/*--

Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2013

Η ελεημοσύνη


    
Προς τον αναγνώστη.

Αγαπητέ αναγνώστη. 

Η μικρή αυτή εργασία που κρατάς στα χέρια σου, είναι ένα απλά γραμμένο κείμενο, που σκοπό έχει να διαφωτίσει καθαρά και σύντομα τον αναγνώστη του πάνω στο θέμα της ελεημοσύνης. Ακόμα είναι η αγωνία μας και η προσπάθειά μας για σωστή εφαρμογή και βίωση των αρετών και των εντολών του Θεού από κάθε χριστιανό, γιατί μόνο έτσι θα θα μπορέσει να βιώσει τη κατά Χριστό ζωή και να απολάυσει της χαράς του παραδείσου.

Ολοι υστερούμε στο τομέα αυτό και οι λόγοι είναι πολλοί και διάφοροι. Δεν θα τούς εξηγήσουμε εδώ. Σκοπός μας με την προσπάθεια αυτή, είναι, να παρουσιάσουμε, να αναλύσουμε κατά δύναμη και με τη βοήθεια των Πατέρων της Εκκλησίας μας τις χριστιανικές αρετές, για διαφώτιση των απλών χριστιανών μας.

Σε προηγούμενη μας προσπάθεια παρουσιάσαμε και άλλες αρετές. Σημερα με την εργασία αυτή ε‐τοιμάσαμε και λίγα λόγια για την σπουδαία αρετή της ελεημοσύνης, χωρίς της οποίας δεν θα δούμε Παράδεισο. 

Τη μεγάλη αξία και ωφέλεια της αρετής της ελεημοσύνης θα τη διαπιστώσεις αγαπητέ μου αναγνώστη όταν διαβάσεις προσεκτικά τις λίγες σελίδες που ακολουθούν. Νομίζω ότι μέσα στις λίγες αυτές σελίδες βρίσκεται σε γενικές γραμμές το νόημα της ωφέλειας και χρησιμότητας της ελεημοσύνης, κι αν έχεις πρόθεση και διάθεση μπορείς να γνωρίσεις σωστά και να κάνεις κτήμα σου αυτή τη σωτήρια αρετή. Ἀποφεύγουμε συστημστικά τις πολλές ἀναφορές και παραπομπές σ’ όλα τά θέματά μας, γιατί πιστεύουμε ότι δε χρειάζονται πολλα λόγια σήμερα για να καταλάβει ο απλός χριστιανός το θέμα, αλλά χρειάζονται λίγα και βασικά. Όποιος δεν πείθεται με τα λίγα δε θα πεισθεί ούτε και με τα πολλά. Λίγα και απλά χρειάζονται σήμερα οι ολιγογράμματοι και εμπερίστατοι αδελφοί μας και πιστεύω ότι αυτά θέλουν και μ’ αυτά βοηθούνται.

Τελειώνοντας εύχομαι μ’ όλη μου τη ψυχή αυτός ο λιγοστός σπόρος να πέσει σε ψυχές γόνιμες και να βλαστήσει και να αποδώσει εκατονταπλασίονα καρπό για σωτηρία και ευτυχία αιώνια. 

1.Η ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ

1. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ

Αφού η εργασία μας αυτή θα ασχοληθεί με την αρετή της ελεημοσύνης,θα πρέπει πρώτα να καθορίσουμε τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε στην αρετή αυτή. 

Ελεημοσύνη, λοιπόν, είναι η πρόθυμη και σπλαχνική μετάδοση κάθε καλού και αγαθού πράγματος, το οποίον εμείς έχουμε και μπορούμε να το μεταδώσουμε σ ὅποιον έχει ανάγκη. 

