/*--

Κυριακή, 22 Σεπτεμβρίου 2013

Συζυγία και Τεκνογονία (αντιρήσεις-απαντήσεις)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Πραγματικά, δέν ἔχει νόημα ἡ τεκνογονία καί ἡ πολυτεκνία, ἄν δέν ὑπάρχει εὐτεκνία καί καλλιτεκνία. Εἶναι πολύ ὡραῖος καί δυνατός αὐτός ὁ χρυσοστομικός λόγος: «Οὐ τό σπεῖραι ποιεῖ πατέρα μόνον, ἀλλά τό παιδεῦσαι καλῶς˙ οὐδέ τό κυῆσαι μητέρα ἐργάζεται, ἀλλά τό θρέψαι καλῶς».

Ἐπίσης πρέπει νά κατανοοῦμε τά ἀνδρόγυνα ὅταν μᾶς λέγουν ὅτι ἡ ἀπόκτηση ἑνός ἐπί πλέον παιδιοῦ θά τούς ἐπιδεινώσει κάποια ὑπάρχοντα προβλήματά τους. Τήν τεκνογονία θά πρέπει νά τήν ἀποφασίσει ἐλεύθερα μόνο του τό ἀνδρόγυνο μέ ὑπολογισμό καί τῆς καταστάσεώς του καί τῶν προβλημάτων του. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος λέγει κάπου: «Τά μέν ἄνω (στόν οὐρανό) μόνον τοῦ Θεοῦ, τά δέ κάτω ( τά ἐπίγεια) καί ἡμῶν».Πρέπει, δηλαδή ὁ ἄνθρωπος νά προϋπολογίζει ὅσο καλύτερα μπορεῖ τίς πράξεις του, γιατί διαφορετικά θά ἐμπλακεῖ σέ ποικίλους πειρασμούς. Ὁ χριστιανός ὑπακούει στόν λόγο τοῦ ἁγίου Ἰσιδώρου τοῦ Πηλωσιώτου: «Μή πέραν τῆς φύσεως, μηδ΄ ἔξω τοῦ μέτρου».

Ἀντιρρήσεις καί ἀπαντήσεις

Αὐτή περίπου, Μακαριώτατε Πάτερ καί Δέσποτα, κατά τήν ταπεινή μου γνώμη, εἶναι ἡ θέση τῆς Ἐκκλησίας μας στό σπουδαῖο καί σοβαρό θέμα «γάμος καί τεκνογονία». 

Ἀλλά θά ἦταν κατά πολύ ἐλλιπής ἡ εἰσήγησίς μου ἐάν δέν ἔλεγα ὅτι ὑπάρχει καί ἡ ἄλλη θέση, ἡ ὁποία ὑποστηριζόταν ἀπό παλαιότερα ἀλλά καί σήμερα ἀπό μερικούς ἤ καί πολλούς πνευματικούς. Κατά τή θέση αὐτή ἡ τεκνογονία συνδέεταιἀπόλυτα μέ τόν γάμο καί εἶναι ὁ πρωταρχικός του σκοπός.  Τό ἀνδρόγυνο, δηλαδή, πρέπει νά ἑνώνεται μόνο γιά τεκνογονία. Θεωρητική βάση τῆς θέσεως αὐτῆς, πού ἀπό μερικούς μάλιστα πνευματικούς καθορίζεται ὡς κανόνας, εἶναι ἡ ἀντίληψη ὅτι ἡ συζυγική πράξη εἶναι ἁμαρτωλή καί ἐπιτρέπεται μόνο γιά τεκνογονία, κατ΄ ἀνάγκην, γιατί δέν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος γεννήσεως παιδιῶν. 

