικογενείας του. Αλλά ο στρατηλάτης του ουρανίου Βασιλέως τού απάντησε ότι η νίκη αυτή οφειλόταν μόνον στον Χριστό και όχι στην δύναμη των ψευδώνυμων θεών. Η απάντησή του εξόργισε τον Αδριανό, ο οποίος για μια ακόμη φορά τού στέρησε τους τίτλους του και διέταξε να απολυθεί εναντίον του αγίου, της γυναίκας και των παιδιών του ένα μεγάλο λιοντάρι στο στάδιο. Επειδή το θηρίο δεν τόλμησε να τους αγγίξει, τους έκλεισαν μέσα σε χάλκωμα κατασκευασμένο σε σχήμα βοδιού. Εκεί οι άγιοι υμνολογώντας την Αγία Τριάδα παρέδωσαν εν ειρήνη τις ψυχές τους στον Θεό, χωρίς να καεί ούτε μια τρίχα της κεφαλής τους. Όταν μετά από τρεις μέρες οι ειδωλολάτρες άνοιξαν το χάλκωμα και είδαν τα σώματα των αγίων σώα, αναφώνησαν: «Μέγας ο Θεός των χριστιανών!». Κατησχυμένος ο Αδριανός απομακρύνθηκε από τον τόπο, δίδοντας ευκαιρία στους χριστιανούς να πάρουν κρυφά τα λείψανα και να τα ενταφιάσουν με τιμές.
[Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου:

«Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας», τόμ. 1ος, Σεπτέμβριος,  σελ. 243–245,

Διασκευή από τα Γαλλικά: Ιερό Κοινόβιο 
Ευαγγελισμού της Θεοτόκου,
Ορμύλια Χαλκιδικής,

Εκδόσεις «Ίνδικτος», 

Αθήναι Φεβρουάριος 20112.

Επιμέλεια ανάρτησης,επιλογή θέματος και φωτογραφιών,πληκτρολόγηση κειμένου:


π. Δαμιανός.]
                                                   
⁜ 

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των αναρτήσεων από το «Ειλητάριον», αρκεί να αναφέρεται απαραίτητα ως πηγή προέλευσης.


Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2016

ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

(1) Όπως όλοι ξέρουμε διά του Ευαγγελίου, της Πίστης και της εμβίωσης αυτής της Πίστης, ο Χριστός είναι το «Φως», η «Αλήθεια», η «Ζωή», η «Οδός» κτλ. Όποιος άνθρωπος αρνείται να πορευθεί προσωπικά προς τον Χριστό και να επιλέξει Αυτόν ως ζωή του, είναι ο άνθρωπος που εκ των πραγμάτων αρνείται την αιώνια σωτηρία του. «Δεῦτε πρός Με πάντες!...», μας λέει η αψευδής φωνή Του, πάντα και για πάντα. Θα πάμε; Αν ναι, πώς θα πάμε προς Αυτόν; Πού θα Τον βρούμε; Ποιος θα μας διευκολύνει σε όλα αυτά; Μόνο η Μητέρα Του, η Κυρία Θεοτόκος, και οι Άγιοί Του.

Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2016

Ὁ παλιός, ὁ λησμονημένος δάσκαλος

«Τότε θὰ τραγουδήσουν οἱ κύκνοι, ὅταν σιωπήσουν οἱ κόρακες». 
Πίνδαρος 

Ἀποχωροῦν κάποιοι παλιοὶ δάσκαλοι – πρωτο­βάθμιας ἢ δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης, δὲν ἔχει σημασία – καὶ ὀρθῶς διοργανώνονται τιμητικὲς ἐκδηλώσεις, γιὰ νὰ βραβευτοῦν κυρίως τὸ ἦθος καὶ ἡ συνέπειά τους. Ἀνήκουν στὴν γενιὰ ἐκείνων τῶν δασκά­λων ποὺ ἔζησαν τὴν ἑξαήμερη διδασκαλία, τὴν ἀπογευ­ματινὴ βάρδια, τὸ ὑποχρεωτικὸ κουστούμι, τὸν ἐκκλη­σιασμό, τὸν αὐστηρὸ ἔλεγχο ἑνὸς συνήθως βλοσυροῦ ἐπιθεωρητῆ, τὴν  α ὐ τ α ρ χ ι κ ό τ η τ α  τῶν προϊσταμέ­νων. 

