/*--

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013

ΤΟ OΝΟΜΑ ΡΩΜΗΟΣ Κ ΑΙ H IΣΤΟΡΙΚΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΣΙΑ

 
Γιά τό ὄνομα Ρωμηός (=Ρωμαῖος) ὑπάρχει μεγάλη σύγχυση, σ΄ ἐκείνους φυσικά πού ἐρασιτεχνικά ἀσχολοῦνται μέ τήν ἱστορία, ἐνῷ ὅσοι ἔχουν τίς ἐπιστημονικές προϋποθέσεις μποροῦν νά κατανοήσουν τήν ἔννοια καί ἱστορική σημασία τῶν ἐθνικῶν μας ὀνομάτων.

Tό ὄνομα «Ἕλλην» εἶναι τό κυριότερο ὄνομα τοῦ ἔθνους τῶν Ἑλλήνων. Ἡ ἔννοιά του ὅμως ποικίλλει κατά περιόδους καί ἄλλοτε εἶναι φυλετική καί ἄλλοτε ἐθνική ἤ πολιτιστική ἤ θρησκευτική, στούς τελευταίους δέ αἰῶνες καθαρά ἐθνική. Εἶναι ὅμως γεγονός, ὅτι (κατά τόν Ἀριστοτέλη) ἀρχαιότερο εἶναι τό ὄνομα Γραικός γιά τό ἔθνος μας καί μέ αὐτό μᾶς ὀνόμαζαν οἱ ἀρχαῖοι Ρωμαῖοι. Ἀπό τόν 8ο αἰῶνα (Καρλομάγνος καί τό περιβάλλον του) τό ἀνατολικό μέρος τῆς αὐτοκρατορίας («Βυζάντιο») ὀνομαζόταν Γραικία καί οἱ κάτοικοί της Γραικοί, ἀλλά μέ μειωτική ἔννοια (αἱρετικοί καί κίβδηλοι). Τό ὑβριστικό αὐτό ὑπόβαθρο διατήρησε τό ὄνομα αὐτό στά χείλη τῶν δυτικῶν ὥς τόν αἰώνα μας. Ἐνῷ, λοιπόν, καυχόμεθα καί γιά τό ὄνομά μας αὐτό (Γραικοί), ὅταν χρησιμοποιεῖται σέ δυτικά κείμενα (παλαιότερα), πρέπει νά γνωρίζουμε τήν ἀληθινή του σημασία.

Τό ὄνομα Γραικός στή Δύση, ἀπό τόν 8ο αἰώνα, δηλώνει τόν μή γνήσιο Ρωμαῖο, διότι τό ὄνομα Ρωμαῖος διεκδικοῦσε ὁ Φραγκολατινικός κόσμος. Τό 962 ἱδρύθηκε ἀπό τούς ἀπογόνους τοῦ Καρλομάγνου, τοῦ μεγαλυτέρου ἐχθροῦ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἡ «Ἁγία Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία τοῦ γερμανικοῦ ἔθνους», ὑποκαθιστώντας (θεωρητικά) τήν Αὐτοκρατορία τῆς Νέας Ρώμης-Κωνσταντινουπόλεως. Ἡ Ἑνωμένη Εὐρώπη, ὑπό τήν (πραγματική) ἡγεσία τῆς Γαλλίας (Φραγκίας) καί τῆς Γερμανίας (Τευτονίας), δηλαδή τῶν Φραγκολατινικῶν ἐθνοτήτων (οἱ σημερινοί Ἄγγλοι εἶναι οἱ Νορμανδοφράγκοι καί οἱ λαοί τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης οἱ Λομβαρδοφράγκοι), δέν μποροῦσε νά πραγματοποιηθεῖ χωρίς τή διάλυση τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Νέας Ρώμης-Ρωμανίας. Ρωμανία ὀνομαζόταν ἡ αὐτοκρατορία, πού ἐκτεινόταν ἀρχικά σ΄ Ἀνατολή καί Δύση.

