/*--

Τρίτη, 24 Σεπτεμβρίου 2013

Το αρχέτυπο της Ορθοδοξίας στην πράξη.

  
Σεβασμιώτατοι, αγαπητοί αδελφοί
Το θέμα της αποψινής ομιλίας είναι «Το αρχέτυπο της Ορθοδοξίας στην πράξη. o Αγιος» και ανατέθηκε σε μένα, και εγώ ίσως με πολύ θράσος το πήρα και τώρα νιώθω ότι δεν μπορώ να πω τίποτα, αλλά ελπίζουμε στην αγάπη της Υπεραγίας Θεοτόκου, όλων των Αγίων και όλων των αδελφών, των αγίων που είναι παρόντες εδώ κάτι να πούμε με τη βοήθεια του Θεού, ώστε να γίνει μια αφορμή για μια συζήτηση και για ένα καλό τέλος αυτής της βραδιάς.

Ως ιερείς και ως άνθρωποι που ζούμε μέσα στην ορθόδοξη Εκκλησία όταν ακούμε για τον Αγιο, θυμόμαστε αυθόρμητα μια ιερή στιγμή της Θείας Λειτουργίας, όταν ακριβώς πριν από τη Θεία Μετάληψη ο ιερεύς λέει: «Τα άγια τοις αγίοις». Και τότε τα χάνει κανείς, και νιώθει ότι δεν είναι κανείς Αγιος, γι' αυτό ο λαός απαντά με το στόμα των ψαλτάδων: «Εις άγιος, εις Κύριος Ιησούς Χριστός εις δόξαν Θεού Πατρός Αμήν». Και ακριβώς επειδή υπάρχει αυτός ο εις Αγιος, ο εις Κύριος, γι' αυτό ελπίζομε και γι' αυτό μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας. Και βλέπουμε ότι από τον Ένα Αγιο προέρχεται κάθε αγιότης και κάθε καλοσύνη και αυτός ο Αγιος είναι ο Ιησούς Χριστός, είναι ο Υιός του Θεού. αυτός ο Αγιος είναι ο Θεός.

Μέσα στην Εκκλησία μας την ορθόδοξη, τη μία, την αγία, την καθολική, την αποστολική πιστεύουμε ότι ο Θεός όχι απλώς αγαπά, αλλά είναι αγάπη. Και όπως λέγεται, αυτό που συνιστά το είναι του Θεού είναι η αγάπη. Είναι μια πλησμονή αγάπης. Και όπως λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Επεί δε ουκ ήρκει τη αγαθότητι τούτο, τη εαυτής μόνο κινείσθαι θεωρία, αλλ' έδει χεθήναι το αγαθόν και οδεύσαι...». Γι' αυτό δημιουργεί πρώτον τις αγγελικές τάξεις, και μετά τον άνθρωπο. «Έδει χεθήναι το αγαθόν και οδεύσαι». Έπρεπε να χυθεί το αγαθό και εξαπλωθεί. δεν είχε καμμία ανάγκη ο Θεός να κάμει αυτό. Η μακαριότης του Θεού ήταν πλήρης, αλλά ακριβώς, επειδή είναι πλησμονή αγάπης γι' αυτό θα ήθελε να χυθεί το αγαθό, να οδεύσει «ως πλείονα είναι τα ευεργετούμενα», για να είναι περισσότερα αυτά που θα ευεργετούνται. να πλάσει νέα όντα, νέα πρόσωπα, τα οποία θα μπορούν να γίνουν μέτοχα αυτής της θείας μακαριότητος.

Ο Θεός είναι αγάπη και είναι απόλυτη ελευθερία. εν ελευθερία αγαπά και εν αγάπη προσφέρει ελευθερία. Ακριβώς γι' αυτό λέμε στη θεία Λειτουργία: «τω πλήθει του ελέους σου εξ ουκ όντων εις το είναι τα πάντα παρήγαγες». Και στη συνέχεια όταν πλάθει τον άνθρωπο, πλάθει ένα νέο δημιούργημα, την κορωνίδα της δημιουργίας. αν επιτρέπεται να πούμε έτσι ένα πλάσμα βασανισμένο, που βασάνισε το Θεό. Και ο Θεός ίσως ήθελε καλύτερα να υπάρχουν αυτά τα βάσανα τα δικά μας, και τα δικά του, παρά να μας έκανε χωρίς ελευθερία και χωρίς αγάπη, δηλαδή να ήμασταν σαν τα ζώα, έστω έξυπνα ζώα, τα οποία όμως τελεσίδικα και χωρίς κανένα σφάλμα να διαγράφαμε μια τροχιά ενός ενστίκτου.

