/*--

Παρασκευή, 20 Δεκεμβρίου 2013

Ἐκκλησία καὶ κόσμος Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος

   
Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι δεισιδαίμονας μᾶλλον παρὰ πιστός· φίλαυτος μᾶλλον καὶ φιλόσαρκος παρὰ φιλάλληλος καὶ φιλόθεος· ἐπαναστατημένος μᾶλλον καὶ ἀπειθάρχητος παρὰ φιλόνομος καὶ φιλελεύθερος· ἀνατροπέας μᾶλλον καὶ καταστροφικὸς παρὰ συντηρητὴς καὶ οἰκοδόμος. 

Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἄνθρωπος τῆς φυγῆς. Φεύγουν οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸ χωριό τους, φεύγουν ἀπὸ τὸν τόπο τους, φεύγουν ἀπὸ τὴν πατρίδα τους, θέλουνε νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν πλανήτη τους, φεύγουν ἀπὸ τὸν ἑαυτό τους· ἐγκαταλείπουν τὸν ἀγώνα, παραιτοῦνται ἀπὸ τὸ χρέος. Καιρὸς φυγῆς καὶ λι- ποταξίας εἶναι ὁ καιρός μας… Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀγωνίας καὶ τοῦ φόβου. Φοβεῖται καὶ ἀγωνιᾶ ἐνώπιον τοῦ θανάτου, ἐπειδὴ δὲν πιστεύει στὴ ζωή· φοβεῖται καὶ ἀγωνιᾶ ἐνώπιον τῶν ἔργων του, τῆς Ἐπιστήμης καὶ τῆς Τεχνικῆς, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἀγάπη· φοβεῖται καὶ ἀγωνιᾶ ἐνώπιον τοῦ μέλλοντος, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἐλπίδα… Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δὲν γνωρίζει τὸ δρόμο τῆς λύτρωσης, ἐπειδὴ δὲν ἔχει αἴσθηση τῆς ἁμαρτίας. Καὶ εἶναι τραγικὸς μέσα στὸ φόβο καὶ τὴν ἀγωνία του, μὴ ἔχοντας ἄνοιγμα καὶ διέξοδο πρὸς τὴ λύτρωση.

Πνίγεται καὶ χάνεται, διαλύεται καὶ πεθαίνει μέσα στὸ ζοφερὸ σκότος τῆς ἐξαφάνισης καὶ τοῦ θανάτου. Ὁ τρόπος τῆς περιγραφῆς μας δὲν εἶν᾽ ἐκεῖνος ποὺ θέλει ὁ καιρός μας· δὲν εἶναι ἀναλυτικός, ἀλλ᾽ ἀφοριστικὸς καὶ ἀξιωματικός. Ἀκριβῶς γιατὶ σκοπός μας δὲν εἶναι ἡ περιγραφή, ἀλλὰ θέλομε μετὰ τὴν περιγραφὴ νὰ προχωρήσουμε σὲ κάποιες μόνιμες θέσεις τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὴ ζωή μας. Τὸ ζήτημα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ εἶναι πῶς μποροῦμε νὰ πλησιάσουμε τὸ σύγχρονο ἄνθρωπο καὶ νὰ ἔλθωμε σὲ συνεννόηση μαζί του. Δὲν μᾶς ξεγελάει τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχομε νὰ κάμωμε μὲ ἀνθρώπους δικούς μας, μὲ χριστιανοὺς ποὺ τοὺς συναντᾶμε στὸ δρόμο καὶ τοὺς βλέπομε καὶ στὴ θεία Λειτουργία.

