/*--

Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2015

Ὁ ἀντίλογος τῆς ἀνάγκης, πούλησε τά σπίτια τῶν πατεράδων μας

Τά χωριά καί οἱ οἰκισμοί τῆς ἐνδοχώρας ἐγκαταλείπονται. Ἡ φυγή στά μεγάλα ἀστικά κέντρα, ἐδῶ καί χρόνια, ἄφησε πίσω της τήν ἡμιερήμωση. Ἡ ἀπομάκρυνση ἀπό τίς οἰκογενειακές ἑστίες ἔγινε φαινόμενο, πού μέ τήν ἐπικράτηση τῆς οἰκονομικῆς καί μόνο λογικῆς, τείνει νά γίνει μόνιμη κατάσταση. Παρατηρεῖται μάλιστα ἡ ἐκποίηση πατρογονικῶν ἑστιῶν, στίς ὁποῖες μεγάλωσαν τόσες γενεές. Δέν εἶναι φυσικά τό μόνο φαινόμενο πού ἐπέφερε ἡ ἀστυφιλία. Ὑπάρχουν τόσα καί τόσα, ἀλλά νομίζουμε ὅτι στήν ἱεράρχηση τῶν κακῶν της, ἡ πώληση τῶν πατρογονικῶν ἑστιῶν, κατέχει κεντρική θέση.

Τά τελευταῖα χρόνια μέ τήν οἰκονομική δυσκολία πού ἔχει ἐξαπλωθεῖ παντοῦ, καί θά ἐνταθεῖ ὅπως δείχνουν τά πράγματα, τό ἐν λόγῳ φαινόμενο θά αὐξηθεῖ πιό πολύ. Σ΄ αὐτό ἦλθε νά προστεθεῖ καί τό ἄνοιγμα τῶν κλειστῶν κοινωνιῶν καί ἔτσι πολλά τέτοια σπίτια ἔρχονται στήν ἰδιοκτησία ξένων. Πολλές φορές γιά ἕνα κομμάτι ψωμί! Νά ξεκαθαρίσουμε ἐδῶ, πώς δέν ἔχουμε τίποτα ἐναντίον κανενός ξένου, δέν φοβούμαστε τήν παράλληλη παρουσία τους στόν τόπο μας. Ἐξ̉ ἄλλου ὁ κόσμος ὅλος ἔγινε ἕνα παγκόσμιο χωριό, ὅπως λέγεται. Μερικές φορές μάλιστα οἱ ξένοι, ἄν ἑξαιρέσουμε τούς κακοπροαίρετους, εἶναι πιό σοβαροί καί ἀπό ἐμᾶς. Ἐκεῖνοι ἀναζητοῦν τόν ἥλιο καί στίς περισσότερες τῶν περιπτώσεων, ἐπιθυμοῦν νά ἔχουν καλύτερες κλιματολογικές συνθῆκες, ἀπό ἐκεῖνες τοῦ τόπου καταγωγῆς των ἤ λίγη ἐργασία.

Αὐτό πού θέλουμε νά τονίσουμε καί νά θέσουμε γιά μᾶς εἶναι: Ἐκεῖνοι ζητοῦν ὅ,τι ζητοῦν, ἐμεῖς γιατί προβαίνουμε στήν ἀπαλλοτρίωση τῶν οἰκιῶν μας; Ἡ ἀπάντηση πού δίδεται σέ κάποιες περιπτώσεις εἶναι, μά ἔχω ἀνάγκη τά χρήματα, τά παιδιά μου σπουδάζουν, ἡ ζωή εἶναι δύσκολη κ.λ.π. Ναί ἔτσι εἶναι. Αὐτή ἡ οἰκονομική ὑπολογιστική λογική εἶναι ἀπαραίτητη πλέον γιά κάθε νοικοκυριό. Ἀλλά στήν οἰκονομική λογική τοῦ ἀναφερόμενου θέματος, ὑπάρχει καί ἕνα παράπλευρο ἐρώτημα: Ὅλα πουλιοῦνται καί ὑποτάσσονται στήν ἐκποίηση; Ὅλα δίδονται; Μήπως ὑπάρχουν πράγματα πού δέν πουλιοῦνται;

 Γιά ὅποιον γλίτωσε τή φαμίλια του καί τά παιδιά του, ἀπό τόν ψυχρό μεταπράτη, κάθε ἀξίας καί ἀπό τήν ἀπανθρωπιά τῶν κακῶν ἐσωτερικῶν αἰσθημάτων, ναί, ὑπάρχουν πράγματα πού δέν δίνονται καί τόποι πού δέν διαπραγματεύονται. Αὐτοί εἶναι οἱ ἑστίες πού μεγαλώσαμε καί αὐτό τό κομμάτι τῆς γῆς, σήκωσε τήν διαδοχή ἀπό γενεά σέ γενεά, κάθε ἀνθρώπου καί κάθε οἰκογένειας. Αὐτοί οἱ τόποι ἔχουν κατά συνέπεια ἱστορία καί ἱερότητα.

