/*--

Κυριακή, 22 Δεκεμβρίου 2013

Όχι το χρώμα στο σώμα αλλά η θέρμη και η αγάπη στην ψυχή

 
Ρατσισμός είναι το φαινόμενο κατά το οποίο μια κοινωνική, φυλετική ή θρησκευτική ομάδα με συγκεκριμένες πεποιθήσεις τυγχάνει αρνητικής αντιμετώπισης από μια άλλη ομοειδή ομάδα. Ο ρατσισμός μπορεί να διακριθεί σε πολλά είδη. Ο φυλετικός είναι το πιο συνηθισμένο είδος ρατσισμού, ο οποίος οδηγεί σε κοινωνικές ταραχές, αδιαφορία για την ειρήνη και ανάπτυξη φανατικών πεποιθήσεων. Δεν είναι μόνο στίγμα για την εποχή μας, αλλά και λεηλασία της ανθρώπινης ψυχής, αναίρεση βασικών αρχών και αξιών της χριστιανικής διδασκαλίας και της πανανθρώπινης συνείδησης.


Η ανάπτυξη αυτού του φαινομένου πηγάζει από δύο αιτίες. Από τη μια, υπάρχει η πεποίθηση του ανθρώπου για την ανωτερότητα της δικής του φυλής και από την άλλη, διακρίνεται το αίσθημα του φόβου και της απειλής από μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων. Οι οικονομικοί λόγοι, η έλλειψη παιδείας και τα πολιτικά προβλήματα μιας κοινωνίας αποτελούν στοιχεία με τα οποία αναπτύσσεται ο ρατσισμός. Για παράδειγμα, το φτηνό εργατικό δυναμικό και η εκμετάλλευση αθώων ανθρώπων μέσω της προπαγάνδας οδηγούν στη βία, την εγκληματικότητα και την ανεργία. Αυτά δημιουργούν ένταση, η οποία εκτονώνεται πάνω στους ξένους, που γίνονται τα εξιλαστήρια θύματα. Οι προκαταλήψεις που δημιουργούνται από την οικογένεια, την παράδοση και την κοινωνική διαστρωμάτωση οδηγούν στην ηθική εξαχρείωση και στην επιθυμία των ανθρώπων για επιβολή, εξουσία και εκμετάλλευση.

«Αγαπάτε αλλήλους». Η φράση αυτή του Ιησού Χριστού αντικατοπτρίζει τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Διά μέσου των αιώνων, η Αγία Γραφή επιδιώκει να περάσει το μήνυμα ότι υπάρχει μόνο μια φυλή: η ανθρώπινη.

Όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί σύμφωνα με την εικόνα και την ομοίωση του Θεού. Ο Ιησούς μάς έδωσε εντολή να αγαπάμε ο ένας τον άλλο, όπως μας αγάπησε κι Αυτός: «Αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν» (κατά Ματθαίον 22, 39). Αν ο Θεός είναι αμερόληπτος και μας αγαπά χωρίς διακρίσεις, αυτό σημαίνει ότι κι εμείς πρέπει να αγαπάμε ο ένας τον άλλο, στον ίδιο υψηλό βαθμό. Ο ρατσισμός, η προκατάληψη και η μεροληψία είναι προσβλητικά για το έργο του Χριστού και τη Σταύρωσή Του. Η σημερινή κοινωνία ταλαιπωρείται από το πρόβλημα της διακρίσεως των ανθρώπων ως προς το φύλο, τη φυλή ή την κοινωνική και οικονομική κατάσταση.

