/*--

Τετάρτη, 9 Οκτωβρίου 2013

Ζήλια μεταξύ ἀδελφιῶν,ἕνα ἀρνητικό καί διαβρωτικό συναίσθημα

    
Ζήλια εἶναι τό δυσάρεστο συναίσθημα πού νιώθει κανείς ἀπέναντι σέ κάποιον πού πλεονεκτεῖ ἤ πού ἐπιτυγχάνει κάτι ἀξιόλογο ἤ κατέχει κάτι πού δέν ἔχει ὁ ἴδιος.

Ἄν ζητούσαμε ἀπό ἕνα παιδί νά ζωγραφίσει τή ζήλια θά τοποθετοῦσε πάνω στό κεφάλι της ἕνα τεράστιο μάτι πού θά ἔψαχνε νά βρεῖ ἐχθρούς ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχουν. Ὅταν ζηλεύει κάποιος κοιτᾶ πάντα μέ λοξό μάτι, τό στόμα του γίνεται μία γραμμή ἀπ’ τό σφίξιμο καί συστρέφει τά χέρια. Τό συναίσθημα αὐτό σέ κάνει νά νομίζεις ὅτι οἱ ἄλλοι δέ σ’ ἀγαποῦν ἤ ὅτι ἀγαποῦν κάποιον ἄλλο περισσότερο ἀπό ἐσένα. Ἄν ἡ ζήλια ὁδηγήσει σέ φθόνο τότε χαρακτηρίζεται ὡς ζηλοφθονία. Ἡ λέξη φθόνος εἶναι κακόσημη. Δηλώνει τή λύπη καί τό μίσος κατά τῶν ἄλλων, ὅταν ἔχουν περισσότερα ἀγaθά ἤ προσόντα ἀπό ἐμᾶς τούς ἴδιους. Φθονοῦμε καί ζηλεύουμε τούς ἄλλους γιά τόν πλοῦτο τους, γιά τήν ὀμορφιά, τήν ὑγεία τους, τήν ἐξυπνάδα, τή μόρφωσή τους, τήν εὐτυχία τους. «Λύπη τῆς τοῦ πλησίον εὐπραγίας ὁ φθόνος», λέει ὁ Μέγας Βασίλειος. Μέ τό φθόνο ἡ καρδιά τῶν ἀνθρώπων σκληραίνει. Ὅταν κάποιος νιώθει φθόνο ζαρώνει τά φρύδια, τό δέρμα του γίνεται πράσινο, σφίγγει καί στραβώνει τό στόμα, κλείνει τίς γροθιές του. Τό παραπάνω συναίσθημα εἶναι ἀπό τά πιό ἐπικίνδυνα καί καταστροφικά πού κάνουν τόν ἄνθρωπο μοναχικό καί δυστυχισμένο. Ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει: «Ὁ φθόνος κατατρώγει τήν ψυχήν, ὅπως ἡ σκουριά καταστρέφει τόν σίδηρον» καί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος συμπληρώνει: «Ὁ φθόνος τήκει τούς ἔχοντας». Συνήθως ὁ φθονερός ἄνθρωπος δέν κάνει τίποτα γιά νά ἀποκτήσει τά ἀγαθά ἤ τά προσόντα πού ἔχουν οἱ ἄλλοι, οὔτε ὅταν ὑπάρχει ἡ δυνατότητα νά τά ἀποκτήσει. Ἁπλῶς λυπᾶται καί ἀντιπαθεῖ. Βασανίζεται ἀπό τό ὀλέθριο αὐτό πάθος καί δέ δοκιμάζει χαρά στή ζωή του.Κανένας δέν εἶναι ἀπαλλαγμένος ἀπό τό συναίσθημα τοῦ φθόνου. 

