/*--

Παρασκευή, 6 Δεκεμβρίου 2013

Κατά τας των Αγίων θεοπνεύστους θεολογίας

...Στη συνέχεια λέμε ότι οι Αγιοι είναι οι θεολόγοι. Θεολόγοι στην ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι ούτε οι ειδικευμένοι, ούτε οι διανοητές. Υπάρχει μια φράση η οποία επαναλαμβάνεται έξι φορές στο Συνοδικόν της Ορθοδοξίας: «Κατά τας των Αγίων θεοπνεύστους θεολογίας». δε λέει κατά τας εμπεριστατωμένας μελέτας των ειδικών, ούτε κατά τας βαθυστοχάστους φιλοσοφίας των μεγάλων εγκεφάλων, αλλά λέει: «κατά τας θεοπνεύστους θεολογίας τωνΑγίων». Και αυτό που κάνει εντύπωση σ' αυτή τη φράση είναι ότι δε γίνεται λόγος για μια θεολογία, αλλά για θεολογίες. Και ενώ υπάρχουν πολλές θεολογίες, δεν υπάρχει Βαβέλ αλλά υπάρχει η χάρη της Πεντηκοστής.

Ο καθένας κινείται ελεύθερα, ο καθένας εκφράζεται με το δικό του τρόπο και ταυτόχρονα δεν υπάρχει σύγχυση, αλλά υπάρχει μία συμφωνία, ακριβώς γιατί όλες οι θεολογίες είναι θεόπνευστες. Όλοι οι Αγιοι πέτυχαν «τη ταπεινώσει τα υψηλά και τη πτωχεία τα πλούσια». Και έτσι ανιστάμενοι μετά από τη δοκιμασία αυτή, μπαίνουνε σε ένα χώρο όπου δεν υπάρχει συνωστισμός ατόμων αλλά περιχώρησις αγαπωμένων προσώπων. Ο άγιος Κοσμάς λέει ότι το κακό θα έλθει από τους διαβασμένους. Και νομίζω ότι έχει δίκιο γιατί οι διαβασμένοι έρχονται από τη Βαβέλ. Και είναι οι διαβασμένοι εκείνοι που φέρνουν τη σύγχυση. Ο καθένας γυρίζει γύρω από τον εαυτόν του. Ο καθένας νομίζει ότι αυτός είναι ο άξων του σύμπαντος κόσμου. Και έτσι ο ένας αναιρεί τον άλλον και δεν τελειώνει ποτέ αυτή η διαδικασία. Ενώ αντίθετα λέμε ότι το καλό θα έρθει από τους Αγίους, γιατί οι Αγιοι είναι ελεύθεροι και ταυτόχρονα είναι ενωμένοι. Και πώς μπορεί να έχωμε μια τέλεια ελευθερία (γιατί μιλάει ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης για ανυπότακτη ελευθερία) και τέλεια ενότητα; Γιατί ο καθένας ανακεφαλαιώνει το όλον, είναι εν σμικρώ Εκκλησία. Και ενώ κάθε άνθρωπος είναι κατ' εικόνα Θεού πλασμένος και μπορεί να φθάσει στη θέωση, ταυτόχρονα, κατά τον άγιο Γρηγόριο Νύσσης, «εις άπαν το γένος, απ’ αρχής μέχρι των εσχάτων μία τις του Όντος διήκει εικών». Γι' αυτό «εις άνθρωπος κατωνομάσθη το παν». Μπορούμε δηλαδή να δούμε μία εικόνα του Θεού σε όλο το ανθρώπινο γένος, και να ονομάσουμε έναν άνθρωπο όλο το ανθρώπινο γένος. Και ταυτόχρονα κάθε άνθρωπος είναι κατ' εικόνα Θεού που ανακεφαλαιώνει το όλον. Αυτά είναι τα υπέρ φύσιν και έννοιαν, τα οποία χαρίζονται στους Αγίους, στους ανθρώπους μέσα στην ορθόδοξη Εκκλησία. Και αυτή είναι η ελευθερία από τον κλειστό χώρο του κτιστού και του χρονικού.

Γι' αυτό λοιπόν λέμε ότι έχει δίκιο ο άγιος Κοσμάς που λέει ότι από τους διαβασμένους θα έρθει το κακό, επειδή οι διαβασμένοι νομίζουν ότι είναι μορφωμένοι. Και το καλό θα έρθει, έρχεται, από τους Αγίους οι οποίοι φέρνουν αυτή την ελευθερία και την ενότητα.