Η ελεημοσύνη δεν περιορίζεται σ ἕνα άκαρπο αίσθημα, αλλά στην έμπρακτη χειρονομία. Ενα χωρίο του αποστόλου Ιακώβου, μας βοηθά να καταλάβουμε ότι η ελεημοσύνη είναι έμπρακτη χειρονομία∙ ᾿Εαν υπάρχει αδελφός η αδελφή που δεν έχει τα αναγκαία και του πει κάποιος πηγαίνετε στο καλό, ζεσταθήτε, χορτασθήτε καλά,και δεν του δώσει αυτά που χρειάζεται, τι το όφελος;᾿᾿ (᾿Ι‐ακ.2,15) Ωστε ελεημοσύνη είναι η εκδήλωση έμπρακτης αγάπης. Η έννοια της ελεημοσύνης δεν περιορίζεται στη μετάδοση λίγων η πολλών χρημάτων τα οποία πολλές φορές δίνουμε στούς φτωχούς επιδειχτικά. Η ελεημοσύνη έχει πολλές μορφές καί εκδηλώσεις, υλικές, ηθικές και πνευματικές ανάλογα με το βαθμο της αγάπης που έχει ο άνθρωπος. Ο ιερός Χρυσόστομος, μιλώντας πάνω στο μακαρισμό του ελεήμονος, «Μακάριοι οι ελεήμονες ότι αυτοί ελεηθήσονται» (Ματθ. 5. 7) λέγει∙ ᾿Ενταύθα ου τούς δια χρημάτων μόνον εμοί δοκεί λέγειν, αλλά και τούς δια πραγμάτων. Ποικίλος γαρ ο της ελεημοσύνης τρόπος και πλατεία η εντολή. Εγώ νομίζω, λέγει, ότι εδώ δεν εννοεί μόνον εκείνους μόνον που ελεούν με χρήματα, αλλά και εκείνους που ελεούν και με πράγματα. Η εντολή είναι πλατειά και έχει πολλούς και διάφορους τρόπους να ελεήσει κάποιος.

Η ελεημοσύνη λοιπόν, δεν είναι μόνο η μετάδοση χρημάτων, αλλά και κάθε άλλων αγαθού ή πράξης, ικανοτήτων και ταλάντων. 

Για παράδειγμα, ελεημοσύνη είναι, και όταν ο τεχνίτης μεταδίδει την τέχνη του, ο δάσκαλος, ο επιστήμονας, ο γιατρός, όταν μεταδίδουν τις γνώσεις και τη βοήθειά τους σ αὐτούς που έχουν ανάγκη. Αλλά και η συμπαράσταση στον κλονιζόμενο στην πίστη∙ η επίσκεψη στους ασθενείς, και η ηθική και πνευματική βοήθεια στις χήρες και τα ορφανά. Και ένας καλός λόγος για παρηγοριά είναι μεγάλη ελεημοσύνη όπως λέγει και η Γραφή.῾῾ Οὐχί καύσων ανα‐παύη δρόσος; ούτω κρείσσον λόγος η δοσις. Και ιδού λόγος υπέρ δόμα αγαθόν...᾿᾿ ( Σ. Σειράχ. 18, 16‐17). Δηλαδή, δεν θεραπεύει η δροσιά τη μεγάλη ζέστη; Ετσι και ο λόγος ο καλός αναπαύει, περισσότερο από τα χρήματα. Και ιδού, ο λόγος ο καλός είναι πιο μεγάλο αγαθό από τη χρηματική δόση.

Η ελεημοσύνη επεκτείνεται και στη συγχώρηση αυτών που μας έβλαψαν. Συγχώρεσες; Ελέησες την ψυχή αυτού που σου έφταιξε. Και η ελεημοσύνη της ψυχής είναι ανώτερη από την ελεημοσύνη του σώματος.

Αυτά για την έννοια της ελεημόσυνης και νομίζω είναι ικανά να αντιληφθούμε ως που εκτείνονται τα όριά της. 

2. Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ  ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ 

Επειδή όταν γνωρίζεις την καταγωγή κάποιου αντιλαμβάνεσαι και την αξία του.Το ίδιο ισχύει και για την αρετή της ελεημοσύνης. Θα προσπαθήσουμε να μάθουμε τη καταγωγή της και να δούμε την αξία της και την αναγκαιότητά της.

Ποθεν λοιπόν, κατάγεται η ελεημοσύνη; Όπως φαίνεται, η καταγωγή της ελεημοσύνης είναι θεϊκή, γιατί έχει μητέρα της την απέραντη αγάπη του Θεού και κατ ἐπέκταση αυτόν το Θεό. Η σύνθεσή της, το περιεχόμενό της είναι η ευεργεσία του άλλου. Επειδή έχει πατέρα το Θεό ο οποίος είναι οἰ‐κτίρμων και ελεήμων . Αυτός είναι ο κατ ἐξοχήν ελεήμων και διδάσκει έμπρακτα την ελεημοσύνη. Από αγάπη δημιούργησε τον κόσμο και με τη θεϊκή του Πρόνοια τον συντηρεί και φροντίζει να έχει τα αναγκαία. Δεν κουράζεται να ελεεί. Ο σοφός Σολομών λέγει∙῾῾ ᾿Ελεείς δε πάντας, ότι πάν‐τα δύνασαι και παροράς αμαρτήματα ανθρώπων εις μετάνοιαν. (Σοφ. Σολ. 11,23). Δηλαδή, όλους τούς ελεείς γιατί όλα μπορείς να τα κάνεις και παραβλέπεις τα αμαρτήματα των ανθρώπων για να μετανοήσουν βλέποντες τις ευεργεσίες σου. Απόδειξη αυτής της χωρίς διάκριση ελεημοσύνης του Κυ‐ρίου, είναι, ότι καθημερινά ἀνατέλλει τον ήλιό του επί πονηρούς και αγαθούς, και βρέχει επί δικαίους και αδίκους ( Ματθ. 5,45).

