/*--

Πέμπτη, 19 Δεκεμβρίου 2013

ΦΑΝΑΤΙΚΟΙ ??

   
Ἐπειδή, καλοί μου φίλοι, καλλιεργεῖται σήμερα σὲ μεγάλο βαθμό, ἀλλὰ καὶ μ’ ἕνα ἰδιαίτερο τρόπο ὁ φανατισμός, καὶ μάλιστα σὲ βάρος τῆς νέας γενιᾶς, στὴν ὁποία καὶ κυρίως ἀπευθύνεται, ἀξίζει νὰ ποῦμε δύο λόγια γι’ αὐτόν.


Φανατικοὺς δὲν θέλουν μόνο τὰ πολιτικὰ κόμματα ἢ καὶ οἱ ἀθλητικὲς ὁμάδες, θέλουν καὶ τὰ διάφορα θρησκευτικὰ μορφώματα (ὅπως οἱ σέκτες), οἱ πολυεθνικές, τὰ ποικίλα «προϊόντα» τοῦ «στὰρ σύστεμ», τὰ μουσικὰ συγκροτήματα κ.λπ.

Δὲν σᾶς προκαλεῖ ἐντύπωση τὸ γεγονὸς ὅτι πολλοὶ σήμερα, μὲ πρῶτες τὶς πολυεθνικές, τὶς ἀθλητικὲς ὁμάδες, τὰ διάφορα πολυκαταστήματα, τὶς ἑταιρεῖες παραγωγῆς τεχνολογικῶν προϊόντων κ.λπ. δημιουργοῦν τὰ λεγόμενα «fan club» γιὰ τοὺς νέους, ποὺ μὲ διάφο ρα δῶρα καὶ «προνόμια» τοὺς μεταβάλλουν σὲ τυφλοὺς ὀπαδούς τους;

Ἔτσι ὄχι μόνο ἔχουν μία μόνιμη πελατεία ποὺ συνεχῶς τὴν αὐξάνουν καὶ τὴν ἐκμεταλλεύονται ἀπολύτως, ἀλλὰ καὶ ὡραιοποιοῦν τὴν εἰκόνα τους πρὸς τὰ ἔξω ἢ καὶ τοὺς χρησιμοποιοῦν ὡς ἀσπίδα τῶν συμφερόντων τους. Νὰ γιατί εἶπαν: «Οἱ μεγάλες ἑταιρεῖες δὲν δημιουργοῦν πελάτες, δημιουργοῦν ἔνθερμους ὀπαδούς»! Ἰσχύει, βλέπετε, τούτη ἡ διαπίστωση: «Ὁ φανατισμὸς εἶναι ἡ μέθοδος πολλῶν ἐκμεταλλεύσεων»!

Ἀλλὰ τί εἶναι φανατισμός; Εἶναι τοῦτο ἀκριβῶς: Ἡ μὲ ἐγωισμό, ἐμπάθεια καὶ ὑστερικὴ μανία τυφλὴ προσήλωση σὲ κάποια πίστη, ἀρχή, ἰδέα ἢ καὶ πρόσωπο. Καὶ ἡ μὲ ἔντονο πάθος ἀπόρριψη κάθε ἀντίθετης θέσης, ἀρχῆς καὶ ἐπιχειρήματος. Εἶναι μορφὴ συμπεριφορᾶς, ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἀδιαλλαξία, πνευματικὴ στειρότητα καὶ συναισθηματικὴ δυσκαμψία. Γιατί, ὅπως καὶ νὰ τὸ κάνουμε, ἐκεῖ σταματᾶ ἡ λογική, ἀπελευθερώνεται τὸ γυμνὸ πάθος καὶ καταργεῖται κάθε κριτική.

Ὁ φανατικὸς βρίσκεται μονίμως στὸ παράδοξο, τὸ παράλογο, ἀκόμη δὲ καὶ τὴν παραφροσύνη. Τὸν διακρίνει ὁ ὑπερβολικὸς ζῆλος γιὰ κάτι, ἡ τυφλὴ ἀφοσίωση σὲ κάποιον. Οὔτε σκέπτεται, οὔτε βλέπει! Ὄχι μόνο δὲν ἀλλάζει γνώμη, ἀλλὰ δὲν ἀλλάζει καὶ θέμα! Εἶναι τόσο… κολλημένος!