Στη συνέχεια να πούμε για το έργο του θεολόγου.

Όταν υπάρχει αυτή η σχέση μεταξύ Θεού και ανθρώπου, όταν ο Υιός του Θεού έρχεται και γίνεται άνθρωπος και σώζει όλο τον άνθρωπο, ένας ορθόδοξος θεολόγος τί έχει να πει; Έχει σαν έργο του κάτι να διαβάσει και να δώσει; Νομίζω πως όχι. Εφ' όσον όλο το ανθρώπινο γένος σώθηκε, θα πρέπει όλοι να προσφέρουμε όλο μας τον εαυτό στο Χριστό και στους αδελφούς του. Έτσι ζούμε, έτσι θεολογούμε. Είναι σχετικό αυτό που λέει και ζει ο απόστολος Παύλος, «ως αληθής εραστής και εξεστηκώς»: «Ου ζητώ τα υμών αλλ' υμάς». Και «ευδοκούμεν μεταδούναι υμίν ου μόνον το ευαγγέλιον του Θεού αλλά και τας εαυτών ψυχάς, διότι αγαπητοί ημίν γεγένησθε». Είναι καλό ένας θεολόγος να διαβάζει το Ευαγγέλιο; Είναι καλό να διαβάζει τους Πατέρες; Είναι καλό να είναι ενημερωμένος στη νέα θεολογική παραγωγή την ορθόδοξη ή μήπως και την ξένη και ετερόδοξη; Όλα καλά είναι, αλλά εάν τυχόν μείνουν σαν γνώσεις μόνον, δεν έγινε τίποτε. Όπως λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: Αν χίλιες φορές διανοηθείς περί του Θεού, δεν πάθεις δε τα θεία, τίποτε δε γνώρισες όντως. Τότε μπορεί να πει κανείς: Πώς μπορούμε να πάθωμε τα θεία εμείς οι απλοί άνθρωποι; Νομίζω ότι όλοι είμαστε απλοί και οι Αγιοι προπαντός είναι οι πραγματικά απλοί.

Το να είναι κανείς θεολόγος είναι το πιο βασανιστικό και το πιο μεγάλο πράγμα. Η μεγαλύτερη ταλαιπωρία και η μεγαλύτερη ευλογία, γιατί είμαστε στρατευμένοι με όλη μας τη ζωή, εμείς οι ταλαίπωροι να δώσουμε ένα μήνυμα για την ανάσταση του Χριστού στον κόσμο. Και θα πει κανείς. ποιός είμαι εγώ; Ε, αυτός ο ταλαίπωρος είμαι. Αλλά αυτός ο ταλαίπωρος, που είμαι, διψά την Ανάσταση. Και τί γίνεται; Να τι γίνεται: Επειδή ο Θεός μας αγαπά, επιτρέπει να περάσουμε πολλές δοκιμασίες στη ζωή μας και όπως λέει ο Αββάς Ισαάκ: Η ταπείνωση, που είναι αφορμή να δεχθεί κανείς τη χάρη του Θεού, είναι γέννημα της γνώσεως και η γνώση είναι γέννημα πολλών πειρασμών. 

Και το πλεονέκτημά μας είναι ότι έχουμε πολλούς πειρασμούς, ότι έχουμε πολλούς σταυρούς. Και καμμιά φορά όταν τα πράγματα πάνε ανάποδα στη ζωή μας, όταν δεν έρθουν έτσι που τα προγραμματίζουμε, όταν έχουμε δυσκολίες στις σχέσεις μας με τους οικείους μας, όταν τα παιδιά δεν πάνε καλά, όταν έρθουν αρρώστιες, όταν φτάσουν θανατικά, όταν δεν ξέρουμε τι να κάνουμε, όταν δεν μπορούμε να ησυχάσουμε, όταν δεν μπορούμε να διαβάσουμε, αν θέλετε, δεν μπορούμε να προσευχηθούμε, τότε που είμαστε χαμένοι, ας μην τα χάσουμε. Και ας πούμε: «Θεέ μου, κάνε εσύ ό,τι θέλεις, εγώ δεν ξέρω, εσύ ξέρεις, εσύ με αγαπάς. Αν θέλεις να διαλυθώ και 'γώ και το σπίτι μου, ας διαλυθώ, αν είναι θέλημα δικό σου». Και όταν αυτό πει κανείς, ο Θεός, που αγαπά το πλάσμα του, έρχεται και μας δίδει μια δύναμη, μια χάρη, μια βοήθεια την οποία δεν καταλαβαίνει κανείς τρίτος... 