Όμως τώρα μας έδωσε τη δική του πνοή. Και μας έδωσε ένα επικίνδυνο δώρο, το δώρο της ελευθερίας, ένα δίκοπο μαχαίρι. Και μπορεί πλέον ο άνθρωπος ανταποκρινόμενος στην αγάπη του Θεού, ταπεινούμενος, υπακούοντας και προχέοντας αγάπη, όπως και ο Θεός Πατέρας προχέει την αγάπη, να φτάσει στην κατά χάριν θέωση. Και αυτή η άφιξη σ' αυτή την τελειότητα δεν τελειώνει ποτέ, αλλ' είναι μια ατέλειωτη πορεία την οποία ζουν οι Αγιοι. Τί γίνεται όμως; Μόλις ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο και του δίνει αυτή την ελευθερία, αρχίζει πολύ σύντομα ή ταλαιπωρία της ανθρώπινης ιστορίας. Ο προπάτοράς μας ο Αδάμ δεν τα κατάφερε καλά. Και όπως λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής με λίγες λέξεις, ο Αδάμ «παρά φύσιν εκών ανοήτως κεκίνηται». Κινήθηκε εκούσια, κινήθηκε παρά φύσιν και κινήθηκε ανόητα. Ακριβώς από τότε μπαίνει όλη η αρρώστια, όλη η αμαρτία και όλη η ταλαιπωρία μέσα μας. Και περνούν αιώνες και περνούν γενεές. Και λέει κανείς: Τί γίνεται; Ο Θεός είναι παντοδύναμος, δεν μπορεί να σώσει τον άνθρωπο; Ο Θεός μπορεί να σώσει τον άνθρωπο αλλά δε θέλει σώζοντάς τον να τον καταστρέψει. Ακριβώς γι' αυτό αφήνει να περάσουν γενεές και γενεές. Θα έπρεπε οπωσδήποτε να υπάρχει μια συνεργασία εκ μέρους του ανθρώπου, να υπάρχει μια εκούσια επιστροφή του ανθρώπου προς το Θεό. Γιατί, όπως λένε οι Πατέρες τίποτε δε γίνεται καλό δια της βίας. Και κάπου ερωτάει ο Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, τί έγινε με τον Ιούδα, και απαντάει: «Ίσχυεν επισπάσασθαι τον μαθητήν αλλ' ουκ ηβούλετο ανάγκη ποιήσαι καλόν, ουδέ βία ελκύσαι προς εαυτόν». Γι' αυτό - επειδή ουκ ηβούλετο βία ελκύσαι προς εαυτόν, ο Θεός περιμένουμε γενεές και γενεές. Ο Θεός δίδει το Νόμο, στέλνει τους Προφήτες και φτάνουμε στο πλήρωμα των χρόνων. Και το πλήρωμα των χρόνων και των καιρών είναι η γέννηση και η παρουσία της υπεραγίας Θεοτόκου.

Όταν η αγνή, η απόλυτα καθαρή, η απόλυτα ταπεινή κόρη Μαριάμ γεννάται, τότε έχει συμπληρωθεί ο καιρός, τον οποίο περίμενε ο Θεός για να βοηθήσει την ανθρωπότητα. δηλαδή υπάρχει ένας άνθρωπος ταπεινός που αγαπά, και είναι καθαρός, και είναι ελεύθερος και δεν έχει δικό του θέλημα, ως ανταρσία. Και μπορεί να συζητήσει με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ, και μπορεί να αποδεχθεί τον ουράνιο ασπασμό και να πει: «Γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». «Ότε δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλεν ο Θεός τον Υιόν αυτού, γενόμενον εκ γυναικός, γενόμενον υπό νόμον, ίνα τους υπό νόμον εξαγοράση, ίνα την υιοθεσίαν απολάβωμεν». Και το πλήρωμα των καιρών και των χρόνων είναι η Παναγία. Ο άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας λέει. όταν ο Θεός δημιουργεί τα πάντα και τα βλέπει ότι είναι καλά λίαν, αυτή η καλοσύνη και το κάλλος το λίαν της κτίσεως φανερώνει το κάλλος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Της Θεοτόκου που είναι «η καλή εν γυναιξί», η οποία φτάνει σ' αυτή την άκρα καθαρότητα και ταπείνωση και δεν αξιώνεται μόνο με το νου της να απασχολείται με το Θεό, αλλά να σαρκοποιεί τον ίδιο τον Υιό και Λόγο του Θεού. «Και ο Λόγος σαρξ εγένετο». Και ενώ ο Αδάμ παρά φύσιν εκών κεκίνηται, ο Κύριος εκουσίως κινείται κατά φύσιν, και μας δίδει το μέγα παράδειγμα του ανθρωπου. τι είναι ο άνθρωπος. Γιατί ο Κύριος είναι ο τέλειος Θεάνθρωπος. Μετά βλέπουμε στη συμπεριφορά του Κυρίου, ότι είναι «πράος και ταπεινός τη καρδία». Βλέπουμε αυτό που λέει ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος: «ο νόμος δια Μωϋσέως εδόθη, η χάρις και η αλήθεια δια Ιησού Χριστού εγένετο». Έγινε η χάρις και η αλήθεια δια Ιησού Χριστού. πραγματοποιήθηκε η σωτηρία μας. Ο Υιός του Θεού έγινεν άνθρωπος, δεν έγινε ούτε σύστημα, ούτε νόμος, ούτε θεωρία. Και πολιτεύτηκε ως άνθρωπος σαν και μας, αναμάρτητος όμως, απλός και ταπεινός. Μας έδειξε αγάπη. «διήλθεν ευεργετών και ιώμενος πάντας». Μίλησε τη γλώσσα που καταλάβαινε ο κόσμος.Δηλαδή, ο ένας ήθελε ψωμί. του το έδωσε. Η άλλη, η μάνα, έκλαιγε γιατί έχασε το μοναχογιό της. τον ανέστησε. Αλλοι δεν είχαν το φως τους, και ζήταγαν από τον Υιόν του Δαβίδ να τους ελεήσει. τους χάρισε το φως. Ο άλλος ήταν λεπρός, υπέφερε, ήταν έξω από τον κόσμο, μέσα στις πληγές. τον καθάρισε και τον ελευθέρωσε από τις πληγές. Μίλησε τη γλώσσα του ανθρώπου. δε μίλησε μια γλώσσα ακατανόητη. 