Σάββατο, 27 Αυγούστου 2016

ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ, Ο ΑΓΙΟΣ ΠΟΥ ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ

ΛΙΓΕΣ ΚΑΙ ΑΣΑΦΕΙΣ εἶναι οἱ εἰδήσεις ἀπὸ τὴ γραπτὴ παράδοση γιὰ τὸν βίο τοῦ ἁγίου Φανουρίου, ὅπως ἄλλωστε δηλώνει καὶ τὸ συναξάρι του. Σὲ πλήρη συμφωνία μὲ τὸ ὄνομά του, ὁ ἅγιος Φανούριος φανερώθηκε ξαφνικὰ μετὰ τὸ 1350 στὴ Ρόδο, μιὰν 27η Αὐγούστου, ὁπότε καὶ γιορτάζεται ἔκτοτε. Πιὸ συγκεκριμένα, τὴν ἡμέρα ἐκείνη βρέθηκε τυχαῖα ἡ εἰκόνα τοῦ τότε παντελῶς ἄγνωστου ἁγίου στὰ ἐρείπια μιᾶς ἐκκλησίας. καθὼς ἐπισκεύαζαν οἱ Τοῦρκοι τείχη τῆς πολιτείας, 

Οἱ ἐργάτες βρῆκαν στὰ χαλάσματα μιὰ παλαιὰ ἐκκλησία μὲ φθαρμένες εἰκόνες. Μεταξὺ αὐτῶν βρέθηκε καὶ μιὰ στὴν ὁποία ὁ μητροπολίτης τοῦ νησιοῦ Νεῖλος (1355-1369) διάβασε τὴν ἐπιγραφὴ «Ἅγιος Φανούριος». Ἂν καὶ ὁ ἅγιος αὐτὸς ἦταν ἄγνωστος, ὁ δεσπότης ἀνακαίνισε τὴν ἐρειπωμένη ἐκκλησία καὶ καθιέρωσε γιορτὴ τὴν ἡμέρα εὕρεσης τῆς εἰκόνας. Ἔτσι ἀπέβη ἡ Ρόδος κέντρο τῆς λατρείας τοῦ ἁγίου Φανουρίου, ὅπου ἀναφέρονται πολλὰ θαύματά του. 

Γρήγορα ἡ λατρεία του ἁπλώθηκε στὰ Δωδεκάνησα, τὴν Κρήτη, τὴν Κύπρο, τὴ Χίο, τὴ Λέσβο κι ἔπειτα καὶ στὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα, σὲ βαθμὸ ποὺ ὁ ἅγιος Φανούριος νὰ εἶναι σήμερα ἕνας ἀπὸ τοὺς λαοφιλέστερος ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὅσον ἀφορᾶ εἰδικότερα τὴ λατρεία τοῦ ἁγίου στὴν Κρήτη, ὅπου ἐμφανίζεται ἰδιαίτερα ἔντονη, ἡ πρώτη μαρτυρία της στὸ νησὶ ἐντοπίζεται μὲ τὴν προσθήκη τὸ 1426 ἐγκάρσιου κλίτους στὴ Μονὴ Βαλσαμονέρου (νῦν Βροντησίου), στὸν νομὸ Ἡρακλείου, τὸ ὁποῖο εἶναι ἀφιερωμένο στὸν ἅγιο Φανούριο καὶ στὸ ὁποῖο σώζονται μάλιστα δύο εἰκόνες τοῦ ἁγίου φιλοτεχνημένες ἀπὸ τὸν σπουδαῖο εἰκονογράφο Ἄγγελο (α´ μισὸ τοῦ 15ου αἰ.). 

Προστάτης τῶν ποιμνίων 
Ὁ ἅγιος Φανούριος διὰ χειρὸς Ἀγγέλου (περ. 1600), ναὸς Μεγάλης Παναγιᾶς, Χώρα Πάτμου.

