/*--

Παρασκευή, 3 Απριλίου 2015

Κολακεία καὶ φιλία

Δυὸ ἄκρα. Καὶ τὰ δύο ἐπικίνδυνα. Τὸ ἕνα ἀναφέρεται στοὺς ἀνθρώπους, ποὺ δὲν ξέρουν τὸν καλὸ λόγο, τὸν ἐνθαρρυντικό, τὸν δίκαιο ἔπαινο. Ἢ θὰ γκρινιάζουν ἢ θὰ κακολογοῦν ἢ θὰ ἐπικρίνουν. Μὲ τίποτα καὶ μὲ κανένα δὲν εὐχαριστιοῦνται. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μιὰ ἄλλη κατηγορία ἀνθρώπων, τὸ ἴδιο ἴσως καὶ περισσότερο ἐπικίνδυνη. Ποιοὶ εἶναι αὐτοί; Ὁ λαός μας τοὺς ὀνομάζει κόλακες. Μελιστάλαχτοι παρουσιάζονται. Τὸ μέλι τους ὅμως εἶναι χειρότερο ἀπὸ τὸ πιὸ δραστικὸ δηλητήριο. Εἶναι ναρκωτικό, ποὺ ἀποκοιμίζει καὶ δημιουργεῖ ψευδαισθήσεις καὶ αὐταπάτες. Φυλακίζει σ᾽ ἕνα ψεύτικο καὶ ἀπατηλὸ κόσμο.

Οἱ κόλακες βρίσκουν εὔκολο ἔδαφος, γιὰ νὰ κινοῦνται, τὴν φιλαυτία μας, τὴν ὑπερτίμηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, τὴν ὑπεραξία ποὺ τοῦ ἀποδίδουμε. Οἱ κολακεῖες πιάνουν στοὺς ἀδύνατους χαρακτήρες. Γίνονται εὐπρόσδεκτες ἀπὸ ὅλους μας, γιατὶ θωπεύουν τὸν ἑγωισμό μας. Μᾶς ἀρέσουν, γιατὶ ἔχουμε σπουδαία ἰδέα γιὰ τὸν ἑαυτό μας, ἀνώτερη συνήθως τῆς πραγματικῆς. Ὅταν, λοιπόν, οἱ ἄλλοι τὴν τροφοδοτοῦν, ἔστω κι ἂν δὲν τὴν πιστεύουν -καὶ αὐτὸ ἰσχύει πάντοτε γιὰ τοὺς κόλακες- εὐχαριστιόμαστε.

Κολακευόμαστε. Ἐνῶ πρόκειται γιὰ σκέτη κοροϊδία, δυστυχῶς, τὴν δεχόμαστε. Αὐτὸ ἀκριβῶς ὑπογράμμιζε ἡ ἀρχαία σοφία. Φοβόταν ὅσο τίποτε ἄλλο τὴν κολακεία καὶ τοὺς κόλακες. Ὅταν ρωτήθηκε ὁ Διογένης, ποιὰ ἀπὸ τὰ θηρία θεωρεῖ πιὸ ἐπικίνδυνα, ἀπάντησε: «Ἀπὸ μὲν τὰ ἤμερα τοὺς κόλακες, ἀπὸ δὲ τὰ ἄγρια τοὺς συκοφάντες». Καὶ ὁ φιλόσοφος Ἀντισθένης ἔλεγε: «Εἶναι προτιμότερο νὰ πέσεις στοὺς κόρακες παρὰ στοὺς κόλακες. Διότι οἱ μὲν κατατρώγουν τὸ νεκρὸ σῶμα, ἐνῶ οἱ ἄλλοι κακοποιοῦν τὴν ψυχή».

Τὸ φοβερὸ τῆς κολακείας ὑπογράμμιζε καὶ ὁ Μ. Βασίλειος: «Ὅπως ἡ ἐρυσίβη, αὐτὸς ὁ καταστροφικὸς μικρομήκυτας, ὅταν ἐπικαθήσει στὸ σιτάρι τὸ ἀφανίζει, ἔτσι καὶ ἡ κολακεία, ἐνῶ παρουσιάζεται ὡς φιλία, στὴν πραγματικότητα εἶναι καταστροφὴ τῆς φιλίας». Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος μὲ τὴν φωτισμένη σκέψη του καὶ τὴν παιδαγωγικὴ ἱκανότητά του, τοποθετεῖ τὰ πράγματα στὴν θέση τους. Ἄλλο ἔπαινος καὶ ἄλλο κολακεία. Ὁ ἔπαινος χρειάζεται καὶ ὁ ἔλεγχος εἶναι ἀπαραίτητος καὶ χρήσιμος. 