Και προχώρησε παραπέρα. Μίλησε για τη νέα Βασιλείατη δική του, την καινή κτίση η οποία φέρνει μια άλλη λογική. Και όταν μίλησε για τη Βασιλεία του έλεγε πράγματα τα οποία δεν καταλάβαιναν καλά οι Ιουδαίοι. Και στο σημείο αυτό, ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ερμηνεύοντας το Ευαγγέλιο διερωτάται: «Μα, Κύριε, γιατί μιλάς έτσι στους Ιουδαίους τη στιγμή που δεν καταλαβαίνουν αυτά που τους λες; Και ο Κύριος του απαντά: Σκοπίμως μιλάω έτσι, ώστε δια της ασάφειας του κηρύγματος να διεγερθούν μόνοι τους και να ψάξουν να βρουν την Αλήθεια. Έτσι λοιπόν, ο Κύριος δίδει αυτό που καταλαβαίνουμε, και μας βοηθά σιγά-σιγά να προχωρήσουμε στο παραπέρα.Όταν φτάνει στην περίοδο του πάθους του, βλέπουμε πάλι πόσο μας ανέχεται και πόσο μας υπομένει. Βλέπουμε ότι θέλει να μας δικαιολογήσει γι' αυτό δε μας παίρνει στα σοβαρά, μας βλέπει ως αρρώστους. Και όταν εμείς συνάγουμε όλη τη σπείρα της ιστορίας για να τον εμπτύσουμε, να τον κολαφήσουμε και να τον εμπαίξουμε, αυτός δεν ανοίγει το στόμα του καθόλου. Και όπως λέει ο προφήτης Ησαΐας: «εγώ ουκ απειθώ ουδέ αντιλέγω, τον νώτον μου έδωκα εις μάστιγας τας δε σιαγόνας μου εις ραπίσματα». Εδώ βρίσκουμε ότι υπάρχει ο μέγιστος δυναμισμός. Η μεγαλύτερη αντίσταση είναι να φτάσει κανείς στη μη αντίσταση. Αυτό είναι φανέρωση της υψίστης δυνάμεως. να μην απειθεί και να μην αντιλέγει. 

Εμείς είμαστε αδύνατοι, γι' αυτό απειθούμε και αντιλέγουμε. Ας θυμηθούμε και την άλλη φράση του Προφήτου για το Μεσσία: «άνθρωπος εν πληγή ων και ειδώς φέρειν μαλακίαν». Είναι άνθρωπος πληγωμένος, ο οποίος ξέρει να υποφέρει τον πόνο. Κα είναι μεγάλο πράγμα αυτό που μας δίδει ο Κύριος με το παράδειγμά του. πως μπορούμε να υποφέρουμε τον πόνο. Όταν προχώρησε στη Γεσθημανή (για να θυμηθούμε τη φράση που ελέχθη προ ημερών εδώ, ότι ο «Χριστός έπαθε υπέρ υμών υμίν υπολιμπάνων υπογραμμόν ίνα επακολουθήσητε τοις ίχνεσιν αυτού») ο Κύριος πολιτεύεται ως τέλειος άνθρωπος και ως τέλειος Θεός. Την περιγραφή της αγωνίας της Γεσθημανή θα πρέπει να την αναγιγνώσκουμε με απόλυτο δέος και ευλάβεια, όπως κάνουμε την πιο ιερή προσευχή. Εκεί βλέπουμε ότι ο Κύριος - αν θα εκφραστούμε ανθρώπινα - λέει το λογισμό του. Λέει: «Πάτερ μου ει δυνατόν παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο». Και γίνεται εν αγωνία, ώστε ο ιδρώς αυτού να πέφτει ωσεί θρόμβοι αίματος επί της γης. Και παρακαλεί και τους μαθητές του να αγρυπνήσουν μαζί του, αλλά αυτοί δεν το κατορθώνουν. Και στο τέλος καταλήγει να πει: «Πάτερ μου, ει ου δύναται τούτο το ποτήριον παρελθείν απ’ εμού εάν μη αυτό πίω, γενηθήτω το θέλημα σου». Όταν καταλήγει ο Κύριος στο «γενηθήτω το θέλημά σου». τότε τελειώνουν όλα, τελειώνει η αγωνία. Και λέει στους μαθητές του: «εγείρεσθε, άγομεν εντεύθεν». Και προχωρούν. Όταν σε λίγο, έρχονται οι άλλοι μετά φανών και όπλων και ξύλων για να συλλάβουν τον Κύριο, ο απόστολος Πέτρος ο οποίος δεν κατόρθωσε να αγρυπνήσει μαζί με τον Κύριο, και δεν κατόρθωσε να κάνει την προσευχή του Κυρίου και να πει και αυτός ενσυνείδητα: «Γενηθήτω το θέλημα σου», αντιδρά, όπως αντιδρά ο κόσμος. Βγάζει το μαχαίρι του και κόβει το αυτί του Μάλχου. Αλλά ο Κύριος του λέει ότι δεν είναι έτσι. Η βασιλεία η δική μου δεν είναι εκ του κόσμου τούτου. Αν ήταν εκ του κόσμου τούτου, τότε θα μπορούσα να παρακαλέσω τον Πατέρα μου να στείλει δώδεκα λεγεώνες Αγγέλων και να συντρίψει τους εχθρούς. Εδώ υπάρχει ένας νέος βασιλιάς ο οποίος προχωρεί παντοδύναμος όντας γυμνός και άοπλος. Ένας νέος μέγας Βασιλιάς ο οποίος για πρώτη φορά δεν έχει εχθρούς παρά μόνο την έχθρα. Και δε θέλει να συντρίψει κάποιους εχθρούς για να τους νικήσει, αλλά να καταργήσει την έχθρα. Γι' αυτό τους αφήνει να τον συντρίψουν, να τον θανατώσουν για να δώσει τη δυνατότητα σε όλους να ζήσουν και να μπουν στην αιώνια ζωή.