Και τότε νιώθουμε τι σημαίνει ότι εκ κοιλίας του κήτους εβόησε προς Κύριον ο Ιωνάς και εσώθη. τι σημαίνει ότι ο Χριστός ανέστη εκ νεκρών. Τότε, μετά από αυτόν τον πολύ πόνο και την ανερμήνευτη βεβαιότητα, πηγαίνοντας στο σχολείο, μπορούμε να μπούμε στην τάξη και να αγαπάμε τα παιδιά σαν παιδιά δικά μας, σαν τον εαυτό μας. Να τα βλέπουμε σαν μεγάλους, σαν γέρους, σαν κεκοιμημένους, σαν να έχουν γίνει χώμα, και όμως να τα βλέπουμε μπροστά στα μάτια του Θεού. Και να πούμε στα παιδιά με την παρουσία μας: «παιδιά, μπορείτε να κάνετε υπομονή, ο Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών». Έτσι λοιπόν νομίζω ότι μέσα σε όλη μας τη ζωή, και με όλες τις ταλαιπωρίες ετοιμαζόμαστε για να δώσουμε αυτή τη μία μαρτυρία, ότι ο Χριστός αναστήθηκε εκ νεκρών, και έτσι προχωρεί η ορθόδοξη θεολογία.Πρέπει να τελειώσω.

Ήρθε ένα παιδί στο Μοναστήρι και μου λέει: Έχω σχέση με την Εκκλησία. Και του λέω, εντάξει, καλά κάνεις. Και μου είπε την ιστορία του. Ήταν μαθητής, με γονείς διαζευγμένους. Είχε διαβάσει Νίτσε, Σαρτρ... Το είχε ρίξει έξω. Έκανε τον πολύ άθεο και μοντέρνο. Στο σχολείο φυσικά κορόιδευαν το θεολόγο. Κάποτε έφυγε ο θεολόγος τον οποίο κορόιδευαν και θα ερχόταν ένας άλλος. Μετά από λίγο τους είπαν ότι δεν θα έρθει άλλος, αλλά θα έρθει άλλη. Οπότε είπαν: «πολύ ωραία, θα σπάσουμε πλάκα με τη θεολόγο». Και ετοιμάστηκαν να την υποδεχθούν με ερωτήσεις ειρωνικές, μέχρι και ανυπόφορα αυθάδεις, προκλητικές. Η θεολόγος ήρθε. Μπήκε στην τάξη και άρχισε η βροχή των ερωτήσεων, τα χαμόγελα κ.λπ. Αυτή έμεινε απαθής, έκανε το μάθημα. Την άλλη μέρα ξανάγινε το ίδιο, και την τρίτη μέρα επανελήφθη... Η θεολόγος συνέχιζε τη δουλειά της. Οπότε τα παιδιά άρχισαν να παραξενεύονται. Ο συγκεκριμένος μαθητής άρχισε να διερωτάται σοβαρά: Μα, τί γίνεται εδώ; Αν τυχόν κάποιον χτυπάς και τον περνούν οι σφαίρες σου από τη μια μεριά στην άλλη και αυτός δεν παθαίνει τίποτε, θα πρέπει ή φάντασμα να είναι ή να παίρνει δύναμη από κάπου αλλού. Εδώ κάτι συμβαίνει. Πράγματι σε λίγο χρόνο άλλαξε η συμπεριφορά των μαθητών. Αυτή -συνέχισε να μου λέει το παιδί- ήταν για μένα ο μοναδικός άνθρωπος που συνάντησα στη ζωή μου. Αυτή έγινε η μάνα μου και σε αυτήν άνοιξα την καρδιά μου. Αυτή με οδήγησε στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Το παιδί ήταν φοιτητής, πήγαινε στην Εκκλησία, εξομολογιόταν και είχε σχέση με τους Αγίους. Νομίζω ότι η θεολόγος αυτή, παρουσίασε στην πράξη ποιο είναι το αρχέτυπο της Ορθοδοξίας, τι είναι ο Αγιος. δηλαδή αυτή παρουσίασε έργω, το πως πολιτεύθηκε ο Χριστός στο πάθος.Αυτή έδωσε στα παιδιά να καταλάβουν τί σημαίνει το «ουκ απειθώ ουδέ αντιλέγω». Αυτή υπέμεινε τα πάντα, άφησε τα παιδιά να την βρίσουν - και είχε τη δύναμη να το κάμει. Αφού τέλειωσε όλο το βρίσιμο, αφού τέλειωσε όλη η μανία, τα παιδιά έγιναν δικά της παιδιά. Και στη συνέχεια, αυτή τα οδήγησε στην Ορθόδοξη Εκκλησία δηλαδή στο Χριστό, στην Παναγία και στους Αγίους, και έτσι τους έδωσε τη δυνατότητα της σωτηρίας.