Από αυτά τα λίγα φαίνεται η θεϊκή καταγωγή της ελεημοσύνης και η μεγάλη της αξία και για τούτο και ο Κύριος στους μακαρισμούς περιέλαβε και την ελεημοσύνη μακαρίζοντας εκείνους που ελεούν και βεβαιώνει ότι και αυτοί θα ελεηθούν από το Θεό.Ἔίναι αναγκαία λοιπόν η άσκησή της αρετής αυτής μεταξύ των ανθρώπων και ιδίως των χριστιανων, επειδή έχει σχέση και με τις άλλες αρετές, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

3.Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ  ΜΕ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΑΡΕΤΕΣ 

α) Με την προσευχή.

Η σχέση της ελεημοσύνης με την προσευχή, όπως και με όλες τις αρετές θα πρέπει να είναι στενή και αχώριστη επειδή συντελεί στη πλούσια συγκομιδή καρπών πνευματικών.

Οταν η ελεημοσύνη συνδιάζεται, ασκείται, παράλληλα με την προσευχή γίνεται ένα δυνατό ζευγάρι αρετών που κατορθώνει να προβάλει με επιτυχία ενώπιον του Θεού, όλα τα αιτήματα και τις ανάγκες του ανθρώπου. Η ελεημοσύνη έχει πολλή παρρησία στο θρόνο του θείου ελέους και γι αὐτό γίνεται το όχημα που μεταφέρει την προσευχή στο θρόνο του Θεού.

Οι ελεημοσύνες του Εκατόνταρχου Κορνήλιου μετέφεραν τις προσευχές του στο θρόνο του Θεού όπως βεβαιώνει η Γραφή. Αυτός ήταν άνθρωπος εὔσεβής...ποιών τε ελεημοσύνας πολλάς τω λαώ και δεόμενος του Θεού δια παντός ( Πραξ. κεφ.10). Ηταν άνθρωπος, όπως λέγει η Γραφή, ευσεβής και ελεήμονας και προσευχόταν πάντοτε στο Θεο. Μια μέρα κατά την απογευματινή του προσευχή, φάνηκε μπροστά του ένας άγγελος και του είπε∙ «Αἱ προσευχαί σου και αι ελεημοσύναι σου ανέβησαν εις μνημόσυνον ενώπιον του Θεού» . Από το γεγονός αυτό βεβαιωνόμαστε ότι οι προσευχές του ελεήμονα ανθρώπου, δεν μένουν αναπάντητες αλλά και εισακούονται πολύ από το Θεο.

Οι δε Πατέρες της Εκκλησίας μας, το βεβαιώνουν αυτό μέσα από την εμπηρεία τους. Για παράδειγμα, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, λέγει∙ Αὐτή λοιπόν(η προσευχή), θα μας διαφυλάξει... καί μαζί μ’ αυτή και η άφθονη ελεημοσύνη. Το ζευγάρι αυτό δύναται άφθονα αγαθά άνωθεν να μας χορηγήσει, να σβύσει στην ψυχή μας την πυρκαγιά των αμαρτημάτων και να μας κάνει βεβαίους για τη σωτηρία μας.

Τελος για να μη μακρυγορούμε, ας ακούσομε και τον Ιωάννη το συγγραφέα της Κλίμακας, ο οποίος συμβουλεύει∙ Νά γίνεσαι υπερβολικά ελεήμονας και συμπονετικός εσύ που καλλιεργείς την προσευχή . 

2)Με τη μετάνοια. 

ʹΑς δούμε τώρα ποιά είναι η σχέση της ελεημοσύνης με τη μετάνοια. 

Ο λόγος του Θεού είναι αποκαλυπτικός για το θέμα μας «Λύτρον ανδρός ψυχής ο ίδιος ο πλουτος» (Ι1αρ. 13. 18). Δηλαδή η λύτρωση, η ε‐λευθερία, και η σωτηρία της ψυ‐ής του άνδρα είναι ο ίδιος ο πλούτος του. Και αλλού πάλιν «Με ελεημοσύνες εξαγόρασε τις αμαρτίες σου».