Εδώ έχουμε το νέο ήθος, την καινή πολιτεία. Γι' αυτό όταν απλώς λέει ο Κύριος: «Εγώ ειμί». μόνη αυτή η διαβεβαίωση της παρουσίας εκείνου που είπε: «μη το θέλημά μου αλλά το σον γιγνέσθω» ρίχνει χαμαί όλους αυτούς που έρχονται πάνοπλοι εναντίον του. Και αυτό, το ότι έπεσαν χαμαί, ήταν ευλογία γι' αυτούς. Έτσι προχωρούμε στο πάθος, έτσι προχωρούμε στην είσοδο, τον ερχομό της βασιλείας των ουρανών στη γη. Όταν αργότερα τον ειρωνεύονταν οι Ιουδαίοι και όλοι οι παραπορευόμενοι και έλεγαν, άλλους έσωσεν εαυτόν ου δύναται σώσαι». Ας κατεβεί από το Σταυρό και θα πιστέψουμε. Ο Κύριος δεν κατέβηκε από το Σταυρό για να δουν μερικοί και να «πιστέψουν». Κατέβηκε από το Σταυρό νεκρός και νίκησε το θάνατο δια του θανάτου του. Και όπως ομολογεί η Εκκλησία μας «ανιστάμενος συνανέστησε το ανθρώπινο σύμπαν». Όπως λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Συνανέστησε την οικουμένη».