Καὶ τὸ ξερομε καλὰ πὼς οἱ ἄνθρωποί μας εἶναι ἐπηρεασμένοι ἀπὸ τὸ σύγχρονο πνεῦμα, καὶ δὲν μᾶς διαφεύγει τὴν προσοχὴ ὅτι, ὅταν κηρύττωμε τὸ Εὐαγγέλιο στὴ θεία Λειτουργία, ὁ λόγος μας ἀποστρακίζεται καὶ δὲν βρίσκει τὸ στόχο του. Ἀλλὰ κινδυνεύομε νὰ πέσουμε σὲ ὑπερβολὲς καὶ νὰ ἀδικήσουμε τοὺς χριστιανούς μας. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι λοιπὸν σήμερα, ποὺ κάνουν τὸ σταυρό τους κι ἀνάβουν κερὶ στὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας, ποὺ στέκονται δυὸ ὧρες ὀρθοὶ στὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας, ποὺ ἑορτάζουν οἰκογενειακὰ τὶς ἑορτὲς τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ κοινωνοῦν τοὐλάχιστον Πάσχα καὶ Χριστούγεννα, ποὺ κάνουν τὸ γάμο τους στὴν Ἐκκλησία καὶ βαφτίζουν τὰ παιδιά τους, ποὺ κηδεύουν ἐκκλησιαστικὰ τοὺς δικούς τους καὶ τοὺς κάνουν τὰ μνημόσυνα, ὅλοι αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι εἶναι ὅπως τοὺς περιγράφομε καὶ θέλομε νὰ τοὺς παραστήσουμε; Μακάρι νὰ ὑπερβάλλωμε ὅσο γίνεται περισσότερο, κι ἡ πραγματικότητα νὰ εἶναι ὅσο γίνεται κατώτερη ἀπ᾽ ὅσο ἐμεῖς θέλομε νὰ τὴν ἐμφανίσουμε. Ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι ὅτι στὸν καιρό μας οἱ ἄνθρωποι δὲν ξέρομε ποῦ πνευματικὰ ἀνήκομε καὶ ποῦ βρισκόμαστε· παλέβομε καὶ κυμαινόμαστε μέσα σὲ μιὰ παράδοση πίστεως κι ἕναν τρόπο ζωῆς, ποὺ δὲν συμβιβάζονται μεταξύ τους. Ἐκτὸς ἄν παραδεχθοῦμε πὼς ἔτσι γινότανε πάντα.

Συνεχίζουμε λοιπὸν σὲ ἀφοριστικὸ καὶ ἀξιωματικὸ τόνο τὴν περιγραφὴ τῆς εἰκόνας τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου. Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἄνθρωπος τῆς μεγάλης δύναμης καὶ τῆς μεγάλης ἀδυναμίας. Δύναμή του εἶναι ἡ Ἐπιστήμη καὶ ἡ Τεχνική, ἀδυναμία του εἶναι ἡ ἔλλειψη ἤθους· δύναμή του εἶναι ἡ ἐξειδικευμένη γνώση, ἀδυναμία του εἶναι ἡ ἔλλειψη ἐποπτείας· δύναμή του εἶναι ἡ κυριαρχία του ἐπὶ τοῦ φυσικοῦ κόσμου, ἀδυναμία του εἶναι ἡ ἠθική του ὑποτονία· δύναμή του εἶναι ἡ ὑλική του ἐπάρκεια, ἀδυναμία του εἶναι πνευματική του πενία. Γιὰ τὸ σύγχρονο ἄνθρωπο συμβαίνει ὅ,τι εἶναι γραμμένο στὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη· «Ὄνομα ἔχεις ὅτι ζῇς καὶ νεκρὸς εἶ…». Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι ὁ ἄνθρωπος τοῦ ὑλικοῦ κόρου, τῆς χωρὶς μέτρο καὶ ὅριο πλησμονῆς· τὸν ἐμπνέουν καὶ τὸν κατευθύνουν «ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου». Ἡ γῆ παράγει ὅσα ποτὲ δὲν παρῆγε καὶ ἡ βιομηχανία κατεργάζεται ὅσα ποτὲ οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶχαν στὴ διάθεσή τους ἀγαθά.