Ο δε ιερός χρυσόστομος παρουσιάζει την ελεημοσύνη ως τον τέταρτο δρόμο της μετάνοιας. Και συνεχίζει να λέγει, ότι η ελεημοσύνη έχει φτερά μεγάλα και διασχίζει τον αέρα, ξεπερνά τον ήλιο και τη σελήνη και τα πλήθη των αγγέλων και παρευρίσκεται στο θρόνο ενώπιόν του Θεού και βοηθά τον αμαρτωλό να βρει έλεος και συγχώρεση από το Θεό. Η ελεημοσύνη, «είναι ικανή και άλλες αμαρτίες να εξαλείψει και τη καταδίκη να απομακρύνει. Ενώ εσύ σιωπάς, αυτή στέκει κοντά σου και γίνεται συνηγορός σου». Βλέπεις πόσο συνδιά‐ζεται και πόσο βοήθα η ελεημοσύνη, τη μετάνοια του ανθρώπου; Επειδή εμείς καθημερινά αμαρτάνουμε είναι αναγκαίο και καθημερινά να μετανοούμε και να επιστρατεύουμε και την ελεημοσύνη για να γίνεται περισσότερο αποτελεσματική η σωτηρία μας. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι μετάνοια χωρίς ελεημοσύνη είναι πτηνό χωρίς φτερά και κατά συνέπεια να μη μπορεί να πετάξει και να ελευθερωθεί.

3) Με τη δικαιοσύνη

Σίγουρα η ελεημοσύνη εχει πολύ μεγάλη σχέση μέ τη δικαιοσύνη επειδή ζουμε σε κόσμο κατά πλειοψηφία αδικο. Έπειδή ο χριστιανισμός είναι θρησκεία αγάπης είναι και κοινωνία δικαιοσύνης. Αυτό μαρτυρεί η πρώτη κοινωνία των μαθητών του Ναζωραίου. Άπό το βιβλίο των Πράξεων πληροφορούμαστε τα εξής: «Ήσαν έπί το αυτό ( οι χριστιανοί) και είχαν άπαντα κοινά, και τα κτήματα έπίπρασκον και διεμέριζον αυτά πασι καθότι αν τις χρείαν είχε»(Πραξ. 2,44, 45. και 4, 32, 33) Δηλαδή ήταν όλοι μαζί και είχαν τα πάντα κοινά. Έπωλουσαν τα κτήματά τους και και τα διαμοίραζαν κατά τις ανάγκες του καθενός. ʹΕτσι δεν υπηρχε μεταξύ τους κανένας που να μην εχει τα προς το ζην. Με τον τρόπο αυτό της ελεημοσύνης εφάρμοζαν τη δικαιοσύνη του Θεού. Έλεημοσύνη και δικαιοσύνη πρέπει να συμβαδίζουν στη ζωή των χριστιανών, γιατί αυτό κάνει καθημερινά σʹ όλους μας ό ουράνιος μας Πατέρας. ʹΑν δεν ελεούμε τότε βασιλεύει ο ατομικισμός και η αδικία, την οποία θα τιμωρίσει σκληρά ο Κριτής Θεός την ημέρα της μεγάλης δίκης. Την προειδοποίηση αυτή μας την κάνει ο Κύριος με την παραβολή του ασπλαχνου οφειλέτη, τον όποίο κατεδίκασε ρίχνοντάς τον στη φυλακή. Του είπε:«Λεν επρεπε να ελεήησεις τον σύνδουλό σου, καθώς και έγώ σε ηλέησα;»(Ματθ. 18,33.)Έλεημοσύνη και δικαιοσύνη είναι θείκές αρετές, συμβαδίζουν και καλούμαστε να τις εφαρμόζουμε. Αυτός ο συνδιασμός ελευθερώνει και την κοινωνία από πολλά και δυσάρεστα πράγματα και εμπεδώνει την δικαιοσύνη. 

4.ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΛΕΟΥΜΕ

«μακάριον έστιν διδόναι η λαμβάνειν» (Πραξ.20. 15)Άπό τα όσα αναφέραμε φαί‐νεται Ότι θα πρέπει να γίνουμε ελεήμονες, γιατί εχουμε υποχρέω‐ση που απορρέει από τη χριστιανική μας ιδιότητα, αλλά και επιβάλλει το συμφέρον της ψυχης μας αυτά θα αναλύσουμε στη συνέχεια για να βεβαιωθούμε Ότι πρέπει να γίνουμε ελεήμονες.

