/*--

Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΒΑΠΤΙΣΜΟΥ


 Κάτω ἀπὸ τὴν ἐπίδραση τῶν προτεσταντικῶν κυρίως, ἀλλὰ καὶ ἄλλων αἱρετικῶν ἀντιλήψεων, καθὼς ἐπίσης καὶ τῆς ἔντονης κυριαρχίας τῆς λογοκρατίας, τίθεται συχνὰ τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ὁ νηπιοβαπτισμὸς εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ ἀποκεκαυμμένο θέλημα τοῦ Θεοῦ.Πίσω ἀπὸ τὸ ἐρώτημα αὐτὸ κρύβεται ἡ ἀμφισβήτηση τῆς πρακτικῆς στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία νὰ βαπτίζονται τὰ νέα της μέλη στὴν νηπιακὴ ἡλικία καὶ ἡ ἐνθάρρυνση νὰ ἐγκαταλειφθεῖ ἡ μακραίωνη αὐτὴ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση. Ὡς βασικὰ ἐπιχειρήματα προβάλλονται ἡ θεωρούμενη ἔλλειψη ἁγιογραφικῶν μαρτυριῶν, ἡ θεωρούμενη διαπίστωση ὅτι ὁ νηπιοβαπτισμὸς ἦταν ἄγνωστος στοὺς ἀποστολικοὺς χρόνους καὶ στοὺς ἑπομένους τρεῖς αἰῶνες, καί, τέλος, ἡ ἀπουσία τῆς ἐλεύθερης βούλησης στὰ νήπια.Ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἰσχύουν τὰ παραπάνω ἐπιχειρήματα θὰ τὸ ἐρευνήσουμε στὴν συνέχεια. 

1. Ἡ μαρτυρία τῶν Ἁγίων Γραφῶν.

Ὅσο κι ἄν ἐρευνήσει κάποιος τὶς Ἅγιες Γραφὲς, εἶναι ἀδύνατο νὰ βρεῖ σ’αὐτὲς ρητὴ ἐντολή, μὲ τὴν ὁποία νὰ ἀπαγορεύεται ὁ νηπιο βαπτι σμός. Δὲν ὑπάρχει βέβαια καὶ ρητὴ ἐντολή μὲ τὴν ὁποία νὰ συστήνεται. Κι αὐτὸ, διότι γιὰ τοὺς πιστοὺς τῆς Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας ὁ νηπιοβαπτισμὸς δὲν ἀποτε λοῦσε πρόβλημα. Ὑπῆρχε ἡ βεβαιότητα ὅτι τὰ νέα της μέλη μποροῦσαν νὰ βαπτισθοῦν σὲ ὁποιαδήποτε ἡλικία κι ἄν εὑρίσκοντο, ἀκόμη καὶ στὴν νηπιακή. Οἱ ἁγιογραφικὲς μαρτυρίες γιὰ τὴν ἀμετακίνητη αὐτὴ πεποίθηση τῆς Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας εἶναι ποικίλες.Τὰ εὐαγγελικὰ καὶ ἀποστολικὰ κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης μᾶς διδάσκουν ὅτι τὸ χριστιανικὸβάπτισμα εἶναι τὸ ἀπαραίτητο σημάδι τῆς Νέας Διαθήκης, τὴν ὁποία ἔκαμε ὁ Ἰησοῦς Χριστός μὲ τὸν Νέο Ἰσραήλ, ὅπως ἀκριβῶς τὸ ἀπαραίτητο σημάδι τῆς Παλαιᾶς Του Διαθήκης ἦταν ἡ περιτομή.