Έχουμε τώρα τη δυνατότητα της δημιουργίας της οικογενείας του Θεού. Όσοι εδέχθηκαν Αυτόν, τους έδωσε εξουσίαν να γίνουν τέκνα Θεού. Με το Πάθος, την Ανάσταση, την Ανάληψη και την Πεντηκοστή έχουμε τη δημιουργία της Εκκλησίας. 8ηλαδή έχουμε το νέο προζύμι, το οποίο ζυμοί όλο το φύραμα. Έχουμε τη Βασιλεία των ουρανών που δυνάμει υπάρχει μέσα στον καθένα άνθρωπο, που υπάρχει μέσα σε όλους μας και μπορεί τον καθένα άνθρωπο να τον διαστείλει, να τον μεγαλώσει και να πάρει τις πραγματικές του πρωτόκτιστες, χαρισματικές διαστάσεις να γίνει θεός κατά χάριν. Έτσι μπαίνουμε στην κοινωνία των Αγίων και έχουμε τους ανθρώπους οι οποίοι τρέφονται από το Χριστό, όπως το κλήμα τρέφεται από την άμπελο, και γίνονται και αυτοί κατά χάριν χριστοί. Τώρα να λέγαμε μερικά γνωρίσματα του Αγίου: Νομίζω ότι ο Αγιος κατ' αρχήν υπάρχει μέσα στην ορθόδοξη Εκκλησία μόνο. Έξω από την ορθόδοξη Εκκλησία μπορεί να υπάρχουν πολύ καλοί άνθρωποι. 8εν υπάρχουν οι Αγιοι, με την έννοια που εμείς γνωρίζουμε. Γιατί ο Αγιος δεν είναι αυτός που έχει απλώς αρετές ή αυτός ο οποίος με μια άσκηση μπόρεσε να κυριαρχήσει στον εαυτό του και να έχει έναν έλεγχο πάνω στις ψυχοσωματικές του δυνάμεις.Δεν είναι έτσι. Αλλά πώς είναι; Ο Αγιος είναι αυτός ο οποίος, όπως είπαμε προηγουμένως, έχει μια οργανική σχέση με το Χριστό. Βαφτίστηκε στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Πέρασε μια περίοδο ασκήσεως, μια περίοδο υπομονής και προχώρησε από τη μετάνοια στην καθαρότητα και από την καθαρότητα στην τέλεια ταπείνωση. Και αναφέρω αυτή την πορεία. μετάνοια, καθαρότητα και τελειότητα, βασιζόμενος στον Αγιο Ισαάκ το Σύρο, που λέει: Μετάνοια είναι το να εγκαταλείψουμε τα πρώτα, όσα πράξαμε στο παρελθόν και να μη λυπόμαστε γι' αυτά. Καθαρότης είναι καρδιά ελεήμων υπέρ πάσης της κτίσεως. Εδώ νομίζω ότι θα πρέπει λίγο να προσέξουμε. Βλέπετε ότι λέει ο Αγιος ότι καθαρότης δέν είναι απλώς το να βλέπουμε στον εαυτό μας ότι δεν έχουμε το α, το β, ή το γ πάθος, αλλά το αποτέλεσμα. Εάν τυχόν μετά από τη μετάνοια φτάσαμε στην καθαρότητα, η καθαρότης είναι γνήσια εν Χριστώ Ιησού, εάν μας έχει δημιουργήσει μέσα μας μια καρδία ελεήμονα για όλη τη δημιουργία. Να έχουμε αυτή την καρδία που αγαπά όλους. Και στη συνέχεια έρχεται η τελειότης, που είναι η ταπείνωση. το να εγκαταλείψει κανείς όλα τα αισθητά και όλα τα νοητά και να βρίσκεται πάνω από αυτά, «εκτός μερίμνης της υπέρ αυτών».

Λοιπόν οι Αγιοι είναι αυτοί που πέρασαν αυτά τα στάδια και έφτασαν στην κατά χάριν θέωση. Και όταν λέμε θέωση τί εννοούμε; Το θέμα είναι λεπτό.

Είπε ο κ. Ράμφος το πρωί, ότι στην παράδοση της Ευρώπης δεν υπάρχει η θεία Χάρις. Για να είμαστε λίγο ειλικρινείς, δεν υπάρχει κατά κάποιο τρόπο και σε μας. δηλαδή την ξεχάσαμε κάποτε και στη θεολογία των Πανεπιστημίων και στα κηρύγματα των Κατηχητικών μας. Αλλά ενώ την ξεχάσαμε, υπάρχει αυτή μέσα μας. Τώρα είμαστε, κατά κάποιο τρόπο, λίγο νεοφώτιστοι και κάνουμε όλοι σφάλματα. Και ξέρετε τι γίνεται; Εκπληττόμεθα από κάτι εκφράσεις τολμηρές των Αγίων. Τις παίρνουμε λοιπόν και φτιάχνουμε μ' αυτές κάτι κατασκευάσματα τα οποία είναι λίγο - πολύ ανώριμα και αλλοπρόσαλλα. Άρα λοιπόν να μη μιλούμε για τη θέωση; Νομίζω ότι έχομε τη δυνατότητα να μιλούμε γιατί αναφερόμαστε στους Αγίους. Τώρα θα πει κανείς: εντάξει, αλλά εγώ είμαι ένας άνθρωπος ταλαίπωρος, μπορώ να ακούω για τέτοια πράγματα μεγάλα; Μα ταλαίπωροι είμαστε όλοι, και το θέμα και το θαύμα είναι ότι οι Αγιοι είναι κατά χάριν θεάνθρωποι. Κοιτάχτε να δείτε τι γίνεται. 

Παρουσιάζονται πολύ πιο ταλαίπωροι από μας. Είναι φοβερά ειλικρινείς, ταπεινοί, εξουθενώνουν τον εαυτό τους. δεν παριστάνουν αλλά είναι κάτι. Εμείς οι μη άγιοι, κάνουμε τους αγίους γι' αυτό εξουθενώνουμε τους άλλους. Ένας πραγματικός Αγιος είναι μεγάλος. Και αληθινά μεγάλος είναι εκείνος κοντά στον οποίο, ο άλλος, ο αδύνατος, αισθάνεται μεγάλος. Οπότε λοιπόν η αγιότης και η θέωσις δεν έφυγε από μας επειδή δεν υπάρχουν Αγιοι, αλλά επειδή εμείς κάνουμε τους ψευτοαγίους και τους ψευτοθεολόγους και τους ψευτοκαλόγηρους και τους ψευτοϊεροκήρυκες.Και τί σημαίνει λοιπόν θέωση; Μα θέωση είναι η κατάληξη και ο σκοπός της υπάρξεως του ανθρώπου. Δεν έχει κανένα άλλο λόγο υπάρξεως ο άνθρωπος. Όλα αυτά που λέγονταν αυτές τις μέρες για τα συστήματα που θέλουν να γίνει ο άνθρωπος. οικονομικός, μοντέρνος, μεταμοντέρνος, προμοντέρνος... Μα τί να τα κάνουμε τα μοντέρνα και τα μεταμοντέρνα τη στιγμή που θα μας φάει ο θάνατος; Το θέμα είναι να ξεπεραστεί ο θάνατος. Ε, αυτό είναι η θέωση. Και γι' αυτό δημιουργήθηκε ο άνθρωπος από το Θεό κατ' εικόνα και ομοίωσή του. Γι' αυτό ενώ έπεσε, ο Θεός φρόντισε για τον άνθρωπο και περίμενε. 