α). Τον ελεήμονα αγαπά ο Κύριος επειδή Του μοιάζει, γιατί ο Θεός είναι από τη φύση Του ελεήμονας «οικτίρμων και έλεήμων ο Κύριος» Αυτό βεβαιώνεται από τα τόσα αγαθά, πνευματικά και υλικά, που εφοδιάζει καθημερινά τον κόσμο και κάθε ανθρωπο χωριστά 

β). Με το να ελεούμε γινόμαστε Όμοιοι με τον Πλάστη μας, όπως λέγει και ο Θεολόγος Γρηγόριος:«ουδενί άλλω ανθρωπος όμοιώνεται Θεώ ως το ευ ποιείν». Δηλαδή με κανένα αλλο τρόπο δεν γίνεται ο άνθρωπος ομοιος με το Θεό, παρά μόνο όταν ελεεί τους αλλους.

γ).Το να γίνουμε Ελεήμονες συμφέρει πολύ στη ψυχή μας, γιατί και εμείς θα ελεηθούμε και θα γίνουμε ευτυχισμένοι, οπως βεβαιώνει ο Κύριοςʹ «Μακάριοι οι ελεήμoνες ότι αυτοί ελεηθήσονται». Με το να ελεούμε καλλιεργουμε την αγάπη και τη φιλανθρωπία και βοηθούμε τους αδύνατους συνανθρώπους μας να μην αισθάνονται εγκατάλειψη και δυστυχία, αλλά και τη συνείδησή μας αναπαύουμε και ωφελούμαστε προσωπικά. 

Άκόμα επιβάλλεται να ελεουμε, γιατί κάθε μας ελεημοσύνη την χρεώνει ο Κύριος στον Έαυτό Του. «ʹΕφʹ οσον εποοίσατε ένί τούτων των ελαχίστων εμοί εποιήσατε». Και σύμφωνα πάλιν με το λόγου Του, Τον ελεήμονα, «εν ημέρα πονηρά ρύσεται αύτόν ο Κύριος».Σύμφωνος με τα πιο πάνω είναι και ο σοφός Σειράχ, λέγοντας:«Σύγκλεισον ελεημοσύνην εν τοις ταμείοις σου, και αυτή εξελείται σε εκ πάσης κακώσεως»(Σοφ‐ Σειράχ 29. 12) Δηλαδή γέμισε τις αποθήκες σου με ελεημοσύνη και αυτή θα σε γλυτώσει από κάθε κακό. ʹΟταν ελεούμε ωφελούμε περισσότερο τον έαυτό μας. Ακόμα η ελεημόσυνη ελευθερώνει ψυχή από το θάνατο.Αυτό το συμπέρασμα βγαίνει από τα όσα ακούσαμε.

δ). Λόγοι ηθικής και δικαιοσύνης επιβάλλουν την ελεημοσύνη στους χριστιανούς. Έπειδή οι φτωχοί και δυσπραγούντες είναι μέλη, όπως κι εμείς, του ένός σώματος του Χριστου, της Έκκλησίας, και ως εκ τού του είναι και δικά μας μέλη και όταν ύποφέρουν ύποφέρουμε όλοι και θα πρέπει να τους ανακουφίζουμε με τις αγαθές μας προσφορές.Έμείς που έχουμε τα προς το ζην και δε χρειαζόμαστε βοήθεια μήπως δεν υψώνουμε συχνά τα χέρια μας στον ουρανό και δε ζητούμε από το Θεό βοήθεια; Άφού εμείς λαμβάνουμε από το Θεό έχουμε ύποχρέωση να δίδουμε.
    5. Πώς πρέπει να ελεούμε;   

