/*--

Κυριακή, 22 Δεκεμβρίου 2013

Η ΜΕΤΑΝΟΙΑ, ΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ


Η Μετάνοια, εξαλήφει τις μεταβαπτισματικές αμαρτίες

ΓΕΡΟΝΤΑΣ:  Αχ τέκνο μου, αναγεννηθήκαμε με το άγιο βάπτισμα, οπλιστήκαμε με τα  χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος με τη χρίση και θεία χάρι του Αγίου Μύρου,  αγιαστήκαμε με την Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, και θα  είμασταν τελείως Άγιοι, αν θα μέναμε έτσι . Επειδή όμως είμαστε αυτεξούσιοι, η κακή  προαίρεση από τη μια μεριά,  και  ο διάβολος που μας πειράζει και δεν θέλουμε να τον  νικήσουμε από την άλλη, αλλά και ο Κόσμος, ή Σάρκα και πολλά άλλα αίτια μας  παραπλανούν, και πέφτουμε σε αμαρτίες, μεγάλες και μικρές, και με έργα και με  λόγους, και αμαρτάνουμε με την  διάνοια,  αλλά  είναι αδύνατο να ξαναβαπτιστούμε και  να ξεπλύνουμε όλες τις αμαρτίες μας.

Επειδή ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός μιά φορά μόνο σταυρώθηκε, πέθανε,  ενταφιάστηκε, και αναστήθηκε, γι αυτό το λόγο και το Άγιο Βάπτισμα γίνεται μιά μόνο  φορά, και όποιος βαπτίζεται δυό φορές ξανασταυρώνει το Χριστό και βλασφημεί το  Μυστήριο.  Σκέψου το αυτό από τα σωματικά. Όποιος αρρωστήσει, δεν ξαναγιεννιέται  για να ξαναγιάνει, αλλά θεραπεύεται με άλλο τρόπο και με βότανα. Γι αυτό το λόγο και  ο φιλάνθρωπος Θεός, που γνωρίζει πόσο ευμετάβολοι είναι οι άνθρωποι, από  ευσπλαχνία γι αυτούς και για να μήν τιμωρηθούν αιώνια, τους έδωσε ένα άλλο  θεραπευτικό βότανο για τις αμαρτίες τους, το  Μυστήριο της Μετάνοιας , μέσω του  οποίου μπορεί ο αμαρτωλός που μετανοεί να ξεπλύνει τις αμαρτίες του. Όπως λέει ο  Άγιος Γρηγόριος Νύσσης: “ και ένα δάκρυ που στάζει  ισοδυναμεί με λουτρό, και ένας  στεναγμός αγωνίας επαναφέρνει τη χάρη που απο χώρησε προ ολίγου.

Η Μετάνοια είναι αρχαίος  και  θείος θεσμός

Το Μυστήριο αυτό της Μετάνοιας φαίνεται ότι το σχεδίασε ο Θεός και στον παλαιό  Νόμο και καιρό, όχι μόνο στους δικούς του τους Εβραίους, αλλά και στους Εθνικούς,  για να ντροπιάσει τους Εβραίους που δεν μετανοούν. Οι Εθνικοί Νινευίτες αμάρτησαν καί  τους  έστειλε ο Θεός τον Προφήτη Ιωνά, που τους κήρυξε ότι επρόκειτο να χαθούν.  Εκείνοι ευθύς αμέσως νήστεψαν, φόρεσαν σάκκους και έβαλαν στάχτη στην κεφαλή  τους και εθρήνησαν, και ο Θεός τους συγχώρησε, όχι γιατί έκαναν όλα αυτά, αλλά επειδή μετάνιωσαν, καί εγκατάλειψαν όλοι τους την προηγούμενη αμαρτωλή ζωή τους  και τις κακές τους συνήθειες. Όπως λέει η αγία Γραφή, “

Είδε ο Θεός, ότι καθένας τους  αποστάφηκε την πονηρή οδό του και μετάνιωσε για την κακία περί της οποίας τους  προειδοποίησε ο Θεός” (Ιωνάς 3:10). Βλέπεις, ότι επειδή μετάνιωσαν συγχωρήθηκαν,  έχοντας μάλιστα επιδείξει και τις πράξεις που συνοδεύουν την πραγματική μετάνοια, δηλ. τη νηστεία, τα δάκρυα, τους στεναγμούς, και την δέηση προς τον Θεό μέ όλη την καρδιά τους. 

