/*--

Τρίτη, 14 Ιανουαρίου 2014

Η ΚΥΡΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ - Η ΚΥΡΑ ΤΗΣ ΑΜΑΝΗΣ

   
Παρέστη η Βασίλισσα εκ δεξιών Σου Εν ιματισμώ διχρύσω περιβεβλημένη Πεποικιλμένη. (Ψαλμ. ΜΔ, 10)


Αντικρύζοντας την Αμανή από τα Κουρούνια, το βλέμμα του θεατή δεν μπορεί παρά να αντικρύση δυό μικρά ξωκκλησάκια να προβάλλουν «επί τας σχισμάς των ορέων», κατά το ψαλμικό, σαν « κυκλάμινα στου βράχου τη σχισμάδα», για να θυμηθούμε τον ποιητή της Ρωμηοσύνης.

Το πρώτο, στην κορυφογραμμή της Αμανής, σήμερα κάτω από τον ακαλαίσθητο όγκο της κεραίας της κινητής τηλεφωνίας (αναγκαίου ίσως κακού για τους κατοίκους των απομονωμένων χωριών μας), είναι αφιερωμένο στο Γενέθλιον, τη Γέννησι, δηλαδή, της Θεοτόκου και εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου. Ανήκει σε αδελφότητα της Ποταμιάς και είναι η γνωστή σε όλους τους κατοίκους της Αμανής ως «Δέσποινα». Αυτό είναι άλλωστε στην ελληνική του απόδοσι το όνομα της Παναγίας μας: Μαριάμ (που έχει από τους Αποστολικούς ακόμα χρόνους εξελληνισθεί σε Μαρία) σημαίνει Δέσποινα, Κυρία.

Το δεύτερο, καθώς το βλέμμα κατεβαίνει το βουνό (αν και συνηθέστερα σ’ αυτό πέφτει πρώτα), είναι η Απάνω Παναγιά. Κουρουνιώτικο, αφιερωμένο στην πάνσεπτη Κοίμησι της Κυρίας Θεοτόκου και πανηγυρίζει στης 15 και στις 23 Αυγούστου , οπότε γίνεται και η απόδοσι της εορτής.

Συμπτωματικά (πόσο συμπτωματικά, άραγε;) οι προπάτορές μας έκτισαν σ’ αυτά τα δύο σημεία του βουνού δυό ναΰδρια που συνδέονται με την αρχή και το τέλος της επιγείου ζωής της Μητέρας του Θεού.

Ωστόσο δεν υπάρχουν μόνον αυτά τα δυό αφιερωμένα στη Χάρι Της. Πουθενά, άλλωστε, στη Ελλάδα και ιδιαίτερα στα Αιγαιοπελαγίτικα νησιά δεν υπάρχει τόπος που να μην έχει αφιερώσει μεγάλο αριθμό εξωκκλησιών στις Θεομητορικές εορτές.

Έτσι, στ’ Αγιάσματα, ο μακαρίτης παπα Μακάριος ο Σπανός, έκτισε το μικρό μοναστηράκι που το αφιέρωσε στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, τη γνωστή μας Ευαγγελίστρια, το οποίο σήμερα διατηρούν οι Εγρηγοριανοί. Ενώ κοντά στη θάλασσα των Αγιασμάτων υπάρχει το εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο σε θαύμα της Τιμίας ζώνης της Θεοτόκου, την Παναγία τη Ζώνη, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται, και εορτάζει στις 31 Αυγούστου.

Η προσκυνηματική περιήγησί μας καταλήγει και πάλι στα Κουρούνια, στην Κάτω Παναγιά. Το ναΰδριο είναι αφιερωμένο σ’ ένα ακόμη υπερφυές θαύμα της Παναγίας στα πρώτα βυζαντινά χρόνια, που έλαβε χώρα στη Κωνσταντινούπολι, εκεί που βρίσκεται σήμερα το Αγίασμα του Μπαλουκλί, εξαιτίας του οποίου θαύματος πήρε το όνομα «Ζωοδόχος Πηγή». Φυσικά όλη η Αμανή (όπως και όλη η Χίος και κάθε κόγχη της Ρωμηοσύνης) είναι διάσπαρτη από εκκλησάκια αφιερωμένα στη Χάρι Της. 
Εμείς αναφέρουμε εκείνα που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σχετίζονται περισσότερο με τα Κουρούνια και τον Εγρηγόρο, άμεσα ή έμμεσα. Ηθελημένα ή τυχαία (που δεν το νομίζω) τα ξωκκλήσια αυτά καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου των Θεομητορικών εορτών. Λείπουν τα Εισόδια και η Υπαπαντή για να είναι συμπληρωμένος ο κύκλος.

