/*--

Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2013

῾Η Προσευχὴ τοῦ ῾Αγίου ᾿Εφραὶμ τοῦ Σύρου

    
῾Η χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγώνας ὄχι κατά,ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι᾿ αὐτὸ τὸν λόγο ὁ ὅλος ἄνθρωπος, ψυχὴ καὶ σῶμα, μετανοεῖ.
ΑΝΑΜΕΣΑ σ᾿ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς μιὰ σύντομη προσευχὴ μπορεῖ νὰ ὀνομαστεῖ ἡ προσευχὴ τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς. ῾Η Παράδοση τὴν ἀποδίδει σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς μεγάλους δασκάλους τῆς πνευματικῆς ζωῆς,τὸν ῞Αγιο ᾿Εφραὶμ τὸ Σύρο.Νά τὸ κείμενο τῆς προσευχῆς:Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου,πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας, καὶ ἀργολογίας μή μοι δῷς.Πνεῦμα δὲ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς, καὶ ἀγάπηςχάρισαί μοι τῷ Σῷ δούλῳ.Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμὰ πταίσματα, καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου·῞Οτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ᾿Αμήν.Τούτη ἡ προσευχὴ λέγεται δύο φορὲς στὸ τέλος κάθε ᾿Ακολουθίας τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς ἀπὸ τὴν Δευτέρα ὡς τὴν Παρασκευὴ (δὲν τὴν λέμε τὸ Σάββατο καὶ τὴν Κυριακή, ὅπως θὰ δοῦμε Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ.῞Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν ᾿Αρχὴ τοῦ νέου καὶ πιὸ κάτω, γιατὶ οἱ ᾿Ακολουθίες αὐτὲς τὶς δύο μέρες δὲν ἔχουν τὸ τυπικὸ τῆς Σαρακοστῆς).Τὴν πρώτη φορά, λέγοντας τὴν προσευχή, κάνουμε μιὰ μετάνοια σὲ κάθε αἴτηση. ῎Επειτα κάνουμε δώδεκα μετάνοιες, λέγοντας: «῾Ο Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ, καὶ ἐλέησόν με».῾Ολόκληρη ἡ προσευχὴ ἐπαναλαμβάνεται μὲ μιὰ τελικὴ μετάνοια στὸ τέλος τῆς προσευχῆς.Γιατί αὐτὴ ἡ σύντομη καὶ ἁπλὴ προσευχὴ κατέχει μιὰ τόσο σημαντικὴ θέση στὴν ὅλη λατρεία τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς; Διότι ἀπαριθμεῖ, μ᾿ ἕνα μοναδικὸ τρόπο, ὅλα τὰ ἀρνητικὰ καὶ τὰ θετικὰ στοιχεῖα τῆς μετάνοιας καὶ ἀποτελεῖ, θὰ λέγαμε, ἕνα «κανόνα ἐλέγχου» τοῦ προσωπικοῦ μας ἀγώνα στὴν περίοδο τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς.