Τὸν ἅγιο Φανούριο τὸν ἔκανε δημοφιλέστατο ἡ παρήχηση τοῦ ὀνόματός του πρὸς τὸ ρῆμα φαίνω, φανερώνω, δηλαδὴ ἀποκαλύπτω, παρουσιάζω κάτι. Ἔτσι, σὲ ἀντίθεση ἀντιφατικὰ πρὸς τὴν ἀφάνεια καὶ τὴν ἀνωνυμία του, ἔχει τὴ δύναμη ὅλα νὰ τὰ φανερώνει καί, πάνω ἀπ’ ὅλα, τὰ χαμένα ἀντικείμενα, μὲ τὴν ἐπίκληση, «Ἅγιε Φανούριε, φανέρωσέ μου». Αὐτὴ ἡ ἰδιότητα τοῦ ἁγίου ἐπεκτάθηκε, πρὸ παντὸς στὴν Κρήτη, στὴν ἀνεύρεση κλεμμένων ζώων, κυρίως αἱγοπροβάτων, καὶ στὴν κατ’ ἀκολουθίαν ἀποκάλυψη τοῦ ζωοκλέφτη. Γι’ αὐτὸ ἔφερναν παλαιότερα, μερικὲς φορὲς ἀκόμα καὶ σήμερα, τοὺς ὕποπτους ζωοκλοπῆς νὰ ὁρκιστοῦν γιὰ τὴν ἀθωότητά τους μπροστὰ σὲ ἕνα εἰκόνισμα τοῦ ἁγίου. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο «ξεμαρτυροῦνται» οἱ ὕποπτοι, πάει νὰ πεῖ, φανερώνουν τὴν ἀλήθεια. 

Ἐξάλλου ὁ ἅγιος φανερώνει καὶ τὴν τύχη. αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ στὴν πίστη τοῦ λαοῦ ἐπέχει θέση ἁγίου μάντη. Ἐπίσης, σὲ μερικὰ μέρη, ὅπως στὴν Κρήτη, θεωρεῖται ὡς ἰατὴρ ἅγιος διαφόρων νοσημάτων, κυρίως τοῦ πονοκεφάλου. Ἐπειδὴ ὁ ἅγιος Φανούριος συνδέθηκε μὲ τὴ φανέρωση τῶν ζωοκλεφτῶν, οἱ βοσκοὶ στὴν Κρήτη τὸν θεωροῦν προστάτη τους καί, ὡς ποιμένα, φύλακα τῶν ποιμνίων. Ἴσως, λοιπόν, δὲν εἶναι διόλου συμπτωματικὸ ποὺ τὴν ἴδια μέρα τῆς γιορτῆς τοῦ ἁγίου Φανουρίου τὸ ἑορτολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μᾶς μνημονεύει καὶ τὸν αἰγύπτιο ὅσιο Ποιμένα, σὰν νὰ ἤθελε νὰ δηλωθεῖ μὲ αὐτὸ ὅτι μὲ τὸν άγιο Φανούριο φανερώθηκε κάποιος πνευματικὸς ποιμένας. 

Ἐννοεῖται ὅτι τὸ αἴτημα πρὸς τὸν ἅγιο Φανούριο γιὰ τὴν εὕρεση χαμένων ἢ κλεμμένων πραγμάτων συνοδεύεται ἀπὸ διάφορα τάματα, ἀνάλογα μὲ τὴν οἰκονομικὴ κατάσταση καὶ τὴν ψυχοσύνθεση τοῦ αἰτοῦντος. Μὲ τὰ χρόνια ὅμως, ὡς τάμα ἔχει ἐπικρατήσει σχεδὸν ἀποκλειστικὰ τὸ ψήσιμο τῆς πίτας, τῆς πασίγνωστης «φανουρόπιτας», ἅπαξ ἢ τρία σάββατα. Ἀνεξάρτητα πάντως ἀπὸ τὸ ὁποιοδήποτε τάμα, εἴθισται οἱ νοικοκυρὲς νὰ ζυμώνουν τὴ μέρα τῆς γιορτῆς τοῦ ἁγίου τὴ φανουρόπιτα καὶ νὰ τὴ μοιράζουν στοὺς φίλους, τοὺς γείτονες καὶ τοὺς περαστικοὺς μὲ τὴν εὐχή: «Ὁ Θεὸς σ’χωρέσ’ τὴ μάνα τοῦ ἁγίου Φανουρίου». καὶ τοῦτο ἐπειδὴ ἡ λαϊκὴ φαντασία ἐπινόησε γιὰ τὴν ἄγνωστη βιογραφία τοῦ ἁγίου τὸ στοιχεῖο ὅτι ἡ μητέρα του ἦταν ἁμαρτωλὴ κι αὐτὸς πιθανότατα νόθος. 