Εἶναι γεγονός ὅτι τό ὄνομα Ρωμαῖος γενικεύθηκε στήν (ἀρχαία) Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία τό 212 (Constitutio Antoniniana τοῦ Καρακάλλα). Ἀπό τό 330 ὅμως (ἐγκαίνια Νέας Ρώμης) ἡ αὐτοκρατορία γίνεται χριστιανική καί ἑλληνική (πλήρης ἐξελληνισμός ἀπό τόν Ἰουστινιανό ὥς τόν Ἡράκλειο, 6ος-7ος αἰ). Μή λησμονοῦμε ὅτι καί ἡ Παλαιά Ρώμη (τῆς Ἰταλίας) ἔλαβε ὄνομα ἑλληνικό (Ρώμη), τόν 4ο δέ αἰώνα π.Χ. ὀνομαζόταν «πόλις ἑλληνίς» (Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός). Τό 330 ἡ νέα πρωτεύουσα τῆς νέας χριστιανικῆς αὐτοκρατορίας (Μ. Κωνσταντίνος) ὀνομάσθηκε (ὄχι Κωνσταντινούπολη, ἀλλά) Νέα Ρώμη, διότι ἡ Παλαιά Ρώμη μεταφέρθηκε ὁλόκληρη στήν ἑλληνική Ἀνατολή (Translatio Urbis). Τό ὄνομα Κωνσταντινούπολις θά τῆς δοθεῖ ταυτόχρονα πρός τιμήν τοῦ ἱδρυτῆ της. Στή Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδο (380, κανόνας γ΄) καί στήν Δ΄ (451, καν. 28) λέγεται ρητά ὅτι «εἰκότως» ἔλαβε ἡ νέα πρωτεύουσα ἴσα «πρεσβεῖα» μέ τήν Παλαιά Ρώμη, «διά τό εἶναι αὐτήν Νέαν Ρώμην».

Γἰ αὐτό ὅλοι οἱ αὐτοκράτορες, Ἕλληνες ἐκ καταγωγῆς στή συντριπτική τους πλειονότητα, ὥς τόν οὐσιαστικά νεοέλληνα Κωνσταντῖνο Παλαιολόγο (^1453), θά ὀνομάζονται καί θά αὐτοκαλοῦνται «αὐτοκράτορες τῶν Ρωμαίων». Γιατί; Ἀπό τό 330 τό ὄνομα τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Νέας Ρώμης εἶναι Ρωμανία. Τό ὄνομα αὐτό ἀναφέρεται ἤδη τόν 4ο αἰῶνα ἀπό τόν Μ. Ἀθανάσιο. Τό ὄνομα Βυζάντιο γιά τό κράτος θά ἐμφανιστεῖ γιά πρώτη φορά σέ φράγκους συγγραφεῖς -Ἱερώνυμος Βόλφ- τό 1562. Πρίν ἀπό τό ἔτος αὐτό ΠΟΤΕ δέν ὀνομάσθηκε ἡ αὐτοκρατορία ΒΥΖΑΝΤΙΟ. Οἱ κάτοικοι τοῦ κράτους ὀνομάζονται Ρωμαῖοι, μολονότι πολιτιστικά εἶναι ΟΛΟΙ Ἕλληνες καί πνευματικά Ὀρθόδοξοι. Ἑλληνισμός-Ρωμαϊκός κρατικός φορέας καί Ὀρθοδοξία εἶναι τά συστατικά μεγέθη τῆς Νέας Αὐτοκρατορίας. Βέβαια, τό κύριο στοιχεῖο τῆς αὐτοκρατορίας εἶναι οἱ ἐκ καταγωγῆς (φυλετικά, δηλαδή) Ἕλληνες.