Το συμπέρασμα από τα προηγούμενα είναι οτι πρέπει να ελεούμε με ολα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας. Πως πρέπει αραγε να γίνεται η ελεημοσύνη μας για να είναι αρεστή στο Θεό και καρποφόρα για μας; Αυτό θα το μάθουμε στη συνέχεια μέσα από το λόγο του Κυρίου. «Προσέχετε την έλεημοσύνη ύμων μη, ποιείν εμπροσθεν των ανθρώπων, προς το θεαθήναι αυτοίς.» (Ματθ.6.1). Δηλαδή η ελεημοσύνη μας πρέπει νά γίνεται μακριά από κάθε επίδειξη και παρρησία διαφορετικά μας προειδοποιεί. «ει δε μήγε μισθόν ουκ εχετε» Διαφορετικά χάνετε το μισθό σας. « Όταν δε πoιείς ελεημοσύνην, μη σαλπίσης εμπροσθέν σου» (Ματθ.6,2) Δηλαδή όταν κάνεις ελεημοσύνη μην τη διαλαλήσεις όπως κάνουν οι υποκριτές…Η ελεημοσύνη πρέπει να γίνεται με κάθε μυστικότητα μακριά από τυμπανοκρουσίες και επίδειξη, και στα κρυφά. «Μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου» Να μη γνωριζει τι αριστερά σου τι κάνει δεξιά σου, αλλά στα κρυφά.Η ελεημοσύνη μας να γίνεται με προθυμία, απλοχεριά, να προέρχεται από αγάπη και ευσπλαχνία., γιατί κατά τον απόστολο Παυλοʹ «ʹΟ σπείρων φειδομένως φειδομένως και θερίσει, και ο σπείρων επʹ ευλογίαις επʹ ευλογίαις και θερίσει» (Β.Κορ.9.6) Δηλαδή αυτός που σπέρνει με τσιγκουνιά πολύ λίγα θα θερίσει και αυτός που σπέρνει πολλά και με προθυμία θα θερίσει πολλα. Την ίδια έννοια έχει και το επόμενο χωρίο.«Εκαστος καθώς προαιρείται τn καρδία, μη λύπης ή εξ αναγκης, ίλαρόν γαρ δότην αγαπά ο Θεός». 

Δηλαδή αυτός που ελεεί πρέπει να δίνει με την καρδιά του χωρίς να λυπάται, αλλʹ ουτε να δίνει μόνο και μόνο για να ξεφορτωθεί το φτωχό. Να δίνει ελεύθερα δίχα να πιέζεται και κατόπιν να λυπάται.Ο Άββα Δωρόθεος λέγει: «Ευάρεστον είναι όταν κάποιος κάνει ελεημόσυνη, να μην την κάνει από κάποια λογισμό ανθρώπινο η σκοπό, αλλά για το ιδια το καλό, για τη συμπάθεια,για την αγάπη. Η ελεημοσύνη μας ακόμα πρέπει να γίνεται χωρίς διάκριση. Δηλαδή κάθε φτωχός που ζητά τη βοήθειά μας να του δίνουμε χωρίς συμπάθεια η αντιπάθεια, σύμφωνα με το λόγο του Κυρίουʹ «Παντί τω αίτουντι σε δίδου» (Λουκ. 6. 30 και Ματθ. 5. 42). Θα πρέπει να δίνουμε ό,τι μπορούμε χωρίς να ξεχωρίζουμε αυτούς που ζητουν τη βοήθειά μας, αν έχουν δηλαδή ανάγκη η όχι. Γιατί ετσι μιμούμαστε τον ουράνιο Πατέρα μας ο Όποίος «ανατέλλει τον ήλιό Του επί πονηρούς και αγαθούς και βρέχει επί δικαίους και αδίκους» (Ματθ. 5. 45). Άλλίμονο αν ο Θεός ευεργετούσε τους ανθρώπους σύμφωνα με την αξία τους.Σίγουρα δε θα παίρναμε τίποτα οι περισσότεροι, γιατί ένεκα των αμαρτιών μας θα κρινόμαστε ανάξιοι.Οι θεοφόροι Πατέρες της Έκκλησίας αποφαίνονται για το θέμα μας, για παράδειγμα: ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει:« Ο άνθρωπος ο ελεήμων είναι λιμάνι σ’ όσους βρίσκονται σε ανάγκη, και το λιμάνι δέχεται όλους τους ναυαγούς και τους απαλλάσσει από τους κινδύνους, και είτε αυτοί είναι κακοί, είτε είναι αγαθοί, είτε είναι ότιδήποτε αλλο αυτοί που κινδυνεύουν τους δέχεται όλους μέσα στην αγκαλιά Του» 

Ο άγιος Μάξιμος ο Όμολογητής, λέγει: «ʹΟποιος κάνει ελεημοσύνη μιμούμενος το Θεό, δεν κάνει διάκριση καλού η κακού, δικαίου η αδίκου στα απαραίτητα της της ζωης, αλλά μοιράζει σε δλους κατά τις άνάγκες τους, αν και προτιμά τον ένάρετο άπό τον κακό». Έδώ ύπάρχει μια λεπτομέρεια που πρέπει να προσέξουμε. κατά τις άνάγκες τους. ʹΩστε η διάκριση εισέρχεται στο θέμα της ποσότητας όπου στην ανάγκη του αλλου χρειάζεται. Για παράδειγμα, σου ζητούν ελεημοσύνη δύο άνθρωποι ο ένας για τις καθημερινές του ανάγκες και ο δεύτερος για τη θεραπεία του άρρωστου παιδιού του εδώ σίγουρα θα δώσεις περισσότερα στο δεύτερο που χρειάζεται πιο πολλά για την ασθένεια του παιδιού. Έδώ επιτρέπεται η καλή διάκριση την όποία πρέπει να εφαρμόζουμε στις ιδικές περιπτώσεις.