Ἡ λέξη προῆλθε ἀπ’ τὸ λατινικὸ fanum (=ἱερό, ὅσιο), ἐνῶ fanatici ὀνομάζονταν στὴν Ἀρχαία Ρώμη οἱ πιστοί τῆς ὀργιαστικῆς θρησκείας τῆς Κυβέλης! Τὸ ἐπίθετο fanaticus, μάλιστα, σήμαινε τὸν «θεόληπτο» καὶ αὐτὸν ποὺ ἦταν κυριευμένος ἀπὸ «ἱερὴ μανία» (εἰδωλολάτρη) ἱερέα της, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν διάρκεια «ἱεροῦ παραληρήματος» ἐπέφερε μεγάλες πληγὲς στὸ σῶμα του!

Πιὸ ἀναλυτικὰ φανατικοὺς ὀνόμαζαν ὅσους ἔμεναν στοὺς ναούς της εἴτε ὡς ἱερεῖς εἴτε ὡς πιστοὶ καὶ κατὰ χρονικὰ διαστήματα καταλαμβάνονταν ἀπὸ ἐκστασιακὸ (=δαιμονικὸ) ἐνθουσιασμὸ κι ἕνα εἶδος παραληρήματος, ἰσχυριζόμενοι ὅτι ἡ ἔκσταση καὶ τὸ παραλήρημά τους αὐτὸ εἶχαν τὴ ρίζα τους στὴ θεά! Σὲ ὧρες ἔκστασης, ξέσχιζαν τὶς σάρκες τους καὶ πρόσφεραν τὸ αἷμα τους ὡς σπονδὴ στὴν Κυβέλη! Συνήθως οἱ φανατικοὶ αὐτοὶ ἦσαν ἐπιληπτικοί, παράφρονες καὶ μανιακοί!

Ἀργότερα φανατικοὺς ὀνόμαζαν ὄχι μόνο αὐτοὺς ποὺ εἶχαν ὡς τόπο διαμονῆς τους τὸ ναό, ἀλλὰ κι ἐκείνους ποὺ χρησιμοποιοῦσαν τὴ θρησκεία ὡς ἀντικείμενο τῆς ἐμπάθειάς τους ἢ ὡς μέσο ἐκδίκησης καὶ ἱκανοποίησης τῆς μανίας τους.

Εἶναι ἐνδιαφέρον νὰ ποῦμε ὅτι στὴ Γαλλία τοῦ 18ου αἰώνα οἱ διαφωτιστὲς φιλόσοφοι θεωροῦσαν «φανατικοὺς» καὶ δεισιδαίμονες γενικὰ ὅλους τούς θρησκευόμενους, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς ὀπαδοὺς τοῦ «Ὀρθοῦ Λόγου». Ὡστόσο ἡ εἰρωνεία τῆς ἱστορίας ἔδειξε πώς, ἀπ’ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση καὶ ὕστερα, ὑπάρχει καὶ ὁ φανατισμὸς τοῦ Ὀρθοῦ Λόγου, ὅταν αὐτὸς γίνει πολιτικὴ ἰδεολογία καὶ ἐγκοσμιοποιημένη θρησκεία! Ἔκτοτε ὁ,τιδήποτε «ἱεροποιήθηκε» στὸ τέλος καλύφθηκε ἀπ’ τὸν φανατισμὸ κι ὅσοι τὸ εἶδαν σὰν ἱερὸ καὶ ὅσιο, ἔγιναν φανατικοὶ ὀπαδοί του!

