/*--

Πέμπτη, 18 Ιουνίου 2015

Ἡ πνευματική ζωή καί τό Ἅγιον Ὄρος

 Όσον ἀπαραίτητο καί ἀναγκαῖο εἶναι γιά τήν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρωπίνου ὀργανισμοῦ ἡ λειτουργία τῆς καρδιᾶς, ἄλλο τόσο σημαντικό καί καίριο γιά τήν ψυχοσωματική ὀντότητα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ἐντός τῆς ψυχῆς του αἰσθητή παρουσία τῆς Χάριτος τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Δέν ἀποτελεῖ ἕνα ἐπί πλέον συστατικό τοῦ ἀνθρώπου, κάτι τό παραπανίσιο ἀπό τό φυσιολογικό, ἀλλά τό οὐσιωδέστερο στοιχεῖο τῆς φυσιολογίας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Χωρίς τή Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐλλειπής, δέν εἶναι πλήρης, οὔτε ὑγιής πνευματικά καί γι’ αὐτό δέν ἔχει τή δυνατότητα νά ἀντιληφθεῖ σωστά τήν ἀξία του καί τόν προορισμό του.

Τή Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού ἀπωλέσαμε μέ τήν ἀπομάκρυνσή μας ἀπό τόν Παράδεισο, τήν ἀποκτοῦμε πάλι μέ τή συμμετοχή μας στό ἱερό Μυστήριο τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος, ὅπου τό Ἅγιο Πνεῦμα ἐγκαθίσταται, ἑδρεύει καί κατοικεῖ πλέον στά βάθη τῆς ψυχῆς μας, διώχνοντας ἀπό μέσα της τίς δαιμονικές δυνάμεις πού τήν εἶχαν κυριεύσει. Ἐάν λοιπόν ὁ ἄνθρωπος πού βαπτίσθηκε δείξει προθυμία καί πόθο νά γνωρίσει καί νά ἀγαπήσει τόν Θεό καί Πλάστη του, τοῦ ἐμφανίζεται καί τοῦ ἀποκαλύπτεται, ἀνάλογα μέ τήν προσπάθειά του, ὅλο καί περισσότερο ἡ Θεία Χάρη, πού κατοικεῖ μέσα του, καί τόν φωτίζει, τόν καθοδηγεῖ καί τόν διδάσκει ὅλα ὅσα χρειάζεται γιά νά πορεύεται τήν ὁδό τῆς ἐν Χριστῷ τελειώσεως.

Αὐτή ἡ πορεία χαρακτηρίζεται ἀπό τήν προσπάθεια καταπολεμήσεως καί ἐκριζώσεως τῶν ψυχικῶν παθῶν καί ἀποκτήσεως τῶν ἀρετῶν μέ τίς ὁποῖες ὁ ἄνθρωπος προσεγγίζει τόν Θεό καί ἀρχίζει νά γεύεται καί νά ἀπολαμβάνει τά θεῖα δῶρα πού τοῦ ἔχει ἑτοιμάσει. Δέν πρέπει λοιπόν νά μᾶς διαφεύγει ἡ κρισιμότητα, πού ἀποκτᾶ ὁ ἀγώνας αὐτός, γιά τήν ζωή κάθε ἀνθρώπου σέ κάθε ἐποχή. Ἀποτελεῖ τήν πιό σημαντική τέχνη ἀπό τίς τέχνες πού διαχειρίζεται ὁ ἄνθρωπος, καί τήν πιό ἀνώτερη ἐπιστήμη ἀπό τίς γνώσεις, πού μπορεῖ νά κατανοήσει καί νά ἀποκτήσει, ὅπως μᾶς διδάσκει ἡ πνευματική πεῖρα τῶν Ἁγίων καί Θεοφόρων Πατέρων. Ἀπόψεις πού ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἐποχή μας ἔχει ἀλλάξει καί ἄρα πρέπει νά προσαρμοσθεῖ ὁ Εὐαγγελικός Λόγος πρός τίς ἰδέες πού ