/*--

Τρίτη, 10 Δεκεμβρίου 2013

Tι ζητάει aπό τον χριστιανό ο Θεός (Αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου)

  
Ο Θεός ζητεί πρώτα από τον Χριστιανό να ομολογεί τα αμαρτήματα που έκανε, για να τα θυμάται σε κάθε καιρό, και να έχει το φρόνημά του πάντοτε κατεσταλμένο, και ταπεινωμένο, και να μην καταφρονεί τους άλλους. Δεύτερον ζητάει να εξομολογείται, και να παρακαλεί τον Θεό για τις αμαρτίες που διαπράττει κάθε μέρα, ή με τη θέλησή του, ή χωρίς τη θέλησή του, η εν γνώσει, ή εν αγνοία. 

Διότι είναι αδύνατον να περάσει μια μέρα ο άνθρωπος, και να μη πέσει σε μικρό ή μεγάλο αμάρτημα. Διότι η αμαρτία γίνεται, ή με λόγο, ή με έργο, ή με λογισμό. Λοιπόν εκείνος που αμαρτάνει πάντοτε, είναι και παντοτινά φταίχτης. Και κάθε φταίχτης, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, αλλά σώζεται από την άπειρη ευσπλαχνία του Θεού. Τρίτον επειδή οι αμαρτίες γίνονται από ασθενή διάνοια, και γι’ αυτό χρειάζεται η ψυχή δύναμη από το Θεό, πρέπει να παρακαλεί πάντοτε το Θεό να της χαρίσει δύναμη νοερά, η οποία λέγεται μυστική χάρη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, που δυναμώνει τη ψυχή εκείνη στην οποία έρχεται, και τη φωτίζει να βλέπει το κακό ως κακό, και το καλό ως καλό. Και με το φωτισμό εκείνο, και τη δύναμη, μπορεί να διαπερνά ανάμεσα από τις παγίδες του κόσμου και του πονηρού, και να μη να πιάνεται από αυτές. Επειδή ο άνθρωπος πάσχει από ένα πάθος πολύ κρυφό, και δυσκολογνώριστο, το οποίο είναι τόσοι μεγάλο, και υπερβολικό, που δεν έγινε ποτέ, ούτε μπορεί να γίνει, άλλο παρόμοιο, γι’ αυτό έπρεπε να έρθει ο ίδιος ο Θεός να το διορθώσει, και να το γιατρέψει, και παρόλα αυτά οι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν, αλλά ζουν αμέριμνοι, χωρίς να αισθάνονται πόνους, και να λυπούνται γι’ αυτό το πάθος από την αναισθησία τους. Διότι εκείνος που γνωρίζει το πάθος του, το αισθάνεται. Και όποιος το αισθάνεται, πονάει.  Και όποιος πονάει, ζητάει την υγεία του, και μεριμνεί όσο μπορεί για το πώς θα γιατρέψει το πάθος του.

Αλλά τι είναι αυτό το πάθος; Άκουσε. Ο διάβολος συνηθίζει να πλησιάζει στη ψυχή πάντοτε με κάποιο τρόπο παράδοξο και δυσκολογνώριστο, και θέλει να είναι κοντά της πάντοτε, και να μην απομακρύνεται ποτέ από αυτήν για να την ταράζει και να την αναστατώνει νύχτα και ημέρα, όλα τα ορμήματα και κινήματα και διανοήματά της, δηλαδή το θυμικό της ψυχής και το επιθυμητό και το λογιστικό και να τα φέρνει σε εκείνο που του αρέσει. Και με αυτό τον τρόπο μας παγιδεύει όλους και μας φέρνει στη δική του δούλεψη και θέληση και εμείς δεν το γνωρίζουμε. Και το χειρότερο είναι ότι μεταχειρίζεται ο διάβολος αυτή τη συνήθεια ακατάπαυστα και με την πολυκαιρία μας κάνει εμπαθείς και πονηρούς, και τότε μας καταπείθει να λέμε και να ομολογούμε πως η ασθένεια αυτή που έχουμε και νικούμεθα από τα πάθη, είναι της ανθρώπινης φύσης και όχι από την ενέργεια του διαβόλου. Και μερικούς τους πείθει να νομίζουν ότι οι κακίες που κάνουν με την ενέργειά του είναι κατορθώματα και να καυχιούνται γι’αυτές. Και αυτό πλέον είναι η τέλεια νέκρωση της ψυχής. Διότι εκείνος που καυχιέται για την κακία είναι σαν νεκρός, σαν να μην αισθάνεται καθόλου. Και από αυτή την κακία κινδυνεύει το γένος των ανθρώπων να καταδικαστεί μαζί με τον διάβολο, και τους υπόλοιπους δαίμονες, και δεν το γνωρίζει.