Ἡ παράδοση μάλιστα τὴ θέλει τόσο σκληρὴ καὶ ἄπονη στοὺς φτωχούς, ὥστε δὲν μετάνιωσε γι’ αὐτὸ οὔτε καὶ στὴν κόλαση, παρ’ ὅλο ποὺ ὁ γιός της προσπάθησε νὰ τὴ σώσει, γιατὶ δὲν τὴν ἄφησε ἡ κακία της. σύμφωνα μὲ ἄλλες παραδόσεις, ἡ φανουρόπιτα γίνεται καὶ γιὰ τὴ συγχώρεση τῆς ἀδελφῆς καὶ τοῦ ἀναδόχου τοῦ ἁγίου. Στὴν Κρήτη τὴ φανουρόπιτα τὴν ψήνουν καὶ οἱ ἀνύπαντρες, γιὰ νὰ τοὺς φανερώσει ἢ νὰ τοὺς φέρει ὁ ἅγιος ἕναν καλὸ γαμπρό. 

Ἡ φανουρόπιτα παρασκευάζεται μὲ ἐννιὰ λογιῶν ὑλικά: ἀλεύρι, νερό, ζάχαρη, καρύδια, κανελογαρύφαλλα, λάδι, ξύσματα πορτοκαλόφλουδας, σταφίδες καὶ ἁλάτι. Ἐπειδὴ ὁ ἅγιος Φανούριος φανερώνει τὰ χαμένα ἀντικείμενα, παριστάνεται πάνοτε κρατώντας ἕνα κερὶ ἀναμμένο. Σύμφωνα μὲ τὸ συναξάρι του, στὴν ἀρχετυπικὴ εἰκόνα του ἡ μορφή του πλαισιωνόταν ἀπὸ δώδεκα σκηνὲς τοῦ μαρτυρίου του. 

Ὁ εἰκονογραφικὸς τύπος 
῾Η κεφαλὴ τοῦ ἁγίου Φανουρίου (λεπτομέρεια τῆς παραπάνω εἰκόνας).

Οἱ εἰκόνες τοῦ ἁγίου Φανουρίου κατέχουν ἐξέχουσα θέση μέσα στὴ δημιουργία τοῦ Ἀγγέλου (α΄μισό 15ου αιών.), ἀφοῦ ἀπὸ τὸ ἐξαιρετικὰ ὀλιγάριθμο ἔργο τοῦ μεγάλου εἰκονογράφου μᾶς εἶναι γνωστές, μέχρι σήμερα, ἑπτὰ εἰκόνες τοῦ ἁγίου. Ἔτσι μπορεῖ νὰ λεχθεῖ πὼς ὁ ἅγιος Φανούριος ἀποτέλεσε τὸ προσφιλέστερο εἰκονογραφικὸ θέμα τοῦ Ἀγγέλου, ὁ ὁποῖος θὰ πρέπει νὰ συνέβαλε καθοριστικὰ στὴ διαμόρφωση τῆς εἰκονογραφίας τοῦ ἁγίου. Στὶς εἰκόνες τοῦ Ἀγγέλου ὁ ἅγιος Φανούριος εἰκονίζεται μὲ ὅλα τὰ ἀναγνωριστικὰ ἔκτοτε στοιχεῖα του, ποὺ εἶναι: τὸ νεανικὸ πρόσωπο, ἡ στρατιωτικὴ ἔνδυση (θώρακας μὲ διακοσμητικὲς χρυσογραφίες, ἁλυσιδωτὸς χιτώνας μὲ μακριὰ μανίκια, ψηλὲς κάλτσες-«δρομίδες» καὶ περικνημίδες, λόγχη κι ἀσπίδα), ἡ κόμμωση μὲ τοὺς μικροὺς βοστρύχους νὰ πέφτουν πίσω ἀπὸ τ’ ἀφτιά του, καὶ κυρίως ὁ χαρακτηριστικὸς σταυρός, μὲ τὸ ἀναμμένο κερὶ στερεωμένο πάνω του. 