Ἄς παρατηρήσουμε ἀνθρώπους πού ἔγιναν πρόσφυγες. Μέ ποιό τρόπο μιλοῦν καί ἐκφράζονται γιά τά πατρικά σπίτια τους; Ἄς τούς ἀκούσουμε καλά γιά τό τί λένε. Νιώθουμε τό πόσο συγκλονισμένοι εἶναι, ἀπό τήν στέρηση τῆς πατρικῆς ἑστίας. Κάτι ὅμως φαίνεται νά ἔχει ἀλλάξει ἐν τῷ μεταξύ καί ἡ ἀναφερθεῖσα ἱερότητα ἐξαφανίστηκε πρό πολλοῦ γιά πολλούς. Οἱ ἀναμνήσεις σβήσανε, τό φίλμ τῆς παλιᾶς μηχανῆς πού ἀποτύπωνε εἰκόνες κάηκε, ἡ παγερότητα σκέπασε τόν πολυποίκιλο καμβά τῶν αἰσθημάτων, ἡ ἀνάμνηση ἔδωσε τή θέση της στήν πρόσκαιρη ἐνθυλάκωση φευγαλέων νομισμάτων. 

Ἡ λεγόμενη ἀπό τήν ψυχολογία, ἀπόλυτη χειριστική διαδικασία τῶν πραγμάτων, ὑπερκάλυψε κάθε εὐγενική ἔννοια, κάθε λογισμό παραμονῆς στά ἀξέχαστα βιώματα τοῦ τζακιοῦ τῶν σπιτιῶν μας καί κάθε ἀξία πού σφυρηλατήθηκε στίς ἑστίες αὐτές ἀπό τόν ἱδρῶτα καί τόν κόπο τῶν γεννητόρων μας. Μέ συνοπτικές κτηματομεσιτικές διαδικασίες ὅλα δίδονται στόν βωμό τῆς πρόσκαιρης χρήσης καί τῆς ἀπόκτησης λίγων χρημάτων. Τί λύπη! Τί ἔκπληξη! Ὁ ἀντίλογος τῆς ἔνδειας καί τῆς ἀνάγκης πούλησε τά σπίτια τῶν πατεράδων μας! Λέγουν μερικοί: Μά τί νά τό κάνω αὐτό τό σπίτι, ἕνας τρόχαλος ἀπό πέτρες κατάντησε.

 Καί ὅμως ἀπό τόν τρόχαλο αὐτό, ἀκούγεται ἡ φωνή τῆς μάνας πού φτώχεψε γιά νά ταΐσει τή ζωή, γιά ὅσους ἔχουν ἀκόμα ἀκοή καί μνήμη. Ἀπό τά πεζούλια τῶν τροχάλων βγαίνει, ἡ πρώτη ἀνάσα ἀνάπαυσης ἀπό τό ξαπόσταμα τοῦ κουρασμένου πατέρα, πού γύριζε στό σπίτι ἀπό τό ὁλοήμερο ζευγολάτημα στά χωράφια, γιά ὅσους ἔχουν ἀκόμα αἰσθήματα εὐγνωμοσύνης. Ἀπό τό ξερό πλέον χῶμα τῆς στενῆς αὐλῆς τοῦ σπιτιοῦ ἀναδύεται ἡ δίψα, πού κάποτε δροσισμένο ἀπό νερό, ζωήρευε τό ἄσπρο γιασεμί, ἀφήνοντας νά ξεχυθεῖ τό φυσικό ἄρωμά του σάν παρηγορητικό πέπλο τό ἀπόβραδο, σάν φάρμακο ἀνάτασης καί ἐμπλουτισμοῦ τοῦ κουράγιου, γιά ὅσους ἀκόμα ὀσφραίνονται.

 Ἀπό τό σταμνοστάτη ἔμειναν μόνο θρύψαλα τοῦ κατακερματισμένου παρελθόντος. Ἀπό τό εἰκονοστάσι μόνο φωλιές κυνηγημένων πουλιῶν πού γεμίζουν τό χῶρο τῶν ἐρειπίων μέ τό θρηνητικό τιτίβισμα τῆς ἐγκατάλειψης, κι ἄς σώθηκαν οἱ παλιές εἰκόνες πού μεταφέρθηκαν στά σαλόνια καί στίς βιτρίνες τῶν πολυκατοικιῶν, χωρίς θυμίαμα, κανδήλα ἀκοίμητη καί προσευχή. Ἄν συνεχίσουμε νά βλέπουμε ἀπό τίς χαραμάδες τῶν γκρεμισμένων τοίχων καί ἀπό τά περιθώρια τῆς σκέψης τοῦ κάθε ἀνθρώπου γιά τό σπίτι τοῦ χωριοῦ, θά ξετυλιχθοῦν χιλιάδες σκέψεις καί εἰκόνες. 