Ἡ ζήλια μπορεῖ νά ὁδηγήσει στήν ἅμιλλα «ἐπί καλῷ», εἰς βάρος κάποιου. Νά ἀποτελέσει κίνητρο πού θά μᾶς σπρώξει σέ προσπάθεια γιά νά φτάσουμε στό ὕψος τῶν ἄλλων. Ἄν ἡ ζήλια γίνει φθόνος, τότε εἶναι ἕνα ἀρνητικό καί διαβρωτικό συναίσθημα. Στήν περίπτωση αὐτή πιστεύουμε ὅτι δέν μποροῦμε μέ τήν προσωπική μας προσπάθεια καί τήν ὑπομονή νά πραγματοποιήσουμε τίποτα ἀξιόλογο καί τό μόνο πού μᾶς μένει εἶναι νά μισοῦμε αὐτούς πού βρίσκονται σέ πιό πλεονεκτική θέση, νά λυπούμαστε γιά τήν ἀνεπάρκεια καί τήν κατωτερότητά μας. Νά διαβάλλουμε καί νά συκοφαντοῦμε τούς συνανθρώπους μας θέλοντας νά βλάψουμε τήν ὑπόληψή τους καί νά κλονίσουμε τήν ἐμπιστοσύνη τῶν ἄλλων πρός αὐτούς. Ὁ φθόνος ὁδήγησε τόν Κάιν νά σκοτώσει τόν ἀδελφό του Ἄβελ. Ὁ φθόνος ἔκανε τά ἀδέλφια τοῦ Ἰωσήφ νά τόν πουλήσουν στούς Ἰσμαηλίτες. Τό ὀλέθριο αὐτό συναίσθημα κυρίευσε τόν Σαούλ νά καταδιώκει τό Δαβίδ και τούς Φαρισαίους γιά νά σταυρώσουν τό Σωτήρα Χριστό. «Διά φθόνον…. (Ματθ. κζ΄ 18). Ὁ φθόνος εἶναι τό δυσάρεστο συναίσθημα πού ἀποτελεῖ διαρκῆ καί ἀστείρευτη πηγή δυστυχίας γιά τόν ἄνθρωπο.