Στό βάθος τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς κρύπτεται ἡ περί concupiscentiae(=ἁμαρτωλῆς ἐπιθυμίας διδασκαλία τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου, τήν ὁποία δέχθηκαν οἱ Φραγκολατῖνοι τοῦ Μεσαίωνα ἰδιαίτερα. Οἱ ὑποστηρίζοντες καί ἐπιμένοντες ὅτι ὁ σκοπός τοῦ γάμου εἶναι ἀποκλειστικά ἡ τεκνογονία, ὅτι τό ἀνδρόγυνο πρέπει νά συνέρχεται γιά τήν τεκνογονία μόνο, ἤ γιά νά τό πῶ διαφορετικά, ὅτι δέν πρέπει νά ἀποφεύγεται ἡ τεκνογονία στήν σχέση τοῦ ἀνδρογύνου, ἀναφέρουν γενικά τά ἑξῆς ἐπιχειρήματα:


Α) Στήν Παλαιά Διαθήκη τονίζεται πολύ ἡ τεκνογονία καί θεωρεῖται ὡς εὐλογία τοῦ Θεοῦ.

Αὐτό εἶναι σωστό, ἀλλά προσοχή, γιατί ἠ Παλαιά Διαθήκη θά πρέπει νά ἑρμηνεύεται θεολογικά καί εἰδικώτερα χριστολογικά, γιατί διαφορετικά θά μᾶς σκανδαλίζει τό περιεχόμενό της. Λοιπόν: 
Ἡ πολυτεκνία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης σχετίζεται μέ τόν πόθο γιά τήν ἔλευση τοῦ Μεσσίου, γι΄ αὐτό καί ἡ στειρότητα σ΄ αὐτήν θεωρεῖται ὄνειδος.  Καί ἀκόμη ὁ λόγος γιά πολυτεκνία στήν Παλαιά Διαθήκη προέρχεται καί ἀπό τόν φόβο τοῦ θανάτου καί τήν ἔλλειψη τῆς πίστεως στήν ἀνάσταση τῶν νεκρῶν.

Β) Ὁ Θεός εἶπε στούς πρωτοπλάστους: «Αὐξάνεσθε καί πληθύνεσθε καί πληρώσατε τήν γῆν»( Γεν. 1, 28). Ἡ ἀνυπακοή -λέγουν-στήν ἐντολή αὐτή τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι ἁμαρτία?
Καλύτερα τόν λόγον αὐτόν τοῦ Θεοῦ νά τόν ποῦμε «εὐχή» καί ὄχι «ἐντολή», γιατί τότε οἱ παρθενεύοντες ἁμαρτάνουν, ἀφοῦ εἶναι παρήκοοι ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ.  Τό ἐπιχείρημα αὐτό δέν εἶναι ἰσχυρό τώρα ὑπερ τῆς τεκνογονίας, γιατί «τώρα -λέγει ὁ Χρυσόστομος- ὅλη ἡ οἰκουμένη ἔχει γεμίσει ἀπό ἀνθρώπους» καί ἐκπληρώθηκε ἔτσι ὁ ὅρος «πληρώσατε τήν γῆν».

Γ) Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, λέγει καθαρά ὅτι «ἡ γυνή σωθήσεται διά τῆς τεκνογονίας»( Α΄ Τιμ. 1,15).

Ἀλλά ἄν πραγματικά ὁ λόγος αὐτός τοῦ Ἀποστόλου ὁμιλεῖ γιά τεκνογονία καί πολυτεκνία, τότε θά τόν ἐρωτήσουμε μαζί μέ τόν ἅγιο Νικόδημο τόν ἀγιορείτη: «Τί δέ ἔχουν νά γένουν οἱ ἀνύπανδρες καί παρθένες γυναῖκες, ὦ μακάριε Παῦλε;  Τί δέ νά κάνουν οἱ στεῖρες, ὅπου δέν γεννοῦν τέκνα; Ἆραγε ἠμποροῦν νά σωθοῦν καί αὐτές, ἀλλά εἶναι ἀπωλεσμένες, γιατί δέν ἔχουν τέκνα;»  Ὅπως ἐξηγεῖ ὁ ἴδιος ἑρμηνευτής, ἁγιορείτης πατήρ καί ὅπως πραγματικά ἔτσι φαίνεται ἀπό τήν συνάφεια τοῦ κειμένου, τό «διά τῆς τεκνογονίας» ἑρμηνεύεται «διά τῆς τεκνοτροφίας» καί ὄχι «διά τῆς πολυτεκνίας». 