Και οι άνθρωποι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες προς την Υπεραγία Θεοτόκο, η οποία ανέδειξε την ανθρώπινη φύση όχι απλώς θεοδόχο και θεοφόρο, αλλά Θεοτόκο και θεογεννήτρια. Και έτσι ήρθε ο Υιός του Θεού και έγινε Υιός του ανθρώπου. Και μας αξιώνει να έχουμε πάλι όλες αυτές τις χαμένες δυνατότητες. αν θέλουμε να προχωρήσουμε προς το Θεό. Τώρα εμείς ζούμε, κινούμεθα, μετανοούμε. Όπως αναφέρεται στην Αγία Γραφή, ο άνθρωπος δεν είναι καθαρός από ρύπου έστω και αν είναι μία ημέρα ο βίος του επί της γης. Το λέω αυτό σχολιάζοντας εκείνο που ελέχθη για τον Τελώνη. Ο Τελώνης έχει τα δικά του αμαρτήματα, το μικρό παιδί έχει τη δική του ευαισθησία. Μακάρι να είχαμε την ευαισθησία του μικρού παιδιού ή τη συντριβή του Τελώνη. Προχωρούμε, αγωνιζόμαστε, μετανοούμε, ζητάμε το έλεος του Θεού, κάνουμε υπομονή. Κάνοντας υπομονή μέσα στην άσκηση, στην ταπείνωση, στην αγάπη μια στιγμή κάτι γίνεται. Λέει πάλι ο Αββάς Ισαάκ: «Εξαίφνης», «σου μη ειδότος», «αναιτίως», «ανελπίστως», κάτι γίνεται μέσα σου. Υπάρχει μια χαρά, υπάρχει μια αγαλλίαση, υπάρχει μια ευφροσύνη η οποία βγαίνει από σένα. Και παραξενεύεσαι και λες: αυτό δεν είναι δικό μου. Μα σου δόθηκε. Γιατί σου δόθηκε; Γιατί ο Θεός είναι Υπεράγαθος. Είναι Υπεράγαθος. Οπότε λες τώρα τί γίνεται; Μα εγώ δεν το άξιζα, μα εγώ έπρεπε να τιμωρηθώ. Και τότε καταλαβαίνεις τον Αγιο που λέει ότι ο Θεός δεν είναι δίκαιος, είναι άδικος. Γιατί; Μα αν ήταν δίκαιος θα μας είχε κατακάψει όλους. Και θυμάσαι τον Αββά Ισαάκ που λέει ότι ο Θεός είναι φοβερός όχι για τη δύναμή του αλλά για την αγάπη του. Και μένει μέσα σου η θεία απορία και έκπληξη. Και βλέπεις ότι αυτή η χαρά, αυτή η αγαλλίαση δεν παρέρχεται, δεν τελειώνει, αυξάνει. Και αυτό είναι που είπε ο Κύριος «περί του Πνεύματος ου έμελλον λαμβάνειν οι πιστεύοντες». «Ο πιστεύων εις εμέ ποταμοί εκ της κοιλίας αυτού ρεύσουσιν ύδατος ζώντος». Και προχέεται αυτή η παράκληση και προχωρεί σε όλο τον άνθρωπο, «εις πάντας αρμούς, εις νεφρούς, εις καρδίαν». 