Τό ὄνομα Ρωμαῖος ἦταν λοιπόν κρατικό, σέ μιά αὐτοκρατορία πού ἦταν πολιτιστικά (γλώσσα, παιδεία) ἀπόλυτα ἑλληνική, καί ὄχι φυλετικά, ἐπειδή δέ ἡ Κωνσταντινούπολη Νέα Ρώμη διά τῶν Ἁγίων της ἔγινε προπύργιο τῆς Ὀρθοδοξίας, τό ὄνομα Ρωμαῖος σημαίνει, τελικά, Ὀρθόδοξος-πολίτης τῆς Νέας Ρώμης (ὄχι τῆς Παλαιᾶς, πού ἔγινε τό κέντρο τοῦ Παπισμοῦ ἀπό τόν 11ο αἰώνα-σχίσμα). Αὐτό ὁμολογοῦν οἱ Ὀρθόδοξοι καί Ἕλληνες Πατριάρχες τῆς Ἀνατολῆς στόν διάλογό τους μέ τούς Ἀγγλικανούς Ἀνωμότους τόν 18ο αἰῶνα (1716-1725). «..πάλαι μέν Ἑλλήνων, νῦν δέ Γραικῶν καί Νέων Ρωμαίων διά τήν Νέαν Ρώμην καλουμένων». Οἱ Ἕλληνες δηλαδή, μαζί μέ ὅλους τούς Ὀρθοδόξους τῆς Ἐθναρχίας (πού ἦταν συνέχεια τῆς «Βυζαντινῆς» Αὐτοκρατορίας) ὀνομάζονται ἐδῶ Γραικοί, διότι ἔτσι μᾶς ὀνόμαζαν ἀπό τόν 8ο αἰώνα οἱ Εὐρωπαῖοι (Grec, Grieche, Greco) καί Νέο - Ρωμαῖοι, ὡς πολίτες καί πνευματικά τέκνα τῆς ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ.

Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι ὁ Ν. Σπηλιάδης (στενός συνεργάτης τοῦ Καποδίστρια) στά Ἀπομνημονεύματά του λέγει ὅτι ὁ Ἰ. Καποδίστριας ἤθελε νά δημιουργήσει «Νεορωμαϊκήν αὐτοκρατορία» (ἀνακοίνωση καθηγ. Π. Χριστοπούλου), δηλαδή νά ἀναστήσει τήν Αὐτοκρατορία τῆς Νέας Ρώμης-Κωνσταντινούπουλης, πού φυσικά δέν τό ἐνέκρινε ἡ Εὐρώπη τῶν ἀπογόνων τοῦ Καρλομάγνου. Τό ὄνομα Ρωμαῖος, συνεπῶς, ἄν μέχρι το 330 μπορεῖ νά θεωρηθεῖ κατά κάποιο τρόπο ὄνομα δουλείας καί ὑποταγῆς, ἀπό τό ἔτος ἐκεῖνο γιά τούς Ἕλληνες ὄνομα τιμῆς καί δόξας, ἀφοῦ μόνο αὐτό (καί ὄχι τό ἀνύπαρκτο ὡς κρατικό, μέχρι τό 1562, Βυζάντιο) χαρακτηρίζει τήν αὐτοκρατορία μας καί τή θέση μας σ̓ αὐτήν. Ρωμηά ἦταν ἡ Ἀθηναία Βασίλισσα Εὐδοκία (5ος αἰ.), Ρωμηά καί ἡ (κυβερνώσα) αὐτοκράτειρα Εἰρήνη, πάλι Ἀθηναία, τόν 8ο αἰ. Στήν Ἀθήνα ἦλθε καί ὁ Ρωμαῖος ἀλλά Ἕλληνας Μακεδόνας, Βασίλειος Β΄ ὁ Βουλγαροκτόνος, γιά νά προσκυνήσει τήν Παναγία τήν Ἀθηνιώτισσα στόν Παρ- θενώνα. Εἶναι τραγικό, ἀλήθεια, αὐτό πού λειτούργησε ἱστορικά ὡς σύνθεση εὐεργετική γιά τό Ἔθνος-Γένος μας, ἐμεῖς οἱ δυτικοθρεμμένοι Νεοέλληνες νά τό ἐκλάβουμε ὡς ἀντίθεση.