Μετά από το μεγάλο αυτό παράδειγμα θα ήθελα να θυμηθούμε εκείνο που συνέβη στη ζωή του αγίου Αντωνίου. Όταν ο άγιος Αντώνιος διερωτήθη σε ποιο επίπεδο τελειότητος να βρίσκεται, τον έστειλε ο Θεός σε ένα τσαγκάρη. Και ο τσαγκάρης αυτός στα μάτια του Θεού ήταν στο επίπεδο του αγίου Αντωνίου. Και νομίζω ότι ο τσαγκάρης αυτός είναι μεγαλύτερος από τον άγιο Αντώνιο επειδή δεν είναι άγιος Αντώνιος. ,ς ανώνυμος, μετέχει του «Ανωνύμου Ονόματος». Και το θέμα είναι ότι πολλοί «τσαγκάρηδες» υπάρχουν μέσα στο λαό μας, και ένας τσαγκάρης, από αυτούς είναι η θεολόγος μας. 

Και πολλοί Αγιοι και πολλές Αγιες υπάρχουν, και πολλοί θεολόγοι μεγάλοι. Και θεολόγοι είναι εκείνοι που έχουν τη δύναμη αυτή μέσα τους και δίδουν τη μαρτυρία κατά τον τρόπο του Μεσσία, ο οποίος όπως αναφέρει ο Προφήτης: «ουκ ερίσει ουδέ κραυγάσει, ουδέ ακούσει τις εν ταις πλατείαις την φωνήν αυτού».Και όμως αυτός είναι που σώζει τον κόσμο.Τελειώνοντας μπορούμε να ξαναπούμε ότι η δύναμη του ορθοδόξου Αγίου δε βρίσκεται στο ότι είναι ενάρετος και έχει καλές συνήθειες, αλλά στο ότι είναι ο ίδιος ο Χριστός μέσα του. Και η δύναμη η δική μας εδώ δε βρίσκεται στο ότι έχουν συγκεντρωθεί 2.000 ή 3.000 άτομα - και αν παρακάτω έχουν συγκεντρωθεί 100.000 - είναι ισχυρότεροι, αλλά επειδή έχουμε συγκεντρωθεί εν ονόματι του Ιησού Χριστού. Και ακριβώς επειδή συγκεντρωθήκαμε εν ονόματι του Ιησού Χριστού και είμαστε ένα κομμάτι του προζυμιού της βασιλείας των ουρανών, έχουμε ένα δυναμισμό που δεν τελειώνει ποτέ και δε φοβάται τίποτε.Σε μια φοιτητική συγκέντρωση κάποιος φοιτητής μου είπε: «Εντάξει αυτά που λες, αλλά εδώ υπάρχει ο κίνδυνος για έναν πυρηνικό όλεθρο που θα κάνει στάχτη τα πάντα.Θυμάμαι, μετά πήγα στο Αγιον Όρος. Σύντομα άρχισε η μεγάληΕβδομάδα. Και ζήσαμε τον «όλεθρο», αν θέλετε, του Πάσχα. Τότε λες: όποιος περάσει αυτόν τον όλεθρο δε φοβάται τίποτε. Πέρα από Τσερνομπίλ και τα παρόμοια, αυτό το οποίο μένει και όσο και αν το χώσεις αγιάζει την ψυχή και το σώμα του ανθρώπου και της ανθρωπότητος όλης, είναι αυτό το μικρό προζύμι της βασιλείας των ουρανών το οποίο υπάρχει μέσα σε έναν Αγιο και μέσα σε όλους τους Αγίους. Και αυτό το προζύμι αντιπροσωπεύουμε εμείς εδώ.Γι’ αυτό και είμαστε ασθενείς, καυχιόμαστε όμως ότι υπάρχει Ένας δυνατός που μας αγαπά και αγαπά όλο τον κόσμο, και γι' αυτό μπορούμε να προχωρήσουμε.__

απόσπασμα από το : Το αρχέτυπο της Ορθοδοξίας στην πράξη 

Αρχιμ. π. Βασίλειος Γοντικάκης

πηγή :  Alopsis


+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...