Η Εκκλησία ποτέ δε διέκρινε ούτε ξεχώρισε τους ανθρώπους της γης. Έδωσε, δίνει και θα συνεχίσει να δίνει σε όλους ανεξαρτήτως την αληθινή πίστη. Είχε και έχει οικουμενικό χαρακτήρα, καθώς βαπτίζει και αγκαλιάζει ολόκληρο τον κόσμο. Με φιλανθρωπία, επιτυγχάνει την εξάπλωση της αγάπης σε όλους τους ανθρώπους. Σημαντικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι το γεγονός πως όλοι μεταλαμβάνουμε από το ίδιο Άγιο Ποτήριο, την ίδια Ιερή Λαβίδα το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Η διδασκαλία του ίδιου του Χριστού μάς δείχνει το δρόμο για να φτάσουμε στην αλήθεια μέσα από την αγάπη. Η στάση Του απέναντι στην αλλοεθνή Σαμαρείτιδα και τη Χαναναία και η παραβολή του καλού Σαμαρείτη είναι περιπτώσεις στις οποίες καταργείται ο ρατσισμός και διαλαλείται η αγάπη προς όλους, ακόμη και απέναντι σε αλλοεθνείς.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας διδάσκουν για τα κηρύγματα του Χριστού με την πεποίθηση πως θα καταφέρουν να τοποθετήσουν τις βάσεις για το χτίσιμο ενός κόσμου, όπου θα επικρατούν αλληλοσεβασμός, αλληλεγγύη και ελευθερία. Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό στη συνείδηση κάθε ανθρώπου πως μόνο ο Θεός θα αποκαταστήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μέσα στη Βασιλεία Του, θα λάβουν μέρος όλοι οι λαοί, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το χρώμα τους, ο πολιτισμός τους, τα πλούτη τους.

Η Χριστιανική Εκκλησία υπήρξε η πρώτη στον κόσμο που, με γραπτά κείμενα, καταδίκασε κάθε μορφή ρατσισμού και δίδαξε τους ανθρώπους να ζουν ελεύθερα, ισότιμα και με αγάπη. Επομένως, οι άνθρωποι είναι «εξ ενός αίματος», δηλαδή έχουν κοινή καταγωγή και κοινό πατέρα, το Θεό. Οι διακηρύξεις της χριστιανικής πίστης οριοθετούν τη νέα πορεία της ανθρωπότητας προς την εν Χριστώ τελειότητα, την αγάπη και την αδελφοσύνη. Έτσι, απορρίπτεται ο δαιμονιώδης εγωκεντρισμός, ο υπερφίαλος σωβινισμός και ο επάρατος φυλετισμός. Ακόμη και σήμερα, οι χριστιανικές Εκκλησίες έχουν αναλάβει τον αντιρατσιστικό αγώνα. Για παράδειγμα, η σύγχρονη ομοσπονδία των Χριστιανικών Εκκλησιών (Π.Σ.Ε.) έχει ασχοληθεί με το πρόβλημα του ρατσισμού και έχει καλέσει οργανισμούς και κυβερνήσεις που εκτρέπονται ή ανέχονται και ενέχονται σε ρατσιστικές εκδηλώσεις, να εγκαταλείψουν αυτήν την τακτική, η οποία προδίδει την ανθρώπινη αξία.

Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να αναπτύξουν την προσωπικότητά τους και να συμμετέχουν στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της κάθε χώρας. Όλοι ανεξαιρέτως δικαιούνται να απολαύσουν την προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων. Οι ρητές αυτές διατάξεις προστατεύονται από τα αγαθά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των ίσων δικαιωμάτων. Γι’ αυτό, άλλωστε, η Ορθόδοξη Εκκλησία καταδικάζει τον εθνοφυλετισμό, τον οποίο είχε χαρακτηρίσει αίρεση το 19ο αιώνα. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ίδια καταγωγή, το ίδιο αίμα, ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματος, το έθνος, το φύλο, την κοινωνική και οικονομική κατάσταση και τη θρησκεία. Ο Θεός έστειλε τον Υιό Του στη γη για να σώσει κάθε άνθρωπο που πιστεύει σ’ Αυτόν.