Ἀποκρουστικὴ εἶναι μόνο ἡ κολακεία. «Τὸ νὰ ἐπαινεῖ κανεὶς ὅλα καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ ἄσχημα, δὲν εἶναι γνώρισμα φίλου, ἀλλὰ ἀπατεώνα καὶ ὑποκριτή. Ὅπως τὸ νὰ ἐπαινεῖ κανεὶς τὸ ἄξιο ἐπαίνου καὶ νὰ ἐλέγχει τὸ λανθασμένο, αὐτὸ σημαίνει ἀληθινὸ φίλο καὶ ἄνθρωπο μὲ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον. Τὸν ἐχθρό, λοιπόν, δὲν τὸν προσέχω οὔτε ὅταν ἐπαινεῖ. Τὸν φίλο τὸν δέχομαι καὶ ὅταν μὲ ἐλέγχει. Ὁ ἐχθρὸς κι ὅταν μὲ κολακεύει, μοῦ προκαλεῖ ἀποστροφή. Ὁ φίλος κι ὅταν μὲ πληγώνει, μοῦ εἶναι ποθητός. Διότι ὁ φίλος εἶναι ἄξιος ἐμπιστοσύνης κι ὅταν στενοχωρεῖ, ὄχι ὅμως καὶ ὁ ἐχθρὸς οὔτε κι ἂν κολακεύει. «Ἀξιοπιστότερα τὰ τραύματα τοῦ φίλου ἢ τὰ φιλήματα τοῦ ἐχθροῦ».

«Συμβούλευε μὴ τὰ ἥδιστα, ἀλλὰ τὰ βέλτιστα» ἔλεγε ὁ μεγάλος σοφὸς ὁ Σόλων. Δηλαδή, νὰ συμβουλεύεις καὶ ὑποδεικνύεις ὄχι τὰ εὐχάριστα, ἀλλὰ τὰ ἄριστα. Αὐτὸ δυστυχῶς, λησμόνησε ἡ πνευματικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς μας καὶ ἀντὶ νὰ ἐμπνεύσει, προτίμησε νὰ κολακεύσει τὴν νεολαία. Ἔτσι ἀπὸ ὁδηγοὶ ἔγιναν οὐραγοί. Ἀντὶ νὰ ὁδηγήσουν τὴν νέα γενιὰ στὴν πηγὴ τῆς χαρᾶς, τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως, στὸν ἀληθινὸ Θεό, τῆς ἔδωσαν νὰ ξεδιψάσει ἀπὸ τὰ λασπόνερα τοῦ δρόμου. 

Κόλακες, ποὺ δὲν εἶχαν τὸ θάρρος νὰ προβάλλουν τὴν ἀλήθεια, νὰ στηλιτεύσουν τὸ ψέμα καὶ τὴν ὑποκρισία, νὰ καλέσουν σὲ θυσίες καὶ ἀγῶνες, τὴν βύθισαν σ᾽ ἕνα ψεύτικο κόσμο γεμάτο ἠθικὸ κενό, πνευματικὴ φτώχεια καὶ νοσηρότητα, ποὺ εἶχε γιὰ ἰδανικό του τὸν ἀποχαυνωτικὸ εὐδαιμονισμό. Πόσο θὰ ἄλλαζαν τὰ πράγματα, ἂν μποροῦσε καὶ σήμερα νὰ ἀντηχήσει στὶς ψυχὲς ὅλων μας ἡ παραγγελία τοῦ ἀποστόλου Παύλου στοὺς Θεσσαλονικεῖς: «Οὕτω λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες, ἀλλὰ τῷ Θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς καρδίας ἡμῶν. Οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν...» (Α´ Θεσ. β´ 4-5).

Διδάσκουμε μὲ εἰλικρίνεια. Δὲν ἐπιδιώκουμε νὰ ἀρέσουμε στοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ στὸν Θεό, ποὺ γνωρίζει τὴν καρδιά μας. Οὔτε ποτὲ χρησιμοποιήσαμε λόγους κολακείας, γιὰ νὰ καλοπιάσουμε καὶ ἀποκτήσουμε ὀπαδούς. Ἔτσι μὲ τὸ ὄχι στὴν κολακεία καὶ τὸ ναὶ στὴν εἰλικρινῆ φιλία, ἐξασφαλίζεται ἡ πνευματικὴ ἐλευθερία.

πηγή : ΖΩΗ
 Ορθόδοξο Περιοδικό 

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...