Προηγουμένως (εἰς Α΄ Τιμ. 1,12) ὁ Ἀπόστολος ἀπηγόρευσε στήν γυναίκα νά διδάσκει στήν Ἐκκλησία, ἀλλά «παρηγορεῖ τώρα αὐτήν γιά τό ἐμπόδιο αὐτό», ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Νικόδημος, καί τῆς λέγει ὅτι ἔχει τέτοιο διδακτικό ἔργο νά κάνει, ἀναγκαῖο γι΄ αὐτήν, ἔργο πού θά τήν σώσει: Νά διδάσκει τά παιδιά της. «Σωθήσεται διά τῆς τεκνογονίας»!Θά εἶναι ὅμως καλύτερα νά ἑρμηνεύσουμε τόν λόγο αὐτόν τοῦ Ἀποστόλου Παύλου ἀναφέροντάς τον στήν Παναγία. Προηγουμένως ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μιλοῦσε γιά τήν κατωτέρα θέση τῆς γυναίκας ἀπό τόν ἄνδρα. Ἀλλά τώρα μέ τήν τεκνογονία τῆς Παρθένου Μαρίας τό γένος τῶν γυναικῶν ἔλαβε τήν ἰσοτιμία του πρός τό ἀνδρῶο γένος.  Παλαιός ἑρμηνευτής λέγει ἐπί τοῦ λόγου τοῦ Ἀποστόλου «ἡ δέ γυνή σωθήσεται διά τῆς τεκνογονίας»: «Σώζεται τό γυναικεῖο γένος καί πᾶσα δέ ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσις , διά τοῦ ἐκ τῆς Θεοτόκου κατά σάρκα τικτομένου Χριστοῦ».μας.

Δ) Ἡ πολυτεκνία θά λύσει τό δημογραφικό πρόβλημα τῆς πατρίδος

Ἀσφαλῶς δέν θά πρέπει νά εἴμαστε ἀδιαφοροι γιά τήν πατρίδα μας καί πρέπει νά ἀγωνιζόμαστε γιά τήν ἐπιβίωση τοῦ ἔνδοξου ἔθνους μας, ἀλλά ἡ Ἐκκλησία, πού ἔχει θεολογία στήν κρίση της καί στίς ἐνέργειές της, τήν ἐπιβίωση αὐτή τοῦ ἔθνους μας δέν τήν βλέπει τόσο στήν ποσότητα τῶν κατοίκων της, ἀλλά στήν ποιότητα, στήν ὀρθοδοξία καί πνευματικότητα τῶν Ἑλλήνων. Πραγματικά, σκεπτόμαστε ὑλικά, ἐάν τήν ἐπιβίωση τῆς πατρίδος μας τήν βλέπουμε μόνο στήν τεκνογονία.  Ἡ Ἑλλάδα θά ζήσει καί δέ θά πεθάνει, ὅπως τό τραγουδάμε, μόνο ἐάν ἔχει τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.  Καί θά ἔχουμε τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ, ἐάν τηροῦμε τίς ἅγιες Ἐντολές Του. Τότε καί λίγοι νά εἴμαστε, μιά «χούφτα», ὅπως τό λέγουμε, μέ Ἀρχηγό τήν Ὑπερμάχο Στρατηγό, τήν Κυρία μας Παναγία, θά ἀποκρούσουμε ὁποιοδήποτε ὁπλισμένο καί πολυάριθμο ἐχθρό ἔλθει ἐναντίον μας. Τό ζήσαμε αὐτό πολλές φορές σάν ἔθνος καί εἴπαμε : «Οὗτοι ( οἰ ἐχθροί μας) ἐν ἅρμασι καί οὗτοι ἐν ἵπποις, ἡμεῖς δέ ἐν ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα.  Αὐτοί ( οἱ πολλοί καί ὁπλισμένοι) συνεποδίσθησαν καί ἔπεσαν, ἡμεῖς δέ ( οἱ ὀλίγοι καί ἄοπλοι, ἀλλά πιστοί στόν Κύριο) ἀνέστημεν καί ἀνωρθώθημεν»(Ψαλμ. 19,8.9).  –Πάντως τό νά ἐπιβάλλουμε νά τεκνογονοῦν οἱ Ἕλληνες γιά νά λυθεῖ τό δημογραφικό πρόβλημα τοῦ ἔθνους, δέν εἶναι ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά ὑποδούλωση, γιατί ὁ ἄνθρωπος ἀπό αὐτοσκοπός πού εἶναι γίνεται «μέσον» γιά τήν ἐπίτευξη ἄλλου σκοποῦ.  Ἔτσι παλαιότερα οἱ γεωργικές οἰκογένειες, γιά νά αὐξήσουν τήν οἰκονομική τους ἀπόδοση μέ πολλά «ἐργατικά χέρια», γεννοῦσαν πολλά παιδιά.  Καί μάλιστα τά παιδιά τους δέν τά ἔστελναν οὔτε σχολεῖο, ἀλλά τά περιόριζαν στήν χειρωνακτική ἐργασία, γιά τήν ὁποία ἄλλωστε καί τά γέννησαν.