Νιώθεις να γίνεται αυτό το παράδοξο, που αναφέρεται στο συναξάριο των Αγίων Πάντων, «το πνεύμα κάτεισι και ο χους άνεισι». Το πνεύμα κατέρχεται και το χώμα, ο άνθρωπος όλος ανέρχεται, αναλαμβάνεται. Και λέει ο Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ότι ο Θεός μας έδωσε το σώμα του ώστε «τη προς Αυτόν ανανεύσει» αυτό το σώμα να γίνει πνευματικό, αλλά εμείς αντιθέτως, «τη προς τα γήινα κατανεύσει» και το πνεύμα μας, δεν το κάναμε σαρκικό, αλλά λέει το κάναμε σάρκα. Οι Αγιοι λοιπόν μετά από την πολλή άσκηση, μετά από την πολλή ταπείνωση - και θα έλεγα - προ παντός μετά από την υπομονή, δέχτηκαν αυτή τη χάρη. δέχτηκαν αυτό το έλεος - και αν θέλετε - τα έχουν χαμένα. Εκπλήσσονται από το έλεος και από την αγάπη και από το μέγεθος της ελεημοσύνης του Θεού. Νιώθουν ότι δεν είναι τίποτα, νιώθουν ότι είναι τελευταίοι από όλους. Βλέπουν όλους τους άλλους καλούς. Αγαπούν όλους τους άλλους δωρεάν, όπως ο Θεός δωρεάν τους αγάπησε. Γιατί, λέει ο άγιος: τί βρήκε σε μένα ο Θεός και με αγάπησε; Γι' αυτό πλησιάζοντας τον άγιο, νιώθεις ότι σε αγαπά. δε σε εκμεταλλεύεται. Βρίσκεις μια ευρυχωρία, μια απεραντοσύνη ατέλειωτη κοντά του και μια ζεστασιά. Και τότε πετάς και συ τα όπλα, σταματάς την αντίσταση. Με τη σειρά σου και συ τα χάνεις μπροστά στον Αγιο, όπως αυτός τα χάνει μπροστά στο Θεό Πατέρα. Και ο Αγιος ο ορθόδοξος, έχει αξία όχι γιατί έχει αρετές, αλλά επειδή είναι εν έτερα μορφή ο ίδιος ο Χριστός. Και γνωρίζεις τον ίδιο το Χριστό στο πρόσωπο του Αγίου. Γιατί «μία λαμπρότης εστίν των Αγίων και του Θεού αυτών», κατά τον Αγ. Γρηγόριο Παλαμά.

Όταν σε αγαπά, σου ανοίγει νέους δρόμους. Σου δίνει τη δυνατότητα να έρθεις στα συγκαλά σου και να προσανατολιστείς μέσα σε όλη τη δημιουργία. Γιατί σου λέει με όλη του τη διαγωγή: Κοίταξε, είσαι ταλαίπωρος, εγώ είμαι πιο ταλαίπωρος από σένα, αλλά μην ξεχνάς ένα πράγμα ότι ο Θεός μας αγαπά, ο Θεός είναι πατέρας μας. Και η πίστη μας εκφράζεται με το Πιστεύω, που λέει: «Πιστεύω εις ένα Θεόν, Πατέρα, Παντοκράτορα». Η Κυριακή προσευχή, που μας δίδαξε ο Κύριος αρχίζει με την ίδια λέξη: «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς». Οπότε, μη στενοχωριέσαι, είσαι παιδί του Θεού. Ξέρω ότι είσαι αδύνατος, γιατί είμαι από την ίδια φύση και γω. Και γράφει κάπου ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης: Όλοι αδελφοί είμαστε, και οι μοναχοί και οι κοσμικοί. Γιατί όλοι δεν είμαστε από το ίδιο χώμα; Ταλαίπωροι είμαστε, αλλά όμως έχουμε μια δύναμη. Και η δύναμη αυτή είναι ότι κάποιος υπάρχει που μας αγαπά. Και αγαπά προσωπικά τον καθένα με την ίδια αγάπη που αγαπά ολόκληρη την οικουμένη. Οπότε, και αν ξεστρατίσεις, μπορείς να γυρίσεις στο Θεό, στο Θεό Πατέρα. Αν τυχόν έτσι το σκεφτείς, έτσι το ζήσεις τότε αμέσως τα πράγματα αλλάζουν, καταλαβαίνει ο άνθρωπος τι είναι. Τότε νιώθουμε ότι η κατά φύσιν λειτουργία του ανθρώπου είναι να δέχεται αγάπη και να προσφέρει αγάπη. Επειδή είναι θεόπλαστο ον, δημιούργημα του Θεού που είναι αγάπη γι' αυτό μόνο αν ελευθέρως αγαπήσει το Θεό, δέχεται την αγάπη του Θεού ως ευλογία και δοξάζει το Θεό και προχωρεί από δόξης εις δόξαν. Αντίθετα αν αυτομολήσει στη χαλεπή τυραννίδα της φιλαυτίας, αν τυχόν δηλαδή εγκαταλείψει ή ξεχάσει αυτή την εκστατική φύση της αγάπης, καταστρέφεται. Γιατί όπως λέει ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, ο Θεός «ο πάντων αίτιος... έξω εαυτού γίνεται ταις εις τα όντα πάντα προνοίαις». Και «εν πάσι κατάγεται κατ' εκστατικήν υπερούσιον δύναμιν ανεκφοίτητον εαυτού». δηλαδή ο Θεός είναι αγάπη και γίνεται εκτός εαυτού δια των προνοιών, δια των ενεργειών του, δια της φιλανθρωπίας του και δίδει τη δυνατότητα στον άνθρωπο να δεχτεί αυτή την αγάπη, να απαντήσει σ' αυτήν και να γίνει Θεός κατά χάριν. Αν τυχόν έτσι κινηθεί ο άνθρωπος, τότε εξερχόμενος έξω «του οίκου και της συγγένειάς του», βρίσκει τον εαυτόν του και παίρνει τις πραγματικές του διαστάσεις. Αν κλειστεί στη φιλαυτία του μέσα, πνίγεται. Η φιλαυτία είναι η μεγάλη αρρώστια, «φιλαυτία εστί κατά τον άγιο Μάξιμο, η προς το σώμα εμπαθής και άλογος φιλία η οποία αντίκειται στην αγάπη και στην εγκράτεια και ο έχων την φιλαυτίαν δήλον ότι έχει πάντα τα πάθη». 

Οπότε εάν καταλάβουμε ότι ο Θεός γίνεται «εκτός εαυτού ταις προς τα όντα προνοίαις», εάν νιώσουμε ότι ούτως ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον ώστε το μονογενή του Υιόν έδωκεν ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται αλλ' έχη ζωήν αιώνιον. Εάν και μεις πάψουμε να ζούμε για τον εαυτό μας και ζούμε για τον υπέρ ημών αποθανόντα και αναστάντα, τότε παίρνουμε τις πραγματικές μας διαστάσεις, τότε γινόμαστε πραγματικά άνθρωποι, και τότε καταλαβαίνουμε τι σημαίνει ότι ο άνθρωπος πλάσθηκε από το Θεό. Βρίσκουμε ποια είναι η κατά φύσιν λειτουργία του είναι μας, και βρίσκουμε πως μπορούμε από το κατά φύσιν να προχωρήσουμε στο υπέρ φύσιν, δηλαδή από το να πράττουμε τις αρετές και να γιγνώσκουμε τα θεία, εις το να πάσχουμε κατά χάριν τα θεία, να πάσχουμε την αύξηση, να πάσχουμε την επέκταση. Κοντά σ' έναν Αγιο διδάσκεται ο άνθρωπος την πραγματική θεολογία. Και τη διδάσκεται όχι με τα λόγια - αν θέλετε και με τα λόγια - αλλά προπαντός με την παρουσία του Αγίου. Οι Αγιοι κατά τον άγιο Ιωάννη το Δαμασκηνό, και όταν ζούσαν ήσαν γεμάτοι με τη χάρη του Θεού, και μετά την κοίμησή τους δε χωρίστηκε η χάρη του Θεού από τις ψυχές και από τα σώματά τους, από τους τάφους από τα άγια Λείψανά τους και από τις εικόνες τους. Ακριβώς γι’ αυτό μπορούμε να δούμε ότι οι Αγιοι και όταν είναι παρόντες είναι απόντες, και όταν φεύγουν είναι μαζί μας. 

Εξηγούμαι: 

Όταν βλέπουμε έναν Αγιο δεν παίρνουμε απλώς κάτι με τις σκέψεις που διατυπώνει ή με κάτι άλλο που θα μας δώσει, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι ότι έχει αγιαστεί η ψυχή και το σώμα του. Έχει γίνει ολόκληρος πυρ από την αγάπη του Θεού, και έτσι μας δίδει κάτι άλλο το οποίο δεν παρέρχεται, το οποίο δεν περνά ποτέ. Και για να το δεχτεί αυτό ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει ορισμένες προϋποθέσεις. Μας δίνει ο Αγιος τη δυνατότητα να καταλάβουμε τι είναι Θεός και ποια είναι η φυσιολογία του είναι μας. Να καταλάβουμε ότι ο Θεός είναι πατέρας μας και μας αγαπά. Και εμείς μπορούμε να γυρίσουμε σ' Αυτόν.

Σας μεταφέρω μια συζήτηση που είχα με κάποιους επισκέπτες στο Αγιο Όρος. Οι άνθρωποι ήσαν από χωριό. Μου έκαναν παράπονα για την κατάσταση και τη συμπεριφορά των παιδιών, που έχουν πάρει στραβό δρόμο, που τρώνε την ώρα τους στα καφενεία, που έχουν πέσει στα ναρκωτικά... Ένας άλλος από τη συντροφιά τους λέει: Αυτά όλα είναι κακά, είναι κακό πράγμα η αμαρτία, είναι κάκιστο. Αλλά το χειρότερο είναι ότι τα παιδιά δεν πιστεύουν και δεν ξέρουν που να γυρίσουν στη δύσκολη στιγμή. Μου έκαμε εντύπωση αυτό που είπε αυτός ο χωριάτης, ο ορθόδοξος: να ξέρουμε που μπορούμε και που πρέπει να γυρίσουμε τη δύσκολη στιγμή. δεν ανοίγουν τα λουλούδια μέσα στο χειμώνα και στο ξεροβόρι, ανοίγουν την άνοιξη μέσα στη ζέστη. 8εν ανοίγει κάποιος ην καρδιά του μπροστά σε απειλές. Την ανοίγει μέσα στην αγάπη, εκεί όπου του έχει δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης. Και η αγάπη δεν είναι συναισθηματισμός αλλά είναι θυσία. Και οι Αγιοι αγαπούν και αποδεικνύουν ότι ο Θεός είναι πατέρας μας, και είναι αγάπη εκστατική. 

απόσπασμα  :Το αρχέτυπο της Ορθοδοξίας στην πράξη. 

Αρχιμ. π. Βασίλειος Γοντικάκης

πηγή :  Alopsis

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...