Ὅταν ὁ Χριστὸς, λίγο πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνάληψή του, παραγγέλλει στοὺς μαθητές του νὰ «μαθητεύσουν πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Μτθ. 28,19), θέτει ὡς πρώτη καὶ ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴν ἔνταξή τους στὸν Νέο Ἰσραήλ, στὴν Ἐκκλησία, τὴν βάπτισή τους. Ἔτσι τὸ βάπτισμα γίνεται τὸ ἀπαραίτητο σημάδι τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας. Κατὰ παρόμοιο τρόπο καὶ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἡ περιτομὴ ἀποτελοῦσε τὸ ἀπαραίτητο σημάδι ἐκείνων ποὺ ἀνήκαν στὸν λαό τοῦ Θεοῦ. Εἶναι γνωστὸ ὅτι στὴν Π. Διαθήκη ὁ Θεός, ὄχι ἁπλῶς ἐπέτρεπε στὰ νήπια νὰ δεχθοῦν τὴν περιτομή, ἀλλὰ ρητὰ ἐντελλόταν νὰ ὑποβληθεῖ στὴν περιτομὴ κάθε ἀγόρι κατὰ τὴν ὀγδόη ἡμέρα μετὰ τὴν γέννησή του (Γεν. 17,9-14). 

Γιατὶ λοιπόν στὴν Κ. Διαθήκη νὰ ἀποκλείσει ὁ Θεὸς τὰ νήπια νὰ γίνουν μέλη τῆς Ἐκκλησίας του; Αὐτὴ ἡ πρακτικὴ τῆς περιτομῆς στὴν Π. Διαθήκη ἀποτελεῖ ξεκάθαρη ἁγιογραφικὴ κατοχύρωση τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ. Ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη εἶναι ἰδιαίτερα ἀξιοπρόσεκτος ὁ λόγος τὸν ὁποῖο ἀπηύθυνε ὁ ἀπόστολος Πέτρος στὸ πλῆθος ποὺ παρακολουθοῦσε τὸ γεγονὸς τῆς Πεντηκοστῆς: «Μετανοήσατε καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, καὶ λήψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὑμῖν γάρ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία καὶ τοῖς τέκνοις ὑμῶν καὶ πᾶσι τοῖς εἰς μακράν» (Πρξ. 2,38-39). Τὸ πρῶτο μέρος τοῦ χωρίου ἀποτελεῖ τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἐπιχείρημα τῶν Προτεσταντών ἐναντίον τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ. Ὅμως οἱ ἴδιοι ἀποφεύγουν ἐπιμελῶς νὰ ἀναφερθοῦν καὶ στὴ συνέχεια τοῦ χωρίου, στὴν ὁποία ρητὰ λέγεται ὅτι ἡ ὑπόσχεση τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν λήψη τοῦ ἁγίου Πνεύματος μὲ τὸ βάπτισμα ἀφορᾶ καὶ στὰ τέκνα τους ἀνεξαρτήτως ἡλικίας.

2. Ὁ νηπιοβαπτισμὸς γνωστὸς στὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὴν ἀρχὴ καὶ ἀδιάκοπα 

Ὁ νηπιοβαπτισμὸς ἀποτελεῖ πράξη τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τοὺς ἀποστολικοὺς χρόνους καὶ ἀδιάκοπα μέχρι καὶ σήμερα. Εἶναι πολὺ γνωστὲς οἱ περιπτώσεις βαπτίσεως ὅλων τῶν μελῶν τῆς οἰκογένειας τοῦ Κορνηλίου (Πρξ. 10,48), τῆς Λυδίας (Πρξ. 16,15), τοῦ δεσμοφύλακος τῶν Φιλίππων (Πρξ. 16,31-34), τοῦ ἀρχισυναγώγου Κρίσπου (Πρξ. 18,8) καὶ τοῦ Στεφανᾶ (Α΄ Κορ. 16,15), στὶς ὁποῖες θὰ ὑπῆρχαν μικρὰ παιδιὰ καὶ νήπια. Ἄν στὴν ἐποχὴ αὐτὴ οἱ βαπτίσεις τῶν ἐνηλίκων ἀποτελοῦν τὸν κανόνα, αὐτὸ ἐξηγεῖται ἀπὸ τὸ ὅτι οἱ πρῶτοι ποὺ προσέρχονται στὴν Πίστη εἶναι ἐνήλικες, πολλοὶ μάλιστα ἔγγαμοι μὲ ἀπίστους συντρόφους, γεγονὸς ποὺ δυσκολεύει ἀκόμη περισσότερο τὴν βάπτιση τῶν νηπίων. Ὅμως, ἀπὸ τὴν εἰδικὴ αὐτὴ κατάσταση ποὺ ἐπικρατοῦσε, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ συμπεράνει ὅτι ἡ πράξη τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ ἦταν ἄγνωστη. Οἱ παραπάνω ἁγιογραφικὲς μαρτυρίες βεβαιώνουν τὸ ἀντίθετο. Περισσότερο ὅμως βεβαιώνεται ἡ πράξη αὐτὴ τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὴν συνέχειά της, ὅπως μαρτυρεῖται ἀπὸ τοὺς μετα ποστολικοὺς καὶ λίγο μεταγενέστερους πατέρες.