Κι ὅμως ὑπάρχει πρόβλημα τῆς ἐποχῆς ὀξύτατο, τὸ κοινωνικό πρόβλημα. Αὐτὸ τὸ πρόβλημα εἶναι κυρίως αὐτὰ τὰ τρία· τὸ ψωμί, τὸ ἔνδυμα, καὶ ἡ στέγη. Ὑπάρχουν λοιπὸν σήμερα, μέσα σὲ τόσα ὑλικὰ ἀγαθά, ὑπάρχουν ἄνθρωποι νηστικοὶ καὶ γυμνοὶ καὶ ἄστεγοι. Αὐτὸ εἶναι ντροπὴ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους σήμερα, ντροπὴ γιὰ τὸν πλοῦτο καὶ γιὰ τὴν οἰκονομικὴ ὀργάνωση τοῦ κόσμου… Συνέπεια τῆς οἰκονομικῆς ὀργάνωσης, ποὺ πάει μαζὶ μὲ τὴ βιομηχανικὴ ἐπανάσταση, εἶναι ὅτι ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος ἔγινε ἀνέστιος καὶ ἄπατρις, καὶ ὁ βίος του ἀνέορτος. Ξεριζωμένοι ἄνθρωποι, χωρὶς πίστη, χωρὶς ἄλλα ἰδανικὰ ἔξω ἀπὸ τὶς ἐμπορικές των ὑποθέσεις καὶ τὶς οἰκονομικές των ἐπιχηρήσεις, ταξιδεύουν διαρκῶς ἀπὸ τόπο σὲ τόπο, μὲ τὴν ταχύτητα καὶ τὴν ἄνεση τῶν συγχρόνων συγκοινωνιακῶν μέσων, συναλλάσσονται μὲ ὅλο τὸν κόσμο, συνδέονται μὲ ὅλους τοὺς τόπους, ὁμιλοῦν ὅλες τὶς γλῶσσες, ἀποχρωματίζονται, χάνουν τὸν ἐθνικό τους χαρακτήρα, γίνονται κοσμοπολίτες… 

Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος οἱ προλετάριοι, ἐκεῖνοι ποὺ μόνο κεφάλαιο ἔχουν τὰ χέρια τους καὶ τὴν ἐργασία τους, ζοῦν, ἐργάζονται καὶ κινοῦνται κατὰ κοπάδια στὰ μεγάλα βιομηχανικὰ κέντρα, μέρα καὶ νύχτα χωμένοι καὶ χαμένοι μέσα στὶς μηχανὲς καὶ τὸ θόρυβο τῶν μηχανῶν ἤ θαμμένοι κάτω ἀπὸ τὴ γῆ στὶς λαβυρινθώδεις στοὲς τῶν ὀρυχείων. Ὅλοι αὐτοὶ ἑστία δὲν ἔχουν, οἰκογενειακὸ τραπέζι δὲν στρώνουν, Ἐκκλησία δὲν ξέρουν, ἑορτὴ δὲν γνωρίζουν. Ἔχασαν ὅλοι τὴν ὄψη τοῦ οὐρανοῦ· δὲν τὸν βλέπουν, δὲν τὸν αἰσθάνονται, δὲν τὸν πιστεύουν. Συγχρόνως ὅμως ἔχασαν καὶ τὴ χαρὰ τῆς γῆς…

Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ, ἄν ἐπαναλάβωμε σὲ παραλλαγὴ τὸ λόγο τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι στὴν ἐποχή μας ὁ Θεὸς «συνέκλεισε τοὺς πάντας εἰς ἀγωνίαν...».Ὅλοι ἀγωνίζονται καὶ ἀγωνιοῦν κι ὅλοι τρῶνε μὲ ὀδύνη τὸ ψωμί τους, ὥστε νὰ ἔχει κι ἐδῶ ἐφαρμογὴ ὁ λόγος τοῦ ψαλμοῦ· «Ἐγείρεσθε ἅμα τῷ καθῆσθαι, οἱ ἐσθίοντες ἄρτον ὀδύνης...». 

† Διονυσίου Λ. Ψαριανοῦ,
Μητροπολίτου Σερβίων καὶ Κοζάνης

πηγή : «ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ», Ἱερὰ Μητρόπολις Σερβίων & Κοζάνης


+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...