Και καλούμεθα να μιλήσουμε για την Πλατυτέρα των Ουρανών, το πρόσωπο που αποτελεί το μεθόριο της κτιστής και της Άκτιστης φύσεως, την Τιμιωτέρα και Υψηλοτέρα των Αγγελικών Ταγμάτων, τη Γέφυρα και την Κλίμακα του Θεού προς τους ανθρώπους και των ανθρώπων προς τον Θεό.

Πολλές φορές, καθώς μελετούσα κείμενα μεγάλων Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας που είναι αφιερωμένα στην Κυρία Θεοτόκο, παρατηρούσα ότι εκφράζονται με απίστευτη συστολή, θεωρώντας τους εαυτούς τους παντελώς αναξίους να μιλήσουν για Κείνην. Δεν κρύβω ότι, μερικές φορές, είχα βαθειά μέσα μου τον λογισμό ότι οι ενδοιασμοί τους αυτοί ήταν λίγο υπερβολικοί, ώσπου έλαχε και σε μένα ο κλήρος να πρέπει ν’ αναφερθώ σ’ Αυτήν. Και τώρα, αμήχανος βλέπω, εξ ιδίας πείρας πλέον, το πόσο δικαιολογημένη ήταν η συστολή τους αυτή.

Και αν εκείνοι οι Θεοφόροι Πατέρες, τα ουρανομήκη αναστήματα, έκριναν εαυτούς αναξίους να μιλήσουν για το Άφραστο αυτό Θαύμα, το τελειώτερο δημιούργημα του Θεού, το πάνω από ανθρώπους και αγγέλους, ποια συναισθήματα θα πρέπει να διακατέχουν αυτόν που τολμά να ψελλίση αυτές τις αράδες στη Χάρι Της, «τον πρότερον όντα βλάσφημον και διώκτην και υβριστήν»,(για να δανειστούμε τα λόγια του Αποστόλου των Εθνών από την Α’ προς Τιμόθεον επιστολή του); 

Εκφράζονται σ΄ένα μικρό μόνο βαθμό με τα λόγια που απηύθυνε στον Θεό ο μέγας εν Πατριάρχαις Αβραάμ, όταν Τον παρακάλεσε να λυπηθή τα Σόδομα: «Νύν ηρξάμην λαλήσαι προς τον Κύριόν μου, εγώ δε ειμί γή και σποδός». Σίγουρα λοιπόν κατά τη αξία Της δεν θα μπορέσουμε να Την εγκωμιάσουμε, θα ήταν αναίδεια και να σκεφτούμε κάτι τέτοιο. Θα προσπαθήσουμε να μιλήσουμε γι Αυτήν στο βαθμό των περιορισμένων δυνατοτήτων μας, στηριγμένοι στην Ιερά Παράδοσι της Εκκλησίας και στα κείμενα των Θεοφόρων Πατέρων μας. Και Εκείνη, δι΄ ευχών τους, ας κατευθύνη το νού και το χέρι μας.

Ποια ήταν, λοιπόν, η ταπεινή και άσημη Κόρη της Ναζαρέτ, που επρόκειτο να γίνει το όργανο για την σωτηρία των ανθρώπων; Ποια ήταν Εκείνη που είναι η Πλατυτέρα των Ουρανών, η «μετά Θεόν θεός», κατά την έκφρασι των Πατέρων;

Αιώνες πριν την Γέννησί Της, ο προπάτοράς της ο προφήτης και βασιλιάς Δαυΐδ, για τον οποίον ο Ίδιος ο Θεός είπε «εύρον τον Δαυΐδ τον υιόν του Ιεσσαί άνδρα κατά την καρδίαν μου», έβλεπε την μέλλουσα Δόξα Της εν Πνεύματι Αγίω και την αποτύπωσε στον Ψαλμό που παραθέσαμε στην αρχή του κειμένου: Παρέστη η Βασίλισσα εκ δεξιών Σου, εν ιματισμώ διχρύσω περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. (Ψαλμ. ΜΔ, 10) .