Γιατί ο άνθρωπος που ήταν προηγουμένως υγιής και ύστερα αρρωσταίνει, εκείνος γνωρίζει και καταλαβαίνει την αρρώστια. Αν, όμως από την γέννησή του είναι άρρωστος πάντοτε, δύσκολα μπορεί να καταλάβει τι είναι υγεία. Έτσι και η ψυχή που πάντοτε ήταν ασθενής, και πάσχει από το πάθος του θυμού, και της επιθυμίας, και από άλλα πολλά και διάφορα πάθη που ακολουθούν αυτά τα δύο ως καθολικότερα, το θυμό εννοώ και την επιθυμία, και που δεν ξέρει η άθλια, ούτε βλέπει τον νοητό τύραννο διάβολο, που κάθεται κοντά της μέσω αυτών των παθών, και την παγιδεύει μέρα και νύχτα και εκείνη δεν το στοχάζεται, ούτε νομίζει πως εκείνα που πάσχει, τα παθαίνει από τον διάβολο και όχι από μόνη της, πως θα γιατρευτεί; Γιατί εκείνος που δενθέλει να γίνει καλά, πως μπορεί να γιατρευτεί; Εκείνοςπου δεν ξέρει τι είναι υγεία; Και καταφρονεί ακόμη καιεκείνον που του λέει για αυτά που του προξενεί ονοητός τύραννος διάβολος και δεν τον πιστεύει και μετην απιστία του δείχνει ότι δεν θέλει να γίνει καλά.

Διότι σ’ αυτό το πάθος δεν υπάρχει καμιά άλλη μέθοδος γιατρειάς εκτός από μία μόνο. Και ούτε άγγελος, ούτε μεσίτης, ούτε σοφός, ούτε γραμματεύς, ούτε συζητητής αυτού του κόσμου δεν μπόρεσε, ούτε μπορεί να γιατρέψει αυτή την ασθένεια. Μια ασθένεια εξαιτίας της οποίας έπρεπε ο Θεός να γίνει άνθρωπος για να ενωθεί η ανθρώπινη φύση με τη Θεότητα, και με αυτή ως βοτάνι ισχυρότατο, να αφανιστεί κάθε ακρασία και φθορά και θάνατος. Και ακαταμάχητη, και ανίκητη δύναμη της Θεότητος, να γιατρέψει τον άνθρωπο που είναι ασθενής, και να τον δυναμώσει με τη θεία Χάρη για να μην αποκτά πλέον ο νοητός φθορέας διάβολος εξουσία να πλησιάζει σ’ αυτόν και να τον πειράζει μέσω των παθών. Γιατί από τον καιρό της παραβάσεως του Αδάμ διεφθάρησαν όλες οι φυσικές δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης, δηλαδή ο νους, η διάνοια, η δόξα, η φαντασία και η αίσθηση. Στις οποίες τρεις δυνάμειςθεωρούνται τα τρία μέρη της ψυχής, δηλαδή το λογιστικό, το θυμικό, και το επιθυμητικό. Και γι’ αυτό δεν μπορεί ο άνθρωπος να συλλογίζεται ορθά. Μπορεί να επιθυμεί, αλλά επιθυμεί ανόητα. Μπορεί να θυμώνεται, αλλά θυμώνεται άλογα. Και γι’ αυτή την αιτία και εκείνα που νοεί, και εκείνα που συλλογίζεται, και εκείνα που δοξάζει και φρονεί, ακόμη και εκείνα που φαντάζεται, και εκείνα που αισθάνεται, όλα αυτά είναι στραβά και λοξά, και σφαλερά.