ΑΥΤΟΣ ὁ ἀγώνας σκοπεύει πρῶτα ἀπ᾿ ὅλα στὴν ἀπελευθέρωσή μας ἀπὸ μερικὲς βασικὲς πνευματικὲς ἀσθένειες ποὺ διαμορφώνουν τὴν ζωή μας καὶ μᾶς κάνουν πραγματικὰ ἀνίσχυρους ἀκόμα καὶ γιὰ νὰ κάνουμε ἀρχὴ στροφῆς στὸ Θεό.Η βασικὴ ἀσθένεια εἶναι ἡ ἀργία. Εἶναι ἡ παράξενη ἐκείνη τεμπελιὰ καὶ ἡ παθητικότητα ὁλόκληρης τῆς ὕπαρξής μας ποὺ πάντα μᾶς σπρώχνει πρὸς τὰ «κάτω» μᾶλλον παρὰ πρὸς τὰ «πάνω» καὶ ποὺ διαρκῶς μᾶς πείθει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸ ν᾿ ἀλλάξουμε καὶ ἑπομένως δὲν χρειάζεται νὰ ἐπιθυμοῦμε τὴν ἀλλαγή.Εἶναι ἕνας βαθιὰ ριζωμένος κυνισμὸς ποὺ σὲ κάθε πνευματικὴ πρόκληση ἀπαντάει μὲ τὸ «γιατί;» καὶ καταντάει τὴν ζωή μας μιὰ ἀπέραντη πνευματικὴ φθορά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ρίζα ὅλης τῆς ἁμαρτίας γιατὶ δηλητηριάζει κάθε πνευματικὴ ἐνεργητικότητα στὴν πιὸ βαθιά της πηγή.Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς «ἀργίας», εἶναι ἡ λιποψυχία**. Εἶναι μιὰ κατάσταση δειλίας ποὺ ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς ᾿Εκκλησίας τὴν θεώρησαν τὸ μεγαλύτερο κίνδυνο τῆς ψυχῆς. ῾Η λιποψυχία, ἡ ἀποθάρρυνση, εἶναι ἡ ἀνικανότητα τοῦ ἀνθρώπου νὰ βλέπει καθετὶ καλὸ ἤ θετικό! Εἶναι ἡ ἀναγωγὴ τῶν πάντων στὸν ἀρνητισμὸ καὶ στὴν ἀπαισιοδοξία.Εἶναι στ᾿ ἀλήθεια μιὰ δαιμονικὴ δύναμη μέσα μας, γιατὶ ὁ Σατανὰς εἶναι βασικὰ ἕνας ψεύτης. Ψιθυρίζει ψευτιὲς στὸν ἄνθρωπο γιὰ τὸ Θεὸ καὶ γιὰ τὸν κόσμο· γεμίζει τὴν ζωὴ μὲ σκοτάδι καὶ ἀρνητισμό.῾Η λιποψυχία εἶναι ἡ αὐτοκτονία τῆς ψυχῆς, γιατὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος κατέχεται ἀπ αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανος νὰ δεῖ τὸ Φῶς καὶ νὰ τὸ ἐπιθυμήσει. Πνεῦμα φιλαρχίας! Φαίνεται παράξενο πὼς ἡ ἀργία καὶ ἡ λιποψυχία εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνα ποὺ γεμίζουν τὴν ζωή μας μὲ τὸν πόθο τῆς φιλαρχίας.Μολύνοντας ὅλη μας τὴν τοποθέτηση ἀπέναντι στὴν ζωή, κάνοντάς την ἄδεια καὶ χωρὶς νόημα, μᾶς σπρώχνουν ν᾿ ἀναζητήσουμε ἀντιστάθμισμα σὲ μιὰ ριζικὰ λανθασμένη στάση ἀπέναντι στὰ ἄλλα πρόσωπα.Αν ἡ ζωή μου δὲν εἶναι προσανατολισμένη πρὸς τὸ Θεό, ἄν δὲν σκοπεύει σὲ αἰώνιες ἀξίες, ἀναπόφευκτα θὰ γίνει ἐγωιστικὴ καὶ ἐγωκεντρική, πράγμα ποὺ σημαίνει ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι γίνονται τὰ μέσα γιὰ τὴν ἰδική μου αὐτοϊκανοποίηση.