Τέλος, Μακαριώτατε Πάτερ καί Δέσποτα, γιά τό μελετώμενο θέμα περί τοῦ γάμου καί τῆς τεκνογονίας ἔχω νά προσθέσω καί τό ἐξῆς σημαντικό: Τό χριστιανικό ἀνδρόγυνο καί μέσα στόν γάμο του δέν πρέπει νά λησμονεῖ καί τήν παρθενία, ὅπως καί τό συνιστᾶ αὐτό ὁ Ἀπόστολος νά τό πράττουν οἱ σύζυγοι «ἐκ συμφώνου» ὅμως καί «πρός καιρόν», γιά νά «σχολάζουν τῇ νηστείᾳ καί τῇ προσευχῇ»( Α΄Κορινθ. 7,5). 

Προοδεύοντας στήν πνευματική ζωή τό χριστιανικό ἀνδρόγυνο θά νοήσει μόνο του πόσο ὡραῖος καί ἀπολαυστικός γίνεται ὁ σύνδεσμος αὐτῆς τῆς συζυγικῆς κοινωνίας τους μέ τήν κατά Χριστόν ζωή.Ἐπειδή ἡ δοθεῖσα μοι ἐντολή μοί ἐπέτασσε νά ἀναφέρω καί τήν θέση τῶν Ἁγίων Πατέρων περί τοῦ θέματός μας, πέραν τῶν ὅσων εἶπα, λέγω γενικά τώρα, ὅτι οἱ Ἅγιοι Πατέρες δέν παρέχουν μιά ἀποκλειστική γραμμή, ἕνα πάγιο τύπο περί τῶν σχέσεων τῶν συζύγων.  Αὐτή τήν ἱδέα περί τῶν Ἁγίων Πατέρων γιά τό θέμα μας ἔχει καί ὁ ἡγιασμένος πατήρ Παΐσιος, τήν ὁποία καί ἐν τέλει παραθέτω: Ὁ ἅγιος Γέροντας ἔγραφε σέ ἕνα πνευματικό του τέκνο ἱερέα: «Γιά τό θέμα τῶν συζυγικῶν σχέσεων τῶν ἐγγάμων ἱερέων, ἀλλά καί τῶν λαϊκῶν, ἀφοῦ δέν καθορίζουν οἱ ἅγιοι Πατέρες τό πῶς ἀκριβῶς, σημαίνει ὅτι εἶναι κάτι πού δέν καθορίζεται, γιατί δέν μποροῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι νά μποῦν σέ ἕνα καλούπι. Οἱ Πατέρες τό ἀφήνουν στήν διάκριση, τό φιλότιμο, τήν πνευματική εὐαισθησία καί τήν δύναμη τοῦ καθενός.»

Κάθε ἕνας, ἀγαπητοί μου, ἐνεργεῖ ἀνάλογα μέ τήν πνευματική του κατάσταση, ἀνάλογα μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἔχει. Καί ὅλους μᾶς δέχεται ὁ καλός μας Θεός. Σέ τέτοια θέματα ἔχει ἰσχύ ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου: «Καί τό ἐπιτυγχάνειν οὐκ ἄχρηστον καί τό διαμαρτάνειν ἀκίνδυνον».