Ὁ ἅγιος Εἰρηναῖος (130-202 μ.Χ) γράφει: «Διότι αὐτός [ὁ Χριστός] ἦρθε στὴ γῆ γιὰ νὰ μᾶς σώση ὅλους δι’ αὐτοῦ - ὅλους, λέγω, ποὺ θὰ ἀναγεννηθοῦν δι’ αὐτοῦ ἐν Θεῷ -νήπια παιδιά, ἐφήβους, νέους καὶ γέρους. Ἦλθε λοιπόν γιὰ κάθε ἡλικία, γενόμενος νήπιος γιὰ τὰ νήπια, καθαγιάζοντας τὸ παιδὶ γιὰ τὰ παιδιά..., γενόμενος πρὸς αὐτὰ ταυτόχρονα παράδειγμα εὐσεβείας, ἀρετῆς καὶ ταπείνωσης» (Κατὰ Αἱρέσεων, 2· PG7,783-784). Ὁ Ὠριγένης μεταφέρει τὴν ἀποστολικὴ παράδοση γράφοντας: «Μπορεῖ κάποιο παιδί ποὺ μόλις γεννήθηκε νὰ ἁμαρτήση; Κι ὅμως, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τοὺς Ψαλμοὺς (50,5-7) καὶ τὸν Ἰώβ (14,4) ἔχει ἁμαρτία, γιὰ τὴν ὁποία πρέπει νὰ προσφέρη κάποια θυσία... Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία ἔλαβε ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους τὴν παράδοση νὰ βαπτίζωνται καὶ τὰ παιδιά.Οἱ ἄνθρωποι, στοὺς ὁποίους παραδόθηκαν τὰ ἱερὰ Μυστήρια, γνώριζαν ὅτι μέσα στὸν καθένα μας ὑπῆρχε ἔμφυτη ἡ μόλυνση τῆς ἁμαρτίας, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ξεπλυθῆ δι’ ὕδατος καὶ Πνεύματος» (Σχόλια εἰς Ρωμαίους 5,19· PG 14,1047). Ὁἅγιος Κυπριανός (200-258) τονίζει: «Ἀπὸ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ περιτομή [τὸ Βάπτισμα] δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίζεται κανείς... κανεὶς δὲν πρέπει νὰ κρατῆται μακρυὰ ἀπὸ τὸ μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος..., τὸ ὁποῖο,ἀφοῦ τηρήθηκε καὶ διατηρήθηκε χάριν ὅλων μας, πιστεύουμε ὅτι ἀκόμα περισσότερο πρέπει νὰ τηρηθῆ γιὰ τὰ βρέφη καὶ τὰ νεογέννητα, τὰ ὁποῖα ἕνεκεν αὐτῆς καθεαυτῆς τῆς θέσεώς τους χρήζουν περισσότερο τῆς βοηθείας μας καὶ τοῦ θείου ἐλέους» (EpistulaLVIII).

3 Μὲ τὸ Βάπτισμα τοῦ νηπίου δὲν καταργεῖται ἡ ἐλεύθερη βούλησή του. 