Ζήλια μεταξύ ἀδελφιῶν

Ὁ ἐρχομός ἑνός νέου παιδιοῦ στήν οἰκογένεια δημιουργεῖ προβλήματα ζήλιας, μεταξύ τοῦ μεγαλύτερου καί τοῦ νέου παιδιοῦ. Τό μεγαλύτερο παιδί νιώθει ὅτι κάτι χάνει μέ τόν ἐρχομό τοῦ ἀδελφιοῦ του. Ἀρχίζει νά μοιράζεται τήν προσοχή καί τήν ἀγάπη τῶν γονιῶν του. Ἡ ἡλικία τῶν παιδιῶν παίζει σημαντικό ρόλο. Ἀνάλογα μέ τό ἐπίπεδο ἀντίληψής τους οἱ γονεῖς μποροῦν νά μιλοῦν στό μεγαλύτερο παιδί τους γιά τή γέννηση καί τόν ἐρχομό τοῦ νέου μέλους τῆςοἰκογένειας. Τό μεγαλύτερο παιδί συμμετέχει στίς προετοιμασίες( στολισμός δωματίου, κούνια, ροῦχα) γιά τό νέο παιδί. Δέ νιώθει ὅτι παραμερίζεται ἤ ὅτι χάνει κάτι. Στήν περίπτωση πού κοιμᾶται ἀκόμη σέ παιδικό κρεβατάκι καλό εἶναι νά τοῦ δοθεῖ ἕνα κανονικό κρεβάτι. Νιώθει χαρά καί συνδέει μέ θετικά γεγονότα τόν ἐρχομό τοῦ νέου παιδιοῦ. Οἱ παραπάνω κινήσεις βοηθοῦν τά μεγαλύτερα παιδιά στό νά κατανοήσουν ὅτι ἡ προσοχή καί ἡ ἀγάπη πού δίνονται πρός αὐτά δέ μειώνονται. Ἡ ζήλια μεταξύ ἀδελφιῶν εἶναι σύνηθες φαινόμενο. Κάποτε τό μεγαλύτερο παιδί ἐπιστρέφει σέ συμπεριφορές πού εἶχε ὅταν ἦταν σέ πιό μικρή ἡλικία (ἀλλαγή τρόπου ὁμιλίας, πιπίλισμα δαχτύλου, νυχτερινή ἐνούρηση κ.λ.π.). Τά φαινόμενα αὐτά εἶναι παροδικά. Οἱ γονεῖς πρέπει νά τά ἀποδέχονται καί νά τά ἀντιμετωπίζουν μέ ὑπομονή καί ἀγάπη. Ὁ ρόλος τῶν γονιῶν εἶναι εἶναι καθοριστικός στή γένεση ἀλλά καί στήν ἀντιμετώπιση τοῦ προβλήματος. Ὑπάρχουν περιπτώσεις πού ἡ ζήλια γίνεται ἀντιπαλότητα. Ἐμφανίζονται φαινόμενα βίας καί κακοποίησης τοῦ ἑνός παιδιοῦ ἀπό τό ἄλλο. Συνήθως κακοποιεῖ τό μεγαλύτερο σέ ἡλικία ἤ τό δυνατότερο σωματικά παιδί. Ἡ οἰκογένεια τότε θά πρέπει νά ζητήσει βοήθεια ἀπό εἰδικούς ψυχολόγους. Οἱ πιθανότητες γιά σοβαρά προβλήματα λόγω ζήλιας ἐλαχιστοποιοῦνται στίς οἰκογένειες πού ὑπάρχουν ἰσότιμη ἀντιμετώπιση τῶν παιδιῶν, σεβασμός καί ἐκτίμηση στήν προσωπικότητα καί τίς ἰδιαιτερότητες τοῦ κάθε μέλους τῆς οἰκογένειας. Δῶστε ἐνθάρρυνση. Μήν ἐπαινεῖτε Μέ τήν πρώτη ματιά ὁ ἔπαινος καί ἡ ἐνθάρρυνση μοιάζουν. Καί τά δυό συγκεντρώνουν τήν προσοχή στή θετική συμπεριφορά. Διαφέρουν ὡς πρός τό σκοπό καί τό ἀποτέλεσμα. Ὁ ἔπαινος εἶναι εἶδος ἀνταμοιβῆς πού καλλιεργεῖ ἕνα αἴσθημα ἀνταγωνισμοῦ. Δίνεται ὅταν κερδίζουμε ἤ ὅταν εἴμαστε καλύτεροι. Ἡ ἐνθάρρυνση δίνεται γιά τήν προσπάθεια ἤ γιά τή βελτίωση, ὅσο μικρή κι ἄν εἶναι αὐτή. Ὁ γονιός πού ἐνθαρρύνει δέν ἐνδιαφέρεται νά συγκρίνει τό παιδί του μέ τούς ἄλλους. Ἐνδιαφέρεται ὥστε τό παιδί νά δεχτεῖ τόν ἑαυτό του, νά ἀντιμετωπίσει τίς δυσκολίες μέ θάρρος, νά νιώσει ὅτι ἀξίζει (αὐτοεκτίμηση). Νά πιστέψει ὅτι μέ προσωπική προσπάθεια καί ὑπομονή μπορεῖ νά ἀποκτήσει ἀγαθά καί προσόντα. Δέ μισεῖ αὐτούς πού βρίσκονται σέ πιό πλεονεκτική θέση οὔτε λυπᾶται γιά τήν ἀνεπάρκεια καί τήν κατωτερότητά του.

Φράσεις πού δείχνουν παραδοχή:

«Μοῦ ἀρέσει ὁ τρόπος πού ἀντι μετωπίζεις τό πρόβλημα»

«Πόσο ὡραία στόλισες τήν κού νια τοῦ ἀδελφοῦ σου!»

Φράσεις πού δείχνουν ἐμπιστοσύνη:

«Εἶμαι σίγουρη ὅτι θά τά κατα φέρεις!»

«Θά βρεῖς ἕνα τρόπο ν’ ἀπασχο λήσεις τό ἀδερφάκι σου, ὅσο θά ἑτοι μάζω τό φροῦτο του».

Φράσεις πού συγκεντρώνουν τήνπροσοχή στή συνεισφορά, στά θετικά σημεῖα, στήν ἐκτίμηση:

«Εὐχαριστῶ γιά τή βοήθειά σου.

Ἐκτιμῶ ἀληθινά τό ὅτι ἔπαιξες μέ τό ἀδελφάκι σου, γιατί μέ διευκόλυ νες πολύ στό νά ἑτοιμάσω τό φα γητό σας!»