Ἐντύπωση προκαλεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ κοινὰ σημεῖα ἀνάμεσα στὴν ἀπεικόνιση τοῦ ἁγίου Φανουρίου καὶ ἐκείνη τοῦ ἁγίου Γεωργίου, σὰν νὰ πρόκειται γιὰ εἰκονογραφικὲς παραλλαγὲς τοῦ ἴδιου θέματος ἀποδιδόμενες κάθε φορὰ στὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον ἅγιο. Μάλιστα σὲ μιὰ εἰκόνα τοῦ ἁγίου Φανουρίου ποὺ φυλάσσεται στὸν ναὸ τῆς Μεγάλης Παναγιᾶς στὴ Χώρα τῆς Πάτμου, ὁ Ἄγγελος εἰκονίζει τὸν ἅγιο ὄρθιο, ὁλόσωμο ὅπως πάντοτε, σὲ στροφὴ τριῶν τετάρτων, νὰ πατάει ὅμως τὸν δράκοντα, ὅπως ὁ ἅγιος Γεώργιος ὁ δρακοντοκτόνος. Καθὼς ὁ ἅγιος Φανούριος ἄρχισε νὰ λατρεύεται στὴν Κρήτη μόλις στὶς πρῶτες δεκαετίες τοῦ 15ου αἰώνα, ὁπότε δημιούργησε καὶ ἔδρασε καλλιτεχνικὰ καὶ ὁ Ἄγγελος στὴ νῆσο, 

Μποροῦμε ἴσως νὰ ὑποθέσουμε μιὰ ἀλληλοσυνάρτηση τῆς λατρείας τοῦ ἁγίου καὶ τῆς δράσης τοῦ εἰκονογράφου. Ἐκεῖνο πάντως ποὺ μποροῦμε νὰ ὑποστηρίξουμε σχεδὸν μετὰ βεβαιότητος εἶναι ὅτι ὁ Ἄγγελος πρέπει νὰ καθιέρωσε τὸν εἰκονογραφικὸ τύπο τοῦ ἁγίου συνεργαζόμενος μὲ τὸν Ἰωνᾶ Παλαμᾶ, ἡγούμενο τῆς Μονῆς Βαλσαμονέρου καὶ κτήτορα τοῦ κλίτους τοῦ Ἁγίου Φανουρίου στὴν ἐν λόγω μονή. 

* Τὸ κείμενο δημοσιεύτηκε στὸ ἔνθετο «Ἑπτὰ ἡμέρες» τῆς κυριακάτικης ἔκδοσης τῆς Καθημερινῆς (5/8/2001) τὸ ἀφιερωμένο στὸν Αὔγουστο, σσ. 32-33. 
              
Ἐσωτερικὴ ἄποψη τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Φανουρίου, καθολικοῦ τῆς Μονῆς Βαλσαμονέρου (Νομὸς Ἡρακλείου) [πηγή: Nίκος Ψιλάκης, Μοναστήρια καὶ ἐρημητήρια τῆς Κρήτης, τόμ. α´].

πηγήhttp://www.piombinos.com

Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016

«Λέγει αυτώ ο Ιησούς, ολιγόπιστε, εις τί εδίστασας;»

ΚΥΡΙΑΚΗ  Θ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

«Λέγει αυτώ ο Ιησούς, ολιγόπιστε, εις τί εδίστασας;» 

Προκαλεί σίγουρα μεγάλο θαυμασμό η τόλμη και το θάρρος που επέδειξε ο απόστολος Πέτρος, όταν ζήτησε να περπατήσει πάνω στην ταραγμένη θάλασσα. Βέβαια, από το επάγγελμα που ασκούσε πριν ακολουθήσει το Διδάσκαλό του, δηλαδή εκείνο του ψαρά, φαίνεται ότι ήταν αρκετά εξοικειωμένος με το υγρό στοιχείο ο μαθητής του Χριστού. Ωστόσο, δεν έπαυσε να φοβάται τη θάλασσα, γιατί είχε πικρή πείρα από τους θυμούς και τις φουρτούνες της. 

Τρίτη, 16 Αυγούστου 2016

Η Καληαρμένισσα της Σάμου - Kaliarmenissa of Samos

Η Καληαρμένισσα της Σάμου

Τὴν ὡραιότητα τῆς Παρθενίας σου,
καὶ τὸ ὑπέρλαμπρον τὸ τῆς ἁγνείας σου, 
ὁ Γαβριὴλ καταπλαγείς, ἐβόα σοι Θεοτόκε· 
Ποῖόν σοι ἐγκώμιον, προσαγάγω ἐπάξιον, 
τὶ δὲ ὀνομάσω σε; ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι.
Διὸ ὡς προσετάγην βοῶ σοι· 
Χαῖρε, ἡ Κεχαριτωμένη.

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...