Τι είναι ακριβώς η Μετάνοια

Μετάνοια ονομάζεται κυρίως όταν αλλάζει ο άνθρωπος τον νού του από κακό σε καλό,  και τα πάθη που τέλεσε έμπρακτα πάλι έμπρακτα θεραπεύονται. Όπως η ακρασία, η ηδονή, η αδηφαγία, ο αμελής και ο συγκεχυμένος βίος δημιουργούν στην ψυχή την  εμπαθέστατη συνήθεια και την οδηγούν σε απαράδεκτες πράξεις, έτσι και η λύπηση, η  εγκράτεια, οι πόνοι, οι πνευματικοί αγώνες καλλιεργούν μέσα της την απάθεια, και την  μεταφέρουν από την εμπαθή συνήθεια στην γαλήνη της απάθειας. 

Ο ορισμός της  μετάνοιας είναι ο εξής: “ Μετάνοια είναι η επιστροφή από το αφύσικο (“το παρά  φύσιν”) στο φυσικό (“το κατά φύσιν”), και από τον διάβολο στο Θεό .” Για αυτούς τους  αμαρτωλούς ήλθε ο Χριστός, για να τους επιστρέψει στο καλό. Όπως λέει ο ίδιος στο  Ευαγγέλιο, “Ουκ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν” (Ματθ. 9:13) και αλλού, “χαρά γίνεται εν Ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι” (Λουκ. 15:10).

. Η σωτήρια δύναμη της Μετάνοιας

Το Μυστήριο της Μετάνοιας έχει μεγάλη δύναμη. Επειδή λοιπόν εμείς ξεπέσαμε από την αρετή και την αγιότητα με την αμαρτία μας, μπορούμε να επανορθώσουμε την θέση μας με την μετάνοια και την αποχή από την αμαρτία, και έτσι να ξαναγίνουμε  αυτό που είμασταν προηγουμένως. Όταν φονεύτηκαν οι Γαλιλαίοι από τον Πιλάτο, είπε  ο Χριστός στους παρευρισκομένους: “ Νομίζετε ότι  αυτοί  οι Γαλιλαίοι  έγιναν πιο αμαρτωλοί από όλους τους Γαλιλαίους, και ότι  γι αυτό το λόγο έπαθαν αυτά που έπαθαν; Όχι σας λέω , αλλ ́ εάν  εσείς δεν μετανοήσετε, οπωσδήποτε θα απολεσθείτε”  (Λουκ. 13:23). Παρόμοια είπε και για τους δεκαοκτώ, στους οποίους έπεσε ο Πύργος  στην Σιλωάμ (Λουκ. 13:4 5). Αλλά και η παραβολή της άκαρπης συκιάς έχει σαν  μεταφορική έννοια την μ ετάνοια (Λουκ. 16:69). Γι αυτό και στις Πράξεις των  Αποστόλων λέγει: “ Ο Θεός έδωκε την μετάνοιαν εις ζωήν ” (Πραξ. 11:18) Σωστά λέγεται  γι αυτόν που μετανοεί και το ρητό: “ τον Θεόν είλου σήμερον είναι Θεόν σου, και Κύριος  είλετό σου σήμερον γενέσθαι λαόν αυτώ” (Δευτ. 26:1718). 

Είναι αξιοσημείωτο  εδώ  αυτό που λέγει ο  Αυγουστίνος: “ Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο χωρίς τον άνθρωπο, δεν  σώζει όμως τον άνθρωπο χωρίς τον άνθρωπο, διότι άν θέλει ο άνθρωπος, θέλει και ο  Θεός.”

 Παραδείγματα από την Παλαιά Διαθήκη

Δύο  μεγάλες αμαρτίες έπραξε ο Δαβίδ, μοιχεία και φόνο, και κλαίοντας και θρηνόντας  από μεγάλη μετάνοια, έλαβε τη συγχώρηση και ξαναπήρε το προφητικό του χάρισμα.  Επίσης ο βασιλειάς Μανασσής όχι μόνο φόνευσε πολλούς προφήτες, και πριώνισε τον  Ησαϊα, αλλά και ειδωλολάτρησε, και αφού οργίσθηκε από το Θεό και σκλαβώθηκε στη  Βαβυλώνα, και έκλαψε πικρά, όχι μόνο συγχωρήθηκε, αλλά απόλαυσε και πάλι το  Βασίλειό του. Παρόμοια συνέβησαν και με τον υιό του Μανασσή. Όμως ο υιός του  Αμών, επειδή αμάρτησε καταφρονώντας το Θεό, λέγοντας, ότι και ο πατέρας μου  ανόμησε, και αμάρτησε όταν ήταν νέος, και αιχμαλωτίστηκε στα γηρατειά του, και  έπειτα μετανόησε και συγχωρήθηκε και απόλαυσε το βασίλειό του, γι αυτό και ο Θεός,  επέτρεψε, να παραδοθεί σε άθλιο θάνατο, μη συγχωρόντας μιά  τέτοια ασέβεια (πρβλ. Β Παραλ. 33). Ας αναλογισθούμε λοιπόν και εμείς τι μπορούμε να πάθουμε αν  αμαρτάνουμε με παρόμοιες προφάσεις.