Τό ὄνομα Ρωμαῖος ὅμως φανερώνει τήν ταύτιση Ἑλληνισμοῦ καί Ὀρθοδοξίας. Ρωμαῖος σημαίνει τελικά Ὀρθόδοξος Χριστιανός, ἐνῷ τό Ἕλλην, ἀπό τή Γαλλική Ἐπανάσταση καί μετά μπορεῖ νά σημαίνει μόνο τόν ἀρχαιολάτρη τύπου Γεμιστοῦ-Πλήθωνος ἤ καί τόν τέκτονα- ἐκδυτικισμένο καί Φραγκόφιλο. Ὅταν, συνεπῶς, ἀπορρίπτεται ἤ καί πολεμᾶται τό ὄνομα Ρωμαῖος-Ρωμηός, πρέπει νά ἐρευνᾶται καί ἡ αἰτία, ἡ προέλευση δηλαδή τῆς πολεμικῆς. Εἶναι ἁπλῶς ἀνιστόρητη ἀρχαιολατρία, δυτική ἐπίδραση ἤ καί πολεμική κατά τῆς Ὀρθοδοξίας; Ὡς Ρωμαῖοι οἱ Ἕλληνες δηλώνουμε τόν σύνδεσμο τοῦ Ἔθνους μας μέ τήν ὀρθόδοξη, ἁγιοπατερική παράδοση καί τήν ὀρθόδοξη ταυτότητά μας. Γι΄ αὐτό ἔχουμε τή συνείδηση ὅτι ἐθνικά-φυλετικά εἴμασθε Ἕλληνες ἤ (καί) Γραικοί (ὅλα δικά μας εἶναι) πνευματικά, ὅμως, δηλαδή στήν πίστη μας εἴμασθε Ρωμαῖοι-Ρωμηοί, δηλαδή Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί καί ὄχι ἐξωμότες Γραικύλοι καί «γενίτσαροι» πρός τήν Ὀθωμανική Ἀνατολή (Τουρκιά) ἤ τήν ἀλλοτριωμένη Δύση (Φραγκιά).

Ὅταν οἱ πατέρες μας στή διάρκεια τῆς δουλείας ἔλεγαν γιά κάποιον Ἕλληνα: ἐτούρκευσε ἤ ἐφράγκευσε, σήμαινε: χάνοντας τήν ὀρθόδοξη πίστη του, ἔπαυσε νά εἶναι καί Ἕλληνας. Αὐτά, βέβαια, ὥς τόν 19ο αἰῶνα. Στό σύγχρονο Ἑλληνικό Κράτος, ὅπως ἄλλωστε καί στό «Βυζάντιο», νομικά, Ἕλληνας μπορεῖ νά εἶναι ὁποιοσδήποτε, ἀνεξάρτητα ἀπό τήν καταγωγή του, ὡς πολίτης τοῦ κράτους, προστατευόμενος συνταγματικά -καί πολύ ὀρθά- ἀπό τούς νόμους. +

Βασική βιβλιογραφία
Παν. Κ. Χρήστου, Οἱ περιπέτειες τῶν Ἐθνικῶν Ὀνομάτων τῶν Ἑλλήνων, Θεσσαλονίκη 1991. π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ, Ἑλληνισμός Μετέωρος, Ἀθήνα 1992.
Τοῦ ἰδίου, Πολιτική καί Θεολογία, Κατερίνη 1990 σ. 51 κ.ἐ.
 π. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου, Ρωμηοσύνη-Ρωμανία Ρούμελη, Ἀθήνα 1975.

π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ

πηγή : Ε.ΡΩ (ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ TOY ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΛΕΤΗΣ-ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ ΜΑΣ )

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...