Διότι το πείραγμα που μας κάνει ο διάβολος γίνεται με δυο τρόπους. Όπως το γεράκι που πετά με τα φτερά του για να βρει τροφή, ξεγελιέται από τον κυνηγό που στήνει τα δίχτυα για να το πιάσει. επειδή ο κυνηγός απλώνει από κάτω τα δίχτυα και βάζει από πάνω το δόλωμα, το οποίο βλέπει το γεράκι, και κατεβαίνει να το φάει και περιπλέκεται στα δίχτυα και πιάνεται, και τότε πηγαίνει ο κυνηγός και το παίρνει και του ράβει τα μάτια και το έχει στα χέρια του και στην εξουσία χωρίς το γεράκι να θέλει κάτι τέτοιο. Έτσι και ο διάβολος. Ξέρει ότι ο νους των ανθρώπων κινείται πάντοτε και γι’αυτό πηγαίνει κοντά στον άνθρωπο και βάζει μπροστά στον λογισμό του την ηδονή σαν δόλωμα, και κάτω απότην ηδονή βάζει σαν δίχτυ την αμαρτία η οποία είναι σαν ένα χέρι του διαβόλου λεπτότατο, και αέρινο, διότι ο διάβολος χωρίς την αμαρτία δεν μπορεί να πιάσει ψυχή ανθρώπου. Και όταν πιάσει στο δόλωμα καμιά ψυχή, με το δόλωμα της ηδονής, κατευθείαν την τυλίγει στο δίχτυ του και την πιάνει. Και πριν απ’ όλα της ράβει τα μάτια, δηλαδή σκοτίζει το νου, για να μη δει το φως και το δρόμο και φύγει, έως ότου με τη συνήθεια της ηδονής και με την πολυκαιρία να την κάνει εντελώςδική του αγαπημένη και να υπακούει μόνο στο θέλημά του. Και ύστερα από μόνη της η ψυχή δεν θέλει ναφύγει από αυτόν τον αφέντη από συνήθεια, με το να κολακεύεται από αυτόν και να χορταίνει από τα φαγητά που του αρέσουν, δηλαδή τις ηδονές, μέχρι να γίνει εντελώς διεφθαρμένη από εκείνα τα ακάθαρτα και βρωμερά φαγητά του διαβόλου. Ο οποίος, διάβολος, όταν δει πως είναι πλέον διεφθαρμένη, τότε την κατατήκει με την πείνα κάθε καλού και την καταφθείρει με όλα τα κακά. 

Όμως ο κυνηγός δεν μπορεί να σύρει το γεράκι στο δόλωμα, έτσι και ο διάβολος, αν βρει ψυχή γυμνή από την χάρη του Θεού, μπορεί να κινήσει τις ορέξεις και τις επιθυμίες της ψυχής στην ηδονή και να την παρασύρει στο θέλημά του. Γι’ αυτό είπαμε ότι είναι δυο λογής οι πειρασμοί του διαβόλου σ’ εμάς. Η μια είναι το δόλωμα της ηδονής που βάζει μπροστά στο λογισμό μας και η άλλη είναι η κίνηση της ορέξεως της ψυχής μας, που την κάνει να επιθυμήσει την ηδονή, και έτσι την παρασύρει στο θέλημά του. Όμως η ψυχή που θα υποταχτεί σ’ αυτόν με τέτοιο τρόπο, και τόσο πολύ,δεν μπορεί να κάνει τίποτε άλλο, εκτός από αυτό, το να γνωρίζει δηλαδή ότι βρίσκεται μέσα σε τόσα κακά και ότι το θέλημά της είναι δεμένο με δεσμά. Αλλά μπορεί να φωνάξει σαν να βρίσκεται μέσα στην κοιλιά του άδη και να επικαλεστεί το Θεό, ο οποίος κατέβηκε μέχρι τα κατώτατα μέρη του άδη, για να έρθει και να την ελευθερώσει. Αυτό μόνο μπορεί να κάνει. δεν μπορεί να λύσει τον εαυτό της από τα δεσμά και να φύγει, καθώς δεν μπορεί να φύγει κάποιος που είναι δέσμιος μέσα σε φυλακή. Μπορεί όμως να επικαλεστεί (όπως είπα) τοόνομα του Ιησού Χριστού να της στείλει βοήθεια. και αφού δυναμωθεί με την επίκληση του Ιησού Χριστού, (γιατί αυτός είναι ο ελευθερωτής των ψυχών) και καταλάβει ότι πήρε τη βοήθεια από το Θεό, τότε πλέον μπορεί να φύγει από την υποταγή του διαβόλου και από τα δεσμά της αμαρτίας. Και όταν φύγει από τον διάβολο πρέπει να τρέξει προς του οικονόμους της χάριτος, δηλαδή στον πνευματικό πατέρα, για μη την βρει αφύλαχτη πάλι ο πονηρός διάβολος και την αρπάξει.