Πρέπει να γνωρίζουμε και τούτο. Όταν κάποιος μας ζητά ελεημοσύνη, ακόμα και να γνωρίζουμε ότι δεν την χρειάζεται, δε θα πρέπει να τον αφήσουμε να φύγει με αδειανά χέρια και να τον πικράνουμε. ʹΑς του δώσουμε κάτι, γιατί αν προσθέσουμε ακόμα κάτι σʹ αυτά που εχει δε θα κάνουμε κακό. Άλλωστε το αυτό κάνει και ο Θεός σʹ όλους μας. Αν και έχουμε τα προς το ζην, προθέτει κι αλλα κάθε μέρα σε μας. Κι αν ακόμα σου ελθει λογισμός να μην του δώσεις, να διώξεις το λογισμό λέγοντας μήπως εγώ είμαι περισσότερο άξιος και καθημερινά με ελεεί ο Θεός; ʺΈτσι διώχνεις τον πειρασμό, ελεείς και μιμείσαι τον Θεό σου.

6. ΟΤΑΝ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ

Η απουσία της ελεημοσύνης από τη ζωή των ανθρώπων δημιουργεί μια κοινωνία εγωιστική, εγωκεντρική. Γίνονται οι άνθρωποι απάνθρωποι, ατομικιστές και αδιάφοροι για την δυστυχία του συνανθρώπου τους, με αποτέλεσμα αυτοί που υποφέρουν να βλέπουν τους εύπορους με αντιπάθεια και μίσος ακόμα. 

Όταν οι φτωχοί ύποφέρουν, βασιλεύει η αδικία. και διαταράσσεται όμαλότητα της ζωης, ʹΟταν δεν καλλιεργείται η ελεημοσύνη βασιλεύει η ασπλαχνία.Οι φτωχοί που βλέπουν την αναλγησία της κοινωνίας γίνονται επαναστάτες και με την πρώτη αφορμή εξεγείρονται για να τιμωρήσουν τη σκληρότητα των πλουσίων με αποτέλεσμα να γίνονται εξεγέρσεις και ταραχές ακόμα. Η φιλαργυρία γίνεται αιτία να απομακρυνθεί ο ανθρωπος από το Θεό να χάσει και «το κατʹ εικόνα» του Πλάστη του και σίγουρα αργά η γρήγορα θα επισύρει επί την κεφαλή του τη θεία οργή και τιμωρία. Αυτή η απανθρωπιά θα τιμωρηθεί όπως βεβαιώνει ο λόγος του Κυρίου. «Η γαρ κρίσις ανέλεος τω μη πoιίσαντι ελεος» (Ιακ. 2. 13). Ο Θεός θα κρίνει χωρίς ελεος και συμπάθεια τους ανθρώπους, που δεν ελέησαν τους φτωχούς και αδύνατους συνανθρώπους τους.

Χωρίς την ελεημοσύνη όλες οι άλλες αρετες χάνουν την αξία τους ενώπιον του Κυρίου. Παράδειγμα οι «Δέκα παρθένες. του ευαγγελίου. Οι πέντε φρόνιμες πήραν αρκετό λάδι για τους λύχνους τους και μόλις έφθασε ο νυμφίος μπήκαν μαζί του στους γάμους, ενώ οι άλλες πέντε δεν φρόντισαν να πάρουν μαζί τους αρκετό λάδι και μέχρι που να πάνε να αγοραζόσουν έκλεισε η θύρα του γάμου και έμειναν έξω. Ερμηνεύοντας τη παραβολή ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, λέγει ότι το φως είναι η παρθενία και το λαδί η ελεημοσύνη. Για να διατηρηθεί το φως χρειάζεται το λάδι. Δηλαδή μαζί με την παρθενία έπρεπε να υπάρχουν και άλλες αρετές και προπάντων η ελεημοσύνη. Η ελεημοσύνη λοιπόν είναι αναγκαία να συμπληρώνει όλες τις αρετές για να ολοκληρώνεται η ωφέλεια τους.