῎Αν ὁ Θεός δὲν εἶναι ὁ «Κύριος καὶ Δεσπότης τῆς ζωῆς μου»,τότε τὸ ἐγώ μου γίνεται ὁ κύριος καὶ δεσπότης μου, γίνεται τὸ ἀπόλυτο κέντρο τοῦ κόσμου μου καὶ ἀρχίζω νὰ ἐκτιμῶ καθετὶ μὲ βάση τὶς ἰδικές μου ἀνάγκες, τὶς ἰδικές μου ἰδέες, τὶς ἰδικές μου ἐπιθυμίες καὶ τὶς ἰδικές μου κρίσεις. ῎Ετσι ἡ ἐπιθυμία τῆς φιλαρχίας γίνεται ἡ βασική μου ἁμαρτία στὶς σχέσεις μὲ τὶς ἄλλες ὑπάρξεις, γίνεται μιὰ ἀναζήτηση ὑποταγῆς τους σὲ μένα.Δὲν εἶναι πάντοτε ἀπαραίτητο νὰ ἐκφράζεται ἡ φιλαρχία μου σὰν ἔντονη ἀνάγκη νὰ διατάζω καὶ νὰ κηδεμονεύω τοὺς «ἄλλους». Μπορεῖ ἐπίσης νὰ ἐκφράζεται καὶ σὰν ἀδιαφορία, περιφρόνηση, ἔλλειψη ἐνδιαφέροντος, φροντίδας καὶ σεβασμοῦ. Καὶ εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἀργία, μαζί μὲ τὴν «λιποψυχία» ποὺ ἀπευθύνονται αὐτὴ τὴν φορὰ πρὸς τοὺς ἄλλους· ἔτσι συμπληρώνεται ἡ πνευματικὴ αὐτοκτονία μὲ τὴν πνευματικὴ δολοφονία. Τέλος εἶναι ἡ ἀργολογία. ᾿Απ᾿ ὅλα γενικὰ τὰ δημιουργήματα μόνον ὁ ἄνθρωπος προικίστηκε μὲ τὸ χάρισμα τοῦ λόγου.῞Ολοι οἱ Πατέρες βλέπουν σ᾿ αὐτὸ τὸ χάρισμα τὴν ἀκριβὴ «σφραγίδα» τῆς θείας εἰκόνας στὸν ἄνθρωπο, γιατὶ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς ἀποκαλύφτηκε σὰν Λόγος (᾿Ιωάν. 1,1).Αλλὰ ὄντας ὁ λόγος τὸ ὕψιστο δῶρο, ἔτσι εἶναι καὶ ὁ ἰσχυρότερος κίνδυνος. ῞Οπως εἶναι ἡ κυρίαρχη ἔκφραση τοῦ ἀνθρώπου,τὸ μέσο γιὰ τὴν προσωπική του πλήρωση, γιὰ τὸν ἴδιο λόγο,εἶναι καὶ τὸ μέσο γιὰ τὴν πτώση του, γιὰ τὴν αὐτοκαταστροφή του, γιὰ τὴν προδοσία καὶ τὴν ἁμαρτία.῾Ο λόγος σώζει καὶ ὁ λόγος σκοτώνει· ὁ λόγος ἐμπνέει καὶ ὁ λόγος δηλητηριάζει. ῾Ο λόγος εἶναι τὸ μέσον τῆς ᾿Αλήθειας, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὸ μέσο γιὰ τὸ δαιμονικὸ ψέμα.῎Εχοντας μιὰ βασικὰ θετικὴ δύναμη ὁ λόγος, ἔχει ταυτόχρονα καὶ μιὰ τρομακτικὰ ἀρνητική. ῾Ο λόγος δηλαδὴ δημιουργεῖ θετικὰ ἤ ἀρνητικά. ῞Οταν ἀποσπᾶται ἀπὸ τὴν θεία καταγωγὴ καὶ τὸ θεῖο σκοπό του γίνεται ἀργολογία.«᾿Ενισχύει» τὴν ἀργία, τὴν λιποψυχία καὶ τὴν φιλαρχία καὶ μετατρέπει τὴν ζωὴ σὲ κόλαση. Γίνεται ἡ κυρίαρχη δύναμη τῆς ἁμαρτίας.
Αὐτὰ τὰ τέσσερα σημεῖα εἶναι οἱ ἀρνητικοὶ «στόχοι» τῆς μετά-νοιας. Εἶναι τὰ ἐμπόδια ποὺ πρέπει νὰ μετακινηθοῦν. ᾿Αλλά μόνον ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ τὰ μετακινήσει. ᾿Ακριβῶς γι᾿ αὐτὸ καὶ τὸ πρῶτο μέρος τῆς προσευχῆς αὐτῆς εἶναι μιὰ κραυγὴ ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς τοῦ ἀβοήθητου ἀνθρώπου.

ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ἡ προσευχὴ κινεῖται στοὺς θετικοὺς σκο-ποὺς τῆς μετάνοιας ποὺ πάλι εἶναι τέσσερις.Σωφροσύνη! ῎Αν δὲν περιορίσουμε —πράγμα ποὺ συχνὰ καὶ πολὺ λαθεμένα γίνεται— τὴν ἔννοια τῆς λέξης «σωφροσύνη» μόνο στὴ σαρκικὴ σημασία της, θὰ μποροῦσε νὰ γίνει κατανοητὴ σὰν τὸ θετικὸ ἀντίστοιχο τῆς λέξης «ἀργία».«᾿Αργία», πρῶτα ἀπ᾿ ὅλα, εἶναι ἡ ἀδράνεια, τὸ σπάσιμο τῆς διορατικότητας καὶ τῆς ἐνεργητικότητάς μας, ἡ ἀνικανότητα νὰ βλέπουμε καθολικά, σφαιρικά. ῾Επομένως αὐτὴ ἡ ὁλότητα εἶναι τὸ ἐντελῶς ἀντίθετο ἀπὸ τὴν ἀδράνεια.῎Αν συνηθίζουμε μὲ τὴν λέξη σωφροσύνη νὰ ἐννοοῦμε τὴν ἀρετὴ τὴν ἀντίθετη ἀπὸ τὴν σαρκικὴ διαφθορὰ εἶναι γιατὶ ὁ διχασμένος χαρακτήρας μας, πουθενὰ ἀλλοῦ δὲν φαίνεται καλύτερα παρὰ στὴν σαρκικὴ ἐπιθυμία, ποὺ εἶναι ἀλλοτρίωση τοῦ σώματος ἀπὸ τὴν ζωὴ καὶ τὸν ἔλεγχο τοῦ πνεύματος.Ο Χριστὸς ἐπαναφέρει τὴν «ὁλότητα» (τὴν σωφροσύνη) μέσα μας καὶ τὸ κάνει αὐτὸ ἀποκαθιστώντας τὴν ἀληθινὴ κλίμακα τῶν ἀξιῶν, μὲ τὸ νὰ μᾶς ὁδηγεῖ πίσω στὸν Θεό.Ο πρῶτος καὶ ὑπέροχος καρπὸς τῆς σωφροσύνης εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. ῎Ηδη ἔχουμε μιλήσει γι᾿ αὐτή. Πάνω ἀπ᾿ ὅλα εἶναι ἡ νίκη τῆς ἀλήθειας μέσα μας, ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ ψεύδους,μέσα στὸ ὁποῖο συνήθως ζοῦμε.Μόνη ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἄξια τῆς ἀλήθειας· μόνο μ᾿ αὐτὴ δηλαδὴ μπορεῖ κανεὶς νὰ δεῖ καὶ νὰ δεχτεῖ τὰ πράγματα ὅπως εἶναι καὶ ἔτσι νὰ δεῖ τὸν Θεό, τὸ μεγαλεῖο Του, τὴν καλωσύνη Του καὶ τὴν ἀγάπη Του στὸ καθετί.Νὰ γιατί, ὅπως ξέρουμε, ὁ Θεὸς «ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν». Μετὰ τὴν σωφροσύνη καὶ τὴν ταπεινοφροσύνη, κατὰ φυσικὸ τρόπο, ἀκολουθεῖ ἡ ὑπομονή. ῾Ο «φυσικὸς» ἢ «πεπτωκὼς» ἄνθρωπος εἶναι ἀνυπόμονος, γιατὶ εἶναι τυφλὸς γιὰ τὸν ἑαυτό του,καὶ βιαστικὸς στὸ νὰ κρίνει καὶ νὰ καταδικάσει τοὺς ἄλλους.Μὲ διασπασμένη, ἀτελὴ καὶ διαστρεβλωμένη γνώση τῶν πραγμάτων ποὺ ἔχει, μετράει τὰ πάντα μὲ βάση τὶς ἰδικές του προτιμήσεις καὶ τὶς ἰδικές του ἰδέες. ᾿Αδιαφορεῖ γιὰ τὸν καθένα γύρω του ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἑαυτό του, θέλει ἡ ζωή του νὰ εἶναι πετυχημένη τώρα, αὐτὴ τὴν στιγμή.