Πώς, όμως, μπορεί να εξαλειφθεί ο φανατισμός και ο ρατσισμός μέσα σε αυτόν το πολυπολιτισμικό κόσμο; Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πνευματική καλλιέργεια του ανθρώπου, η οποία διασφαλίζεται μέσα από τη ζωή της Εκκλησίας. Ο ρόλος της Εκκλησίας είναι σημαντικότατος, καθώς το ελληνορθόδοξο ήθος μας επιβάλλει να βλέπουμε κάθε συνάνθρωπό μας ως εικόνα του Θεού. 

Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη μια σχέσης αγάπης και σεβασμού. Ο Χριστιανισμός διδάσκει την κατάργηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας. Ο Χριστός κάλεσε όλους τους ανθρώπους στη σωτηρία και έστειλε τους μαθητές Του να διδάξουν όλα τα έθνη και να βαπτίσουν όλους τους ανθρώπους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, χωρίς να τους χωρίσουν εθνικά ή φυλετικά. Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι όλοι είμαστε ίσοι απέναντι στο Θεό. 

Πιστεύουμε ότι το Ευαγγέλιο καταδικάζει το ρατσισμό και τις φυλετικές διακρίσεις. Για το λόγο αυτό, υποστηρίζουμε τη δημιουργία αντιρατσιστικών θεσμών και τη θέσπισή τους στην κοινωνία μας, όπως επίσης και όσους εργάζονται για την αλλαγή νοοτροπίας μας προς την κατεύθυνση της ισότητας και της αποδοχής του ξένου στοιχείου. Το πρώτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση έχει κάνει και η επιστήμη. Η «αρρώστια» του ανθρώπου να διαχωρίσει και να διακρίνει συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων έχει αποδειχτεί λανθασμένη. Οι επιστημονικές και ανθρωπολογικές έρευνες αποδεικνύουν πως όλοι οι άνθρωποι έχουν τον ίδιο πρόγονο και ως επακόλουθο, έχουν τις ίδιες νοητικές και φυσιολογικές ικανότητες. Όχι μόνο απαραίτητη, αλλά και επιτακτική είναι η ανάγκη να αγωνιστούμε όλοι για την εξάλειψη αυτού του φαινομένου που μαστιγώνει τη σύγχρονη κοινωνία. 

Αρχίζοντας από την παιδεία, η μόρφωση του κάθε ανθρώπου θα πρέπει να είναι ανθρωπιστική και να φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε ο κάθε λαός να μπορεί να κρίνει, χωρίς να πέφτει θύμα της προπαγάνδας. Με ελευθερία στη σκέψη, η αποδοχή του ξένου στοιχείου γίνεται ευκολότερη, καθώς είναι το ίδιο το στοιχείο αυτό που θα ελκύσει τον άνθρωπο για έρευνα και γνώση του διαφορετικού.

Με τον τρόπο αυτό, διαμορφώνεται η εθνική συνείδηση και καλλιεργείται η στάση που πρέπει να τηρείται απέναντι σε κάθε ξένο στοιχείο. Ως αποτέλεσμα, οι πολιτισμοί αλληλοσυμπληρώνονται και γεφυρώνονται τα χάσματα μεταξύ τους. Σ’ αυτό οφείλει να συμβάλει και η πολιτική ηγεσία του τόπου μας. Έχει υποχρέωση να ασκεί υπεύθυνη πολιτική για άτομα με ειδικές ανάγκες, διαφορετικού φύλου, φυλής, θρησκείας, κοινωνικής τάξης, όπως επίσης και για τους μετανάστες και τις μειονότητες.

Ακόμη ένα μέσο καταπολέμησης του ρατσισμού είναι οι πολιτιστικές ανταλλαγές μεταξύ των λαών και η επαφή με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου είναι η καλλιέργεια της κοινωνικής συνείδησης του κάθε πολίτη, η οποία θα προέλθει μέσα από την παιδεία και την οικογένεια. Οι προκαταλήψεις που αφορούν θέματα ρατσισμού θα πρέπει να καταπολεμηθούν σε μικρή ηλικία.