Σταματοῦμε ἐδῶ.

Θά ποῦν μερικοί: Τί ρομαντισμοί εἶναι τώρα αὐτοί; Ποιά ὄνειρα καί ποιά προοπτική ὑπάρχει ἀφοῦ ὅλα τελείωσαν. Τώρα εἶναι ἄχρηστα αὐτά τά σπίτια. Τήν ἀπάντησή μας τήν δίνουν οἴ φιλογενεῖς ἐκεῖνοι ἄνθρωποι, πού ἔστω καί μακριά ἀπό τά πατρικά τους, τά ἀναστηλώνουν, τά συντηροῦν, τά φροντίζουν καί κάποτε – κάποτε ἔρχονται καί μένουν λίγο σ΄ αὐτά, γιά νά ἀφήσουν λίγο ἀπό τόν κόπο τῶν πολύβουων ἀστικῶν κέντρων. Εἶναι ἀλήθεια μία παρηγοριά καί μία ἀντίσταση στό ξέφρενο ξεπούλημα.

Μή πουλᾶμε ὅ,τι ἀπέμεινε ἀπό τίς ρίζες μας. Μήν ἀφήνουμε τά λαξευμένα πελέκια, τά χαραγμένα ἀπό τό χρόνο ἀνώφλια μέ τήν φιλότεχνη ὑπομονή ἐκείνων πού σφυροκόπησαν τίς λειασμένες πέτρες, τά ἀγκωνάρια τῶν παλαιῶν σπιτιῶν μας, νά γίνονται διακοσμητικά ἐντειχίσματα πλουσίων ἐπαύλεων. Ὑπάρχει ἀκόμα χρόνος νά περιτοιχίσουμε καί νά ἀναστυλώσουμε τά ἐρειπωμένα σπίτια, τίς κατοικίες τῶν πατεράδων μας. Πόνος ψυχῆς ἡ ἐγκατάλειψή τους.

Δέν μιλοῦμε φυσικά γιά τήν διατήρησή τους μέσα ἀπό τήν μόδα τοῦ ἀνατείλαντος κοσμικοῦ ἐρημητισμοῦ, τῆς εὐγενικῆς δηλαδή ἀπόστασης ἀπό τούς ἄλλους, ἀλλά γιά τήν περιοδική ἔστω ἀληθινή ἐπιστροφή στήν κατάφαση τοῦ παρελθόντος πού μπορεῖ νά λειτουργήσει σάν αὐτοσυνειδησία στήν ἀνακάλυψη τοῦ ποιοί ἤμασταν. Τό αὔριο πῶς θά χαραχθεῖ; Ἡ ἀλλοίωση εἶναι δεδομένη καί τό βλέπουμε ὅλοι. Τό παρόν κείμενο μέ πολύ ἁπλό τρόπο ἐπαναφέρει μερικές, ἐλάχιστες εἰκόνες πού θά μποροῦσαν ἴσως νά συμβάλουν στό σταμάτημα τοῦ εὐτελοῦς δοσίματος τῶν πατρικῶν σπιτιῶν στά χωριά μας, γιά νά μή χαθοῦν ρίζες.

Ἡ πολιτογραφική σύνθεση τῆς ὑπαίθρου θά ἀλλάζει μέρα μέ τή μέρα. Ἤδη εἶναι ὁρατή ἡ ἀρχή. Οἱ αἰτίες πολλές. Μία μικρή θυσία χρειάζεται καί μία διαφορετική ἀντίληψη γιά νά σωθοῦν τά σπίτια τῶν πατέρων μας. Ἄς εἶναι ξερολιθιές, εἶναι οἱ βάσεις τῶν οἰκογενειακῶν παραδόσεων καί θρύλων.

Δέν πωλοῦνται τά σπίτια μας καί τά χωριά μας. Εἶναι τά ἱστορικά κέντρα ἀπό τά ὁποῖα ξεκίνησαν γιά πολλούς ὅλα τά ὑπόλοιπα τῆς ζωῆς. Λίγο νά τό σκεφτοῦμε σοβαρά. Τελικά θά ὑπάρξει περιθώριο γιά μία ἄλλη τακτική στόν ἀντίλογο ποῦ λέει: Πούλησε τό πατρικό σου, τί νά τό κάνεις;

† Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος

Πηγή: «Πολιτιστική ματιά Αγ. Βαρβάρας φύλλο 2

πηγή :
           
Τριμηνιαία Ἔκδοση τοῦ Ἐπικοινωνιακοῦ καί Μορφωτικοῦ Ἱδρύματος Ἱ. Μ. Γορτύνης καί Ἀρκαδίας

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...