Όταν απουσιάζει η ελεημοσύνη από τη ζωή μας, κινδυνεύουμε να χάσουμε τη σωτηρία μας..Μια ματιά στο ευαγγέλιο βεβαιώνεται αυτό. Ας διαβάσουμε τη παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λαζάρου (Λουκ. 16. 19‐30) Ο πλούσιος επειδή δεν σπλαχνίστηκε και δεν ελέησε τον φτωχό Λάζαρο έχασε το Παράδεισο, Και ο καταχραστής δούλος επειδή δεν ελέησε το σύνδουλο του κλείστηκε δια βίου στη φυλακή. (Ματθ. 18. 23‐35)

Οι ανελεήμονες θα τιμωρηθούν σκληρά στο τέλος. Αυτό μαρτυρεί το στόμα του Κυρίου, από τη διήγηση των γεγονότων της ημέρας της κρίσεως. Εκεί θα ακούσουν όλοι όσοι δεν άσκησαν την αρετή της ελεημοσύνης, τα τρομερά εκείνα λόγια: «Πορεύεσθε απ’ εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον.... επείνασα γαρ και ουκ εδώκατε μοι φαγείν...» Ματθ.25. 31‐46).

Σχολιάζοντας ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος την καταδίκη των ανελεημόνων λέγει:«Δεν είπε ο Κύριος σε καταδικάζω, γιατί επόρνευσες, ότι εμοίχευσες, ότι έκλεψες, ότι επιόρκησες, αν και αυτά είναι ολέθρια κακά.... αλλά για την απανθρωπιά σας, γιατί είχατε αρκετό το φάρμακο της σωτήριας σας, την ελεημοσύνη, την αφήσατε και καταφρονήσατε τόσες με‐γάλες ευεργεσίες». Βλέπετε πόσο μεγάλο κακό είναι η απουσία της ελεημοσύνης;

****** 
Τελειώνοντας διαπιστώνουμε ότι είναι πολύ αναγκαία η αρετή της ελεημοσύνης μεταξύ μας, και για τούτο θα πρέπει όλοι και κάθε χριστιανός χωριστά, που θέλει να σώσει τη ψυχή του να την εφαρμόζει στη ζωή του, έστω κι αν είναι και φτωχός, για το αιώνιο συμφέρον της ψυχής μας. Λέγει και η Γραφή :«Ο ελεών πτωχόν δανίζει Θεώ» Αυτό το βεβαιώνει ο Κύριος την ημερα της κρίσεως θα πει στους ελεήμονες: «…αφού κάνατε αυτά σ’ ένα απ’ αυτούς τους μικρούς και ασήμαντους αδελφούς μου, σ’ εμένα τά κάνατε» (Ματθ. 25. 40) .

Επομένως ας ελεούμε για να πάρουμε πίσω με τόκο μάλιστα όσα θα δώσομε, αλλ.α και την αιώνια ζωή να κερδίσουμε μέσα στη βασιλεία του Θεού μας του Οποίου το όνομα ας είναι ευλογημένο και δεδοξασμένο στους απεράντους αιώνες. Αμήν

7.Προσευχή 

Κύριε! δίδαξαν με να ελέω εκουσίως, ευγενώς, με χαρά, και να πιστεύω ότι ελεών δεν χάνω, άλλα κερδίζω, απείρως περισσότερο απʹ ότι δίδω. άπότρεψον τους όφθαλμούς μου από σκληροκαρδίους ανθρώπους, οι οποίοι δεν συμπαθούν τους φτωχούς, συναντούν την πτωχείαν με άδιαφορίαν, επι‐κρίνουν, μέμφονται, στιγματίζουν άλλους με επαίσχυντα όνόματα και εξασθενούν την καρδίαν μου, δια να μην μπορώ να κάμνω το καλόν και να σκληρύνω και έγώ την καρδίαν μου άπέναντι της πτωχείας. Ω, Κύριε, πόσους τοιούτους άνθρωπους συναντώμεν! Κύριε, διόρθωσε τα έργα της φιλανθρωπίας! Κύριε, δος ώστε κάθε ευεργεσία, την όποίαν κάμνω, να άποβαίνει επωφελής και όχι επιβλαβής! Κύριε, δέξαι την ευεργεσίαν μου εν τω προσώπω των πτωχων... Αμήν.



πατρός Χαραλάμπους ΝεοφύτουΠρεσβυτέρου

Από το βιβλίο "Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗʺʹ Ιωαννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης, Έκδοση τρίτη, Άθηναι 1948.

 πηγή : ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ  ΟΔΟΔΕΙΧΤΗΣ 

Ι.Ν. ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ



+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...