Άλλος ένας τομέας στον οποίο θα μπορούσε να στηριχθεί ο αγώνας κατά του ρατσισμού είναι τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Έχουν την υποχρέωση όχι μόνο να μη συντηρούν ρατσιστικές αντιλήψεις, αλλά και να προβάλλουν μηνύματα πνευματικών ανθρώπων που αποσκοπούν στη διάδοση της χριστιανικής διδασκαλίας. Αυτό θα επιφέρει την εξάλειψη του τραγικού φαινομένου των διακρίσεων στο μωσαϊκό πολιτισμών της κυπριακής κοινωνίας. Επίσης, ακόμα ένα μέτρο προς αυτήν την κατεύθυνση θα ήταν η σύσταση ενός οργανισμού στην Κύπρο που θα επέβαλε οικονομικές κυρώσεις σε όλους όσους καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και δε σέβονται την ανθρώπινη υπόσταση του κάθε ατόμου.

Δυστυχώς, στην Κύπρο οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, ιεραρχημένες και άνισες. Οι προκαταλήψεις και οι διακρίσεις στηρίζονται σε στοιχεία των ταυτοτήτων που θεωρούνται αυτονόητα. Με τα «αυτονόητα» και «αυθεντικά» της χαρακτηριστικά, η κάθε κοινωνική ταυτότητα γίνεται στερεότυπο κι αυτό οδηγεί στις κοινωνικές διακρίσεις. Ο βασικότερος τρόπος αντιμετώπισης αυτού του καρκινώματος είναι ο πολιτισμός και η θρησκεία. Η Χριστιανική διδασκαλία, μέσω της Εκκλησίας, έχει καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου. Η αποδοχή της διαφορετικής ταυτότητας του ανθρώπου δε θα πρέπει να ελαχιστοποιηθεί, αλλά να προκαλέσει το ενδιαφέρον για κάτι το ξεχωριστό.

Κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από την παιδεία που έλαβε και τον πολιτισμό στον οποίο ανατράφηκε, έχει μέσα του τη φλόγα της ανθρώπινης φύσης. Έχει την ικανότητα να αγαπά, να δημιουργεί, να ζει σε κοινωνία, να πιστεύει, να σκέφτεται, να χαίρεται, να θαυμάζει. Ίσως σε κάποια εξωτερικά ιδιώματα ή και συνήθειες να διαφέρει από εμάς, αλλά αυτό θα έπρεπε να ξυπνούσε το ενδιαφέρον μας για να γνωριστούμε καλύτερα παρά το φόβο, την κατάκριση και την περιφρόνηση. Δεν είναι μόνο εκείνος διαφορετικός για εμάς. Είμαστε κι εμείς διαφορετικοί για εκείνον. Ας βαδίσουμε, λοιπόν, στο μονοπάτι του Χριστού, που αποτελεί αλάνθαστη πυξίδα: «είτε Ιουδαίοι είτε Έλληνες, είτε δούλοι είτε ελεύθεροι, και πάντες εις εν Πνεύμα εποτίσθημεν» (προς Κορινθίους 12, 13). Ο τίτλος «Χριστιανός» είναι πολύ μεγάλος και καθαρός. Ας μην το λερώνουμε με τις ανθρώπινες μικρότητες. Υποχρέωσή μας να γίνουμε χρεώστες αγάπης και προσφοράς πάντοτε από τώρα μέχρι την αιωνιότητα. Δεν μπορούμε να προσφωνούμε «Πατέρα» μας το Θεό αν δεν πλημμυρίζει η καρδιά μας από αγάπη προς όλους. Δεν μπορούμε να προσφωνούμε «Πατέρα» μας το Θεό αν δε θεωρούμε τους πάντες αδερφούς μας…

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ IB2
PASCAL ENGLISH SCHOOL, NICOSIA

πηγή :  Church of Cyprus

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...