῾Η ὑπομονή, βέβαια, εἶναι μιὰ ἀληθινὰ θεϊκὴ ἀρετή. ῾Ο Θεὸς εἶναι ὑπομονετικὸς ὄχι γιατὶ εἶναι «συγκαταβατικός», ἀλλὰ γιατὶ βλέπει τὸ βάθος ὅλων τῶν πραγμάτων, γιατὶ ἡ ἐσωτερικὴ πραγματικότητά τους, τὴν ὁποία ἐμεῖς μὲ τὴν τυφλότητά μας δὲν μποροῦμε νὰ δοῦμε, εἶναι ἀνοιχτὴ σ᾿ Αὐτόν.Οσο πιὸ κοντὰ ἐρχόμαστε στὸ Θεὸ τόσο περισσότερο ὑπομονετικοὶ γινόμαστε καὶ τόσο πιὸ πολὺ ἀντανακλοῦμε αὐτὴ τὴν ἀπέραντη ἐκτίμηση γιὰ ὅλα τὰ ὄντα, πράγμα ποὺ εἶναι ἡ κύρια ἰδιότητα τοῦ Θεοῦ.Τέλος, τὸ ἀποκορύφωμα καὶ ὁ καρπὸς ὅλων τῶν ἀρετῶν,κάθε καλλιέργειας καὶ κάθε προσπάθειας, εἶναι ἡ ἀγάπη. Αὐτὴ ἡ ἀγάπη πού, ὅπως ἔχουμε πεῖ, μπορεῖ νὰ δοθεῖ μόνο ἀπὸ τὸν Θεό, εἶναι τό δῶρο ποὺ ἀποτελεῖ σκοπὸ γιὰ κάθε πνευματικὴ προετοιμασία καὶ ἄσκηση.

ΟΛΑ αὐτὰ συγκεφαλαιώνονται στὴν τελικὴ αἴτηση τῆς προσευχῆς τοῦ ῾Αγίου ᾿Εφραίμ, μὲ τὴν ὁποία ζητᾶμε: «...δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμὰ πταίσματα καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου...».᾿Εδῶ τελικὰ δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο ἕνας κίνδυνος: ἡ ὑπερηφάνεια. ῾Η ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ καὶ ὅλο τὸ κακὸ εἶναι ἡ ὑπερηφάνεια.Παρ᾿ ὅλα αὐτά, δὲν εἶναι ἀρκετὸ γιὰ μένα νὰ βλέπω τὰ «ἐμὰ πταίσματα», γιατὶ ἀκόμα καὶ αὐτὴ ἡ φαινομενικὴ ἀρετὴ μπορεῖ νὰ μετατραπεῖ σὲ ὑπερηφάνεια.Τὰ πατερικὰ κείμενα εἶναι γεμάτα ἀπὸ προειδοποιήσεις γιὰ τὴν ὕπουλη μορφὴ ψευτοευσέβειας, ἡ ὁποία στὴν πραγματικότητα μὲ τὸ κάλυμμα τῆς ταπεινοφροσύνης καὶ τῆς αὐτομεμψίας μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει σὲ μιὰ πραγματικὰ δαιμονικὴ ὑπερηφάνεια.Αλλὰ ὅταν βλέπουμε τὰ δικά μας σφάλματα καὶ δὲν κατακρίνουμε τοὺς ἀδελφούς μας, ὅταν μὲ ἄλλα λόγια, ἡ σωφροσύνη, ἡ ταπεινοφροσύνη, ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ ἀγάπη γίνονται ἕνα σὲ μᾶς,τότε καὶ μόνο τότε ὁ αἰώνιος ἐχθρὸς —ἡ ὑπερηφάνεια— θ᾿ ἀφανιστεῖ μέσα μας.