---------------------------------------------------------------------------------

(Τίς ἀπόψεις τοῦ ἁγίου Αὐγουστίνου καί ἄλλων δυτικῶν θεολόγων τοῦ μεσαίωνα σχετικά μέ τήν σεξουαλική σχέση βλ. στό βιβλίο τοῦ D. S. BAILEY, The Man-Woman Relationship in Christian Thought, London 1959. Κατά τήν δυτική παράδοση, ἐπηρεασμένη ἀπό τόν ἱερό Αὐγουστῖνο, ἠ συνουσία εἶναι δυνατή μέσα στό γάμο ὡς ἕνα ἀπεχθές καθῆκον, ἀναπόφευκτο ὅμως γιά τήν γέννηση παιδιῶν. Ἐφόσον οἱ παντρεμένοι ἐκτελοῦν αὐτή τήν πράξη μόνο γιά τεκνοποιητικούς σκοπούς, τότε μόνο μποροῦν νά συγχωρεθοῦν γιά τό ἁμάρτημα τῆς πράξεως αὐτῆς πού κάνουν. Δηλαδή, κατά τούς Δυτικούς: Συνεύρεση τοῦ ἀνδρογύνου εἶναι συγχωρητέα μόνο γιά τήν τεκνογονία. Ἕνωση τοῦ ἀνδρογύνου μέ ἀποφυγή τῆς τεκνογονίας ἀποτελεῖ βδελυκτή ἀκολασία. Ὅμως, κατά τούς δυτικούς πάλι, ἄν καί συγχωρεῖται ἡ πράξη τῆς συνουσίας στό ἀνδρόγυνο ὅταν αὐτή ἀποβλέπει στήν τεκνογονία, εἶναι ὑπεύθυνοι οἱ γονεῖς γιά τήν μεταβίβαση τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος στά παιδιά τους, πού τό προσλαμβάνουν μέ τήν ἐπαίσχυντη αὐτή πράξη τῶν γονέων τους ὅταν συλλαμβάνονται. Διαφορετική ὅμως εἶναι ἡ θεολογία τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας περί τοῦ γάμου, πού τόν θεωρεῖ ἱερό Μυστήριο, γιατί δέν πιστεύει τό σῶμα ὡς κακό, μιᾶς πλάνης φερομένης ὡς βάσεως τῆς παραπάνω ἐσφαλμένης δοξασίας τῶν δυτικῶν περί γάμου. 15 Βλ. Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου εἰς τό ἀποστολικό ρητό «Διά δέ τάς πορνείας….»MPG 51,211-214 καί Β. ΒΕΛΛΑ, Θεός καί ἱστορία ἐν τῇ ἰσραηλιτικῇ θρησκείᾶ, σ. 9 (ὑποσημείωση 1).


(Εἰς τόν ἱερόν θεσμόν τοῦ γάμου, ὁμιλία Α΄. Κατά πατερική ἑρμηνεία τό «αὐξάνεσθε καί πληθύνεσθε» δέν ἔχει τήν ἔννοια τοῦ ποσοτικοῦ πολλαπλασιασμοῦ, ἀλλά μέ τήν θεολογική σκέψη ὅτι ὁ σκοπός τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπό τήν ἀρχή ὁ Σταυρός, τό μέν «αὐξάνεσθε» ἔχει τήν ἔννοια τῆς καθέτου αὐξήσεως, τῆς πρός ἄνω ἀνόδου τοῦ ἀνθρώπου, τῆς ἐνώσεώς του μέ τόν Θεόν, τῆς ἐπιτεύξεως τοῦ «καθ’ ὁμοίωσιν» Καί τό «πληθύνεσθε» ἔχει τήν ἔννοια τῆς μεταδόσεως σέ ὅλη τήν δημιουργία αὐτῆς τῆς τθεωμένης καταστάσεώς του, πού θά πετύχαινε μέ τό «αὐξάνεσθαι» τῆς καθέτου προόδου του. Βλ. ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ Περί Ἀποριῶν, ΜPG 91,1308, εἰς βιβλίο π. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ, Σταυρός-Θάνατος-Ἀνάστασις, σ. 8,9.

aπόσπασμα 

Τοῦ ἀρχιμ. Ἰερεμία Φούντα
Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν νῦν Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος καί Μεγαλουπόλεως

πηγή :  H ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ :

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...