Και από τον πνευματικό εκείνο θα διδαχτεί και θα γυμναστεί σε εκείνα που πρέπει μέχρι να μπορέσει να φορέσει την πανοπλία του Θεού, δηλαδή τη θεία χάρη και να αντισταθεί με αυτήν στις μηχανές του διαβόλου, στις αρχές, στις εξουσίες, στους κοσμοκράτορες του αιώνα αυτού, στα πνευματικά της πονηρίας. Γιατί η ψυχή που είναι δεμένη με σάρκα, δεν μπορεί να παλεύει γυμνή με τόσο πολλούς και ισχυρούς εχθρούς αν δεν ντυθεί την πανοπλία του Θεού. Όπως και ο στρατιώτης που είναι χωρίς άρματα, ας είναι και πολύ γενναίος, δεν μπορεί να αντισταθεί στα δοξάρια, στα μαχαίρια και στα κοντάρια των εχθρών. Αν αντισταθεί θα σκοτωθεί αμέσως. Γι’ αυτό εκείνοι που δεν τα γνωρίζουν αυτά, πέφτουν σαν τα πρόβατα του σφαγείου.

Καθώς λοιπόν το σώμα του ανθρώπου το οποίο αποτελείται από πολλά μέρη, το συγκρατεί η ψυχή και δεν το αφήνει να διαλυθεί και όταν η ψυχή αποχωρίσει από το σώμα αυτό διαλύεται και φθείρεται επειδή λύονται όλοι οι σύνδεσμοι και γίνεται παραλυμένο και διασκορπισμένο, εκείνο που ήταν συγκροτημένο πριν το θάνατο, έτσι έπαθε και η ψυχή αφού αναχώρησε από αυτήν η θεία χάρη, (η οποία ήταν σαν ψυχή της ψυχής, ενωμένη με αυτήν πριν την παράβαση του Αδάμ όπως είναι ενωμένη η ψυχή με το σώμα) και από τότε διασκορπίστηκαν τα αναρίθμητα διανοήματα της ψυχής, τα οποία πριν τα είχε συναρμοσμένα και ενωμένα καλά και εμπείρως, δηλαδή με την αλήθεια, η θεία χάρη τουΑγίου Πνεύματος, την οποία πάλι δίνει το θείο Βάπτισμα σε εκείνους που έλαβαν αυτό το Μυστήριο, το οποίο δενξέρει όλη η εξωτερική σοφία των ελλήνων. Διότι καθώς ο άνθρωπος στοχάζεται πως η ψυχή του είναι ένας σύνδεσμος αρμονιών, και όλης της συνθέσεως αυτούτου πολυμερούς σώματος, έτσι υποχρεώνεται και ο βαπτισμένος χριστιανός να σκέπτεται πως η χάρη τουΑγίου Πνεύματος την οποία απέκτησε μέσω του αγίου Βαπτίσματος, και της αναγεννήσεως, εκείνη είναι που συγκρατεί και συνέχει και συντηρεί αδιασκόρπιστα τα άπειρα και τα πολυποίκιλα κινήματα και διανοήματα της ψυχής. Διότι αυτή η συγκράτηση των νοημάτων της ψυχής λέγεται και νοείται πως είναι ζωή της ψυχής που τη δίνει ο Θεός. Αλλά καθώς μερικοί άνθρωποι λησμονούν τη φύση του σώματός τους και είναι αμέριμνοι σαν να μη γνωρίζουν ότι το σώμα τους είναι πολυμερές και πολυποίκιλο, και γι’ αυτό πολυπαθές, και ότι συγκρατείται από τη ψυχή. και όταν αυτοί έχουν την υγεία τους, χωρίς καμιά αρρώστια, υπερηφανεύονται. ένα παρόμοιο πάθος παθαίνουν και μερικοί από εκείνους που αξιώθηκαν και έλαβαν τη θεία χάρη. Και εάν δεν είναι προσεχτικοί, να έχουν πάντοτε το νου τους, και στη θύμησή τους αυτό το μέγα μυστήριο της θείας χάριτος που πήραν, κλίνουν προς την υπερηφάνεια, και πέφτουν στην ίδια καταδίκη της έπαρσης του διαβόλου και γυμνώνονται από τη θεία χάρη πολύ χειρότερα σε σχέση με την κατάσταση που βρίσκονταν πριν βαπτιστούν. Όσοι από αυτούς καταλάβουν τη ζημιά που έπαθαν, χύνουν πολλά και πικρά δάκρυα για να λάβουν πάλι τη θεία χάρη και με βία και πολλούς κόπους το επιτυγχάνουν πάλι με το έλεος του Θεού. Είναι, όμως, αναγκαίο να μάθουμε και αυτό. ότι ο Θεός ως αγαθός και φιλάνθρωπος, δεν άφησε την ανθρώπινη φύση ύστερα από την παράβαση εντελώς γυμνή από τις αρετές, αλλά και σ’ αυτά τα άπιστα έθνη βρίσκονται κάποια φυσικά προτερήματα.