Η ιστορία ξεκινάει από πολύ παληά και θα ήταν καλύτερο να την πιάσουμε από την αρχή. Ξεκινάει από την εξορία των πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο στον κόσμο της πτώσεως, της φθοράς και του θανάτου, στην κοιλάδα του κλαυθμώνος όπου με κόπο και μόχθο θα εξασφάλιζαν τα προς το ζήν σε ένα φυσικό περιβάλλον που αρνείτο να τους υπακούσει, υπόδουλοι στον δολερό εχθρό που τούς εξαπάτησε λέγοντάς τους ότι μπορούν να γίνουν θεοί από μόνοι τους, χωρίς τον Θεό (και τον ίδιο μύθο συνεχίζει να υποβάλλει στους ανθρώπους ανά τους αιώνες), μέχρις ότου θα γευόταν και τον βιολογικό θάνατο, που γινόταν πλέον κληρονομιά του ανθρωπίνου γένους και θα επέστρεφε στο χώμα από το οποίο πλάστηκε: «ότι χούς εί και εις χούν απελεύση».

Ωστόσο, ο Φιλεύσπλαχνος και Φιλάνθρωπος Δημιουργός τους, είχε ήδη έτοιμο το σχέδιο της σωτηρίας τους που θα επραγματοποιείτο στον κατάλληλο χρόνο. Και μη θέλοντας να τους αφήσει απαρηγόρητους, καθώς απομακρύνοντο από την αρχαία τους πατρίδα, τους δίνει την υπόσχεσι ότι δεν θα τους εγκαταλείψη και ότι κάποια στιγμή ο θάνατος και ο άδης θα έχαναν την κυριαρχία τους στο ανθρώπινο γένος. Τα λόγια του Θεού προς τον αρχέκακο όφι είναι αυτά, όπως τα διασώζει ο Θεόπτης Μωυσής στο βιβλίο της Γενέσεως: «και έχθραν θήσω ανά μέσον σου και ανά μέσον της γυναικός και ανά μέσον του σπέρματός σου και ανά μέσον του σπέρματος αυτής. Αυτός σου τηρήσει την κεφαλήν και σύ τηρήσεις αυτού την πτέρναν» (Γεν. γ’ 15)

Θα βάλω, λέει, έχθρα ανάμεσα σε σένα και στο σπέρμα της γυναικός (υπαινισσόμενος τη άσπορη σύλληψι του Χριστού) μέχρις ότου κάποιος από τους απογόνους της θα σου συντρίψη το κεφάλι, ενώ εσύ θα του δαγκώσης τη φτέρνα (εξ’ ού και ο χαρακτηρισμός του Διαβόλου ως «πτερνιστού» που βρίσκουμε σε διάφορα Ιερά Κείμενα). Με το δάγκωμα στη φτέρνα υπονοείται ο σταυρικός θάνατος και το Πάθος του Σωτήρος Χριστού (κατά την ανθρωπίνη Του φύσι) ενώ με την συντριβή της κεφαλής του όφεως (αυτός σου τηρήσει την κεφαλήν) αινίσσεται το σωτηριολογικό Του έργο και η Ανάστασί Του, η συντριβή του παλαίφατου εχθρού των ανθρώπων και του Θεού, η νίκη κατά του θανάτου και η επάνοδος του ανθρώπου στην αιώνια και ασάλευτη Βασιλεία. Έτσι ο άνθρωπος εγκαταλείπει τον πρώτο Παράδεισο και εισέρχεται σ’ αυτή τη δύσκολη ζωή, όχι όμως χωρίς ελπίδα. Ι.Ν.Ζ.

Σημείωση: Το κείμενο τού συγγραφέα είναι γραμμένο στην πολυτονική γραφή και διατηρεί την ιστορική ορθογραφία. Για τεχνικούς λόγους το δημοσιεύουμε μονοτονική γραφή, διατηρήσαμε, όμως, την ιστορική του ορθογραφία

πηγή : Αυλόγυρος
 Έκδοση των Απανταχού Κουρουνιωτών - Εγρηγοριανών Χίου

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...