 Η Μετάνοια φανέρωση της ελεημοσύνης του Θεού

Όποιος αμαρτήσει, οφείλει να αναγνωρίσει την αμαρτία του και να μετανοήσει όπως  είναι το σωστό, για να βρει γρήγορα τη θεραπεία του. Ο θεός είναι ελεήμων και δεν  ζητάει τίποτε άλλο, παρά την αλλαγή της κακής γνώμης μας, και τότε η μετάνοια είναι  καλή, γιατί δεν αφήνει την αμαρτία να ριζωθεί και να γίνει σιγά σιγά συνήθεια και να οδηγήσει τελικά τον αμαρτωλό στην απώλεια. Επιστρέψατε γρήγορα σ’ Εμένα,” προστάζει ο Θεός, “ και αμέσως θα λάβετε θεραπεία. Δικά σας είναι τα αμαρτήματα,  δικά μου είναι τα ιάματα. Δικά σας είναι τα κακά, δικά μου είναι τα γιατρικά. Ζητάω μόνο μετάνοια, και αμέσως θα θεραπεύσω τις πληγές σας.”

Δύο εξαίρετα χαρίσματα  έλαβε από τον Θεό μόνον ο άνθρωπος. Το ένα είναι, όταν πεθαίνει και φθείρεται το σώμα του του, να ανασταίνεται πάλι και να γίνεται ο άνθρωπος από θνητός αθάνατος. Το άλλο είναι, όταν αμαρτάνει ο άνθρωπος και μετανοεί, να θεωρείται άξιος συγχώρησης. Οι δαίμονες όμως, και να μετανοήσουν δεν θεωρούνται άξιοι συγχωρήσεως. Αυτή είναι η γνώμη μερικών θείων Πατέρων. Αντίθετα όμως, η τιμή και η αγάπη του Θεού προς  τον άνθρωπο είναι μεγάλη. 

 Η Μετάνοια στην αρχαία ελληνική παράδοση

Εγώ θαυμάζω τα συγγράμματα πολλών Ελλήνων που διαβάζω και βλέπω σ’ αυτά τα  πολλά σοφά παραγγέλματα που λένε για την Μετάνοια. Λένε, λοιπόν, ότι, όταν ο  άνθρωπος πράττει τα καλά, είναι κοντά στον Θεό, και εξομοιώνεται με Εκείνον. Όταν  όμως πράττει τα κακά, απομακρύνεται από τον Θεό, πλησιάζει τους δαίμονες και  γίνεται εχθρός του Θεού. Εάν όμως μετανοήσει και αφήσει την αμαρτία και  παρακαλέσει τον Θεό, τότε ο Θεός γίνεται πάλι φίλος του. Μάλιστα ο Έλληνας  φιλόσοφος Σαλούστιος μιλάει για την Μετάνοια σαν να ήταν Χριστιανός. Αφήνω όλους τους άλλους και θα αναφέρω μόνον ένα Πυθαγόρειο που γράφει σε ένα φίλο του που αποστάτησε και δυστρόπησε: «Αν μεταμεληθείς, χαίρω, αν όχι, τότε για μένα πέθανες!»

 Η Αμετανοησία και οι καταστροφικές συνέπειές της

Κάθε αμαρτωλός που δεν μετανοεί, γεννά για τον εαυτόν του την αμετανοησία, και για  τον Θεό την εγκατάλειψη, και τελικά γίνεται για τον αμαρτωλό κληρονομιά η αιώνια  κόλαση. Όταν πάλι σκέπτεται ο άθλιος αμαρτωλός, ότι όταν γεράσει και πλησιάσει ο  καιρός του θανάτου του θα μετανοήσει και θα απόσχει από τα κακά, τότε βρίσκεται σε  μεγάλη πλάνη. Αυτό συμβάνει γιατί οι ασθένειες και τα πάθη είναι διαφορετικά, και  σκοτίζουν τον φωτισμό του ανθρώπου όπως τα σύννεφα τον Ήλιο, και δεν ξέρουν πλεόν πως να μετανοήσουν. Μια τέτοια μετάνοια είναι ιδέα δαιμονική και σατανική,  και όχι προαιρετική, γιατί αν δεν αρρωστούσε δεν θα μετανοούσε. Ο άνθρωπος αυτός  μοιάζει μέ ένα γέροντα πόρνο που όταν γεράσει και δεν μπορει να πορνεύσει, τότε  απέχει από την πορνεία. 