Στὴν περίπτωση τῶν νηπίων δὲν τίθεται καθόλου θέμα ἐλευθέρας βουλήσεως, διότι αὐτὴ δὲν μπορεῖ καθόλου νὰ ἐκδηλωθεῖ, ὄχι μόνον γιὰ τὸ βάπτισμα, ἀλλὰ καὶ γιὰ καμμία ἄλλη ἐπίδραση ἐπάνω τους. Μὲ τὴν ἴδια λογική ποὺ κάποιοι ἀρνοῦνται τὸ βάπτισμα στὰ νήπια, κάποιοι ἄλλοι θὰ μποροῦσαν νὰ ἀρνηθοῦν σ’ αὐτὰ τὴν παροχὴ συγκεκριμένης τροφῆς, ἐνδυμασίας, φαρμάκων, καὶ στὰ μεγαλύτερα παιδιὰ τὴν ἀποστολὴ στὸ νηπιαγωγεῖο, στὸ σχολεῖο. Ὅλες αὐτὲς οἱ ἐνέργειες θεωροῦνται ἀπαραίτητες γιὰ τὸ καλῶς νοούμενο συμφέρον τοῦ παιδιοῦ καὶ ἐπιβάλλονται χωρὶς τὴν συγκατάθεσή του. Πολὺ δὲ περισσότερο θὰ πρέπει νὰ ληφθεῖ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ διάβολος καὶ οἱ δορυφόροι του δὲν ἔχουν κανένα ἀπολύτως ἐνδοιασμὸ νὰ ἐπέμβουν καὶ νὰ προξενήσουν τὴν ὁποιαδήποτε βλάβη στὸ ἀφύλακτο ἀπὸ τὴν θεία χάρη νήπιο.

Ἑπομένως δὲν πρόκειται γιὰ δυνατότητα ἐπιλογῆς τοῦ νηπίου, ἀλλὰ γιὰ δυνατότητα ἐπιλογῆς αὐτῶν ποὺ τάχθηκαν νὰ προστατεύουν τὸ νήπιο, σχετικὰ μὲ τὸ ποιὲς δυνάμεις θὰ ἐνεργήσουν ἐπάνω του, τοῦ Θεοῦ ἤ τοῦ διαβόλου. Ἐξ ἄλλου, ὅταν τὸ νήπιο ἐνηλικιωθεῖ καὶ θελήσει νὰ ἐγκαταλείψει τὴν Ἐκκλησία μπορεῖ ἐλεύθερα νὰ τὸ κάνει. Ἀξίζει νὰ κλείσουμε τὴν σύντομη αὐτὴ μελέτη μὲ τὴν ὁμολογία ἑνὸς πρώην προτεστάντη, τοῦ Ματθαίου Γκάλλατιν, ὁ ὁποῖος γιὰ χρόνια δίδασκε ἐναντίον τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ, ἀλλὰ μετὰ τὴν μεταστροφή του γράφει: «Ἀνακάλυψα ὅτι ὅλοι αὐτοί – ὁ Εἰρηναῖος, ὁ Ὠριγένης, ὁ Κυπριανός καὶ ἄλλοι – τιμοῦσαν τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων ὡς θεόπνευστα κείμενα καὶ θεωροῦσαν τὶς ἀπόψεις αὐτὲς περὶ τοῦ Βαπτίσματος καὶ τῆς σωτηρίας τῶν νηπίων ἀπόλυτα σύμφωνες μὲ τὰ κείμενα αὐτά... Πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἔχω περάσει πολλὲς ὧρες γονατιστὸς κλαίγοντας καὶ παρακαλώντας τὸν Θεὸ νὰ μὲ συγχωρήση ποὺ συκοφάντησα τοὺς ἁγίους Του. Καὶ ὅλα αὐτὰ στὸ ὄνομα μιᾶς ἰδέας, ποὺ δὲν ὑπῆρχε κἄν τὰ πρῶτα χίλια πεντακόσια χρόνια τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας» (Διψώντας γιὰ τὸν Θεό, σ. 202). ___

τοῦ Ἀρχιμ. Αὐγουστίνου Γ. Μύρου, Δρ. Θ.

πηγή : Η ΟΔΟΣ 
ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΙΔΑΧΗΣ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΟΔΟΥ

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...