Φράσεις πού ἀναγνωρίζουν τήν προσπάθεια καί τή βελτίωση:

«Ἴσως νομίζεις ὅτι δέν τά κατά φερεiς ὅσο θά ἤθελες. Ἐγώ ὅμως βλέπω πόσο πολύ ἔχεις προχωρή σει!!!».

Τά παιδιά θέλουν πάντα περισσότερα Γιά νά συνειδητοποιήσουν τά παιδιά τήν ἐσωτερική τους ἱκανότητα νά εἶναι εὐτυχισμένα, χρειάζεται ν’ ἀποκτήσουν σαφῆ γνώση ὅτι δέ μποροῦν νά ἔχουν πάντα ἐκεῖνο πού θέλουν. Ὅταν συνειδητοποιήσουν τήν ἀνάγκη τους γιά ἀγάπη ἀρχίζουν ν’ ἀντιλαμβάνονται ὅτι μποροῦν νά εἶναι εὐτυχισμένα, ἀκόμα κι ἄν δέν ἀποκτήσουν ὅλα ὅσα ἐπιθυμοῦν. Καταλαβαίνουν ὅτι δέ χρειάζεται νά τά ἀποκτήσουν ὅλα μεμιᾶς. Ἔτσι μαθαίνουν τήν ἀναβολή τῆς «ἄμεσης ἱκανοποίησης». Ὅταν ἕνα παιδί ζητᾶ περισσότερα καί δέν τά ἐξασφαλίζει αἰσθάνεται πολύ δυστυχισμένο. Ζηλεύει τά παιδιά πού ἱκανοποιοῦνται ὅλες οἱ ἐπιθυμίες τους καί ὑποφέρει ἀναγνωρίζοντας σέ ἄλλα παιδιά προσόντα (σωματική ὀμορφιά, ἐξυπνάδα) πού τό ἴδιο δέ διαθέτει. Ἡ ἀναβολή τῆς ἄμεσης ἱκανοποίησης εἶναι μία ἀπό τίς σημαντικότερες ἱκανότητες πού εἶναι ἀναγκαῖο ν’ ἀποκτήσουμε. Τό νά μάθουμε νά ζητᾶμε περισσότερα καί ἐντούτοις νά εἴμαστε εὐτυχισμένοι μ’ ὅσα ἤδη ἔχου με εἶναι μεγάλο προσόν. Βοηθώντας τά παιδιά ν’ ἀπελευθερώνουν τό ἀρνητικό συναίσθημα τῆς ζήλιας μᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία μέ συζήτηση νά τά βοηθήσουμε νά συνειδητοποιήσουν, ὅτι μποροῦν νά εἶναι εὐτυχισμένα κάθε στιγμή, ἀκόμα κι ἄν δέν ἔχουν ὅσα θέλουν ἤ τά πράγματα δέν ἔρχονται πάντα ἔτσι, ὅπως τά ἐπιθυμοῦν. Ὅταν τά παιδιά ἔχουν μάθει νά ζητοῦν περισσότερα, ἀλλά ἔχουν κατανοήσει ὅτι ὀφείλουν νά εἶναι ὑπομονετικά καί νά ἐκτιμοῦν ὅσα ἔχουν, δέ ζηλεύουν, δέν ὑποφέρουν,ἀλλά εἶναι κατάλληλα ἐξοπλισμένα γιά ν’ ἀντιμετωπίσουν τίς προκλήσεις τῆς ζωῆς. Μέ ἀνοιχτό τό μυαλό καί τήν καρδιά ὀνειρεύονται καί διεκδικοῦν. Τά μάτια τους δέ «στέκονται» σέ ὅσα ἔχουν οἱ ἄλλοι. Ἔχουν πεποίθηση στίς ἱκανότητές τους νά πετύχουν περισσότερα. «Ἄν οἱ γονεῖς κάνουν τό καλύτερο πού μποροῦν γι’ αὐτά ὁ Θεός θά κάνει τά ὑπόλοιπα».

τῆς Παρασκευῆς Μαντικοῦ, δασκάλας

πηγή: H OΔOΣ ΤETΡAΜΗΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΙΔΑΧΗΣ

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...