Ἔτσι ὁ φανατισμὸς εἶναι πλέον πανταχοῦ παρών! Στὸ χῶρο τῆς θρησκείας (δέστε τί γίνεται σήμερα μὲ τοὺς μουσουλμάνους), τῆς πολιτικῆς, τῆς οἰκονομίας, τῆς ἰδεολογίας, τοῦ ἀθλητισμοῦ, τῆς ἐπιστήμης, τῆς τεχνολογίας, τῆς ἐκπαίδευσης, τῆς τέχνης, τῆς διασκέδασης, τοῦ ἔθνους, τῆς φυλῆς κλπ. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ φανατισμοὶ συνδέονται μὲ τὴν ἔννοια τῆς ὑπεροχῆς. Οἱ ὀπαδοὶ τους ἀγωνίζονται ὄχι μόνο γιὰ τὴ νίκη, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν κυριαρχία, τὴ συντριβὴ καὶ -εἰ δυνατὸν- τὴν ἐξαφάνιση τῶν ἀντιπάλων! Ὁπότε διακρίνονται γιὰ τὴν ἐπιθετικότητα, τὴν καταστροφικὴ τάση καὶ μανία, τὶς ὑστερικὲς ἐκδηλώσεις, τὶς μόνιμες συγκρούσεις. Πιστεύουν ὅτι ἡ ἀλήθεια δὲν βρίσκεται πουθενὰ ἀλλοῦ, παρὰ μόνο στὶς ἀπόψεις τους. Τῶν ἄλλων οἱ ἀπόψεις δέ, ἀντιμετωπίζονται ὡς ἐπικίνδυνες πλάνες!

Ὁ Βολταῖρος ἔλεγε πὼς «ὁ φανατισμὸς χρησίμευσε πάντοτε στὸ νὰ κάνει τοὺς ἀνθρώπους περισσότερο κτηνώδεις καὶ φαύλους»! Εἶπαν ἀκόμη πὼς «ὁ φανατισμὸς ἐνισχύει κι ἀνακατώνει τὰ πάθη». Καὶ πὼς «οἱ φανατικοὶ ἔκαναν περισσότερο κακὸ σ’ αὐτὸ ποὺ μὲ πάθος ὑπερασπίζονταν, παρὰ οἱ ἐχθροί τους». Κάτι ποὺ θυμίζει τοῦ το τὸν λόγο: «Φανατικὸς εἶναι ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀγκαλιάζει μία ἰδέα μὲ τόσο πάθος, ὥστε στὸ τέλος νὰ τὴν πνίγει»! Πέραν τοῦ ὅτι καὶ ὁ ἴδιος … πνίγεται μ’ αὐτήν!

Στὰ σίγουρα ὁ φανατισμὸς μεταβάλλει τὸ ἄτομο σὲ ἀντικοινωνικὸ ὄν. Τὸ μετατρέπει σὲ ἄβουλο ὄργανο, παθητικὸ ὀπαδό, φερέφωνο ἐπιτηδείων δημαγωγῶν. Καταργεῖ τὴν κρίση, ὑποδουλώνει τὴ σκέψη, στερεῖ τὴν ἐσωτερικὴ ἐλευθερία. Ὠθεῖ στὴ χυδαιότητα, στὴν ἄρνηση τοῦ διαλόγου, στὴ βία. Καθιστᾶ τὸν ἄνθρωπο ἐγωιστή, ἀλαζόνα, ἀνώριμο, κάποτε δὲ καὶ ἀνήθικο!

Τὸ μεγάλης κυκλοφορίας γαλλικὸ περιοδικὸ «Νουβὲλ Ὀμπσερβατὲρ» ἔκανε εἰδικὸ ἀφιέρωμα στοὺς «νεοφανατικούς», ὅπως τοὺς λέει, ποὺ τοὺς ὀνομάζει μάλιστα «τρελλούς τοῦ ἀπολύτου»! Μία μάστιγα ποὺ ὑπῆρχε σὲ κάθε ἐποχή, ποὺ ὅμως φουντώνει σήμερα ἀπὸ ἄκρου σ’ ἄκρο τῆς γῆς πολὺ ἐπικίνδυνα.

Σὰν ἁμαρτωλός, ἀκόμη καὶ σὰν πλανεμένος, μπορεῖ κάποτε νὰ μετανοήσεις. Σὰν φανατικὸς ποτέ! Γιατί πιστεύεις πὼς βρίσκεσαι στὴν ἀλήθεια, εἶναι αὐτὴ ἀπόλυτα δική σου καὶ ὅλοι πρέπει νὰ γονατίσουν μπροστά της καὶ… μπροστά σου! Κατάντια! Εἶναι ὅλοι τους γνήσιοι πιστοὶ ἢ καὶ ἱερεῖς τῆς Κυβέλης… Σκληρὸ βέβαια αὐτό, ἀλλὰ ἄδικο;

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

πηγή : ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ


+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...