Μοιάζει επίσης με τον φιλάργυρο και ανελεήμονα, που όταν ζουν, δεν κάνουν ελεημοσύνες, όταν όμως καταλάβουν ότι πλησιάζει ο θάνατός τους τότε μοιράζουν ελεημοσύνες. Αυτά δεν είναι αποδεκτά από τον Θεό, γιατί ο Θεός γνωρίζει τους διαλογισμούς των ανθρώπων. Ο  άνθρωπος βλέπει τα εξωτερικά, ο Θεός  όμως γνωρίζει τους διαλογισμούς των ανθρώπων, και κρίνει τον κάθενα μας κατά την  πολιτεία του και την προαίρεσή του. Και ο Ησαύ έκλαψε, όχι όμως επειδή μετανόησε  αφού πούλησε τα πρωτοτόκιά του, αλλά επειδή δεν απόλαυσε  την ευλογία του Πατέρα του. Γι αυτό το λόγο και έλεγε: «Θα τελειώσουν οι ημέρες του Πατέρα μου, και εγώ θα  σκοτώσω τον αδελφό μου τον Ιακώβ» (Γεν. 2:41). Είναι απροσδιόριστος ο θάνατός σου αμαρτωλέ, και αν πεθάνεις με αμαρτίες, δεν υπάρχει μετάνοια μετά θάνατον. Λοιπόν, για να καταλάβεις τη δύναμη του Μυστηρίου της Μετάνοιας, αρκεί να σου αναφέρω δύο παραδείγματα.

 Η αποτελεσματικότητα και αναγκαιότητα της Μετάνοιας

Το ένα είναι αυτό πού λέει ο Απόστολος Πέτρος στην διδασκαλία του για τους  σταυρωτές του Χριστού. Αρχίζει με τα εξής: «Τούτον τον Ιησούν τον οποίον σταυρώσατε.. κτλ.» (Πραξ. 2:36), και έπειτα τους παρακινεί να μετανοήσουν και να βαπτιστούν, για να συγχωρεθούν και να λάβουν το Άγιο Πνεύμα (Πραξ. 2:38). Ω! πόσο μεγάλη είναι η δύναμη της μετάνοιας! Ακόμη και τους σταυρωτές του Χριστού μπορεί να σώσει και να αγιάσει.

Το αλλο παράδειγμα είναι το εξής: Διηγείται ο ‘Αγιος Αμφιλόχιος Ικονίου, ότι ένας διάβολος, ονόματι Ζερέφερ, ήλθε σε έναν προοραματικό Αββά, λέγοντάς του ότι είναι διάβολος και ζητάει συγχώρηση από τον Θεό. Ο Θεός έκρυψε από τον Αββά ότι πράγματι είναι από την φύση του διάβολος, για να δείξει πόση μεγάλη δύναμη έχει η μετάνοια. Ο Αββάς, νομίζοντας ότι είναι άνθρωπος και ότι από ταπεινοφροσύνη αποκαλεί τον αμαρτωλό εαυτόν του διάβολον, παρακάλεσε τον Θεό να τον συγχωρήσει. Τότε ο Θεός αποκάλυψε στον Αββά, ότι πράγματι ήταν από την φύση του διάβολος, καί όχι άνθρωπος, και του είπε, ότι δέχεται την μετάνοιά του αν σταθεί για τρία χρόνια ακίνητος σε ένα τόπο, και να λέει κάθε ημερόνυχτο 100 φορες το «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω βδελύγματι,» και μετά το «Ο Θεός ελέησόν με για το αρχαίο κακό,» και μετά «Ο Θεός σώσον με τον εσκωτισμένο.» Όταν άκουσε αυτά ο δαίμονας από τον Αββά, γέλασε πολύ, και είπε: «Αν εγώ θα ήθελα να πω τον εαυτόν μου βδέλυγμα, και αρχαίο κακό, και εσκοτισμένο, θα το έκανα από την αρχή και θα σωζόμουνα. Τώρα όμως είμαι θαυμαστός, και όλοι με τρέμουν και κληρονομώ πολλούς.» Αυτά είπε αλλαλάζοντας, και έγινε άφαντος ο καταραμένος.

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΟΣ: Πράγματι, είναι μεγάλο Μυστήριο η Μετάνοια και δεύτερο Βάπτισμα 

ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ

πηγή : «Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ» Ένα τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της Ελληνικής Ορθοδόξου Εκκλησίας
του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...