ΜΕΤΑ ἀπὸ κάθε αἴτηση στὴν προσευχὴ τούτη κάνουμε μιὰ μετάνοια (γονυκλισία). Οἱ μετάνοιες δὲν περιορίζονται στὴν προσευχὴ τοῦ ῾Αγίου ᾿Εφραίμ, ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἕνα ἀπὸ τὰ ξεχωριστὰ χαρακτηριστικὰ ὁλόκληρης τῆς λατρείας τῆς μεγάλης Σαρακοστῆς. ᾿Εδῶ πάντως, τὸ νόημά τους ἀποκαλύπτεται περισσότερο ἀπ᾿ὁπουδήποτε ἀλλοῦ.Στὴν συνεχὴ καὶ δύσκολη προσπάθεια τῆς πνευματικῆς ἀνάρρωσης, ἡ ᾿Εκκλησία δὲν ξεχωρίζει τὴν ψυχὴ ἀπὸ τὸ σῶμα. ῾Ο ὅλος ἄνθρωπος ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν Θεό· ὁ ὅλος ἄνθρωπος πρέπει νὰ ἀνορθωθεῖ, ὁ ὅλος ἄνθρωπος πρέπει νὰ γυρίσει.῾Η καταστροφὴ τῆς ἁμαρτίας ὑπάρχει ὅταν νικάει ἡ σάρκα —τὸ ζωῶδες, τὸ παράλογο, ἡ σαρκικὴ ἐπιθυμία μέσα μας— τὸ πνευματικὸ καὶ τὸ θεῖο.Αλλὰ τὸ σῶμα εἶναι δοξασμένο, τὸ σῶμα εἶναι ἅγιο, τόσο ἅγιο ποὺ ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς «σάρξ ἐγένετο».῾Η σωτηρία καὶ ἡ μετάνοια, ἑπομένως, δὲν εἶναι ἡ περιφρόνηση τοῦ σώματος οὔτε ἡ παραμέλησή του, ἀλλὰ εἶναι ἡ ἀποκατάσταση τοῦ σώματος στὴν πραγματική του λειτουργικότητα ποὺ εἶναι ἡ ἔκφραση καὶ ἡ ζωὴ τοῦ πνεύματος, ὁ ναὸς τῆς ἀνεκτίμητης ἀνθρώπινης ψυχῆς.
῾Η χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγώνας ὄχι κατά, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι᾿ αὐτὸ τὸν λόγο ὁ ὅλος ἄνθρωπος —ψυχὴ καὶ σῶμα— μετανοεῖ.Τὸ σῶμα παίρνει μέρος στὴν προσευχὴ τῆς ψυχῆς, καθὼς αὐτὴ προσεύχεται μέσα στὸ σῶμα καὶ διὰ τοῦ σώματος.῎Ετσι οἱ γονυκλισίες, τὰ ψυχοσωματικὰ δείγματα τῆς μετάνοιας, τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς λατρείας καὶ τῆς ὑπακοῆς, εἶναι μιὰ ἱεροτελεστία κατ᾿ ἐξοχὴν τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς.

† Εʹ Κυριακὴ Νηστειῶν
27.3/9.4.2006


(*) Πρωτοπρεσβυτέρου ᾿Αλεξάνδρου Σμέμαν, Μεγάλη Σαρακοστὴ — Πορείαπρὸς τὸ Πάσχα, σελ. 39-44, ἐκδόσεις «᾿Ακρίτας», ᾿Αθήνα 1987. ᾿Επιμέλ. ἡμετ.
(**) ῾Ο συγγραφέας μεταφράζει ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ κείμενο τὴν λέξη «περιέργεια»
μὲ τὴν ἀγγλικὴ λέξη «faint-heartedness», ποὺ σημαίνει λιποψυχία, δειλία. Διατηρήσαμε αὐτὴ τὴν λέξη (λιποψυχία), γιατὶ συνεχίζει ἔτσι νὰ τὴν ἀναφέρει ὁ συγγραφέας καὶ στὴν συνέχεια

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...