Άλλοι έχουν πραότητα, άλλοι ευσπλαχνία, άλλοι αγάπη και άλλοι άλλα ψυχικά αγαθά. Και αυτό το έκανε ο πανάγαθος Θεός, για να έχει η ανθρώπινη φύση κάποια βοήθεια από αυτό και να μην κοπιάζει πολύ στηναπόκτηση των υπόλοιπων αρετών που δεν έχει. όμως είναι αδύνατον ο αβάπτιστος να έλθει κάποτε στηντελειότητα των αρετών. Λοιπόν, επειδή μερικοί χριστιανοί δεν γνωρίζουν το μυστήριο της χάριτος του παναγίου Πνεύματος που πήραν με το θείο Βάπτισμα, έχουν όμως, όπως είπαμε, φυσικώς μερικές αρετές για βοήθεια και οδηγία της ασθενημένης φύσεως. Αλλά με το να μη γνωρίζουν τη χάρη που έλαβαν, δεν επιμελούνται να αποκτήσουν με τη δύναμη της θείας χάριτος του παναγίου Πνεύματος και τις άλλες αρετές τις οποίες δεν έχουν, αλλά αποβλέπουν μόνο σ’ εκείνες τις αρετές που πήραν εκ φύσεως, και υπερηφανεύονται, και καταφρονούν εκείνους που δεν τις έχουν, και δεν βλέπουν τις αρετές που έχουν εκείνοι και τις οποίες δεν έχουν οι ίδιοι.

Όμως ο κάθε ενάρετος χριστιανός και συντετριμμένα και ταπεινά βλέπει τα χάρη του παναγίου Πνεύματος πως κατοικεί μέσα του και ενεργεί τις αρετές. Διότι εκείνος είναι και λέγεται πνευματικός άνθρωπος, άνθρωπος, ο οποίος ενεργείται από το Άγιο Πνεύμα, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, ω η δόξα, και το κράτος συν τω Πατρί, και Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων Αμήν.

Συμεών του Νέου Θεολόγου
Τα Ευρισκόμενα
Εκδόσεις Β. Ρηγόπουλου

πηγή : Ἐνορία Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος Καπαρελλίου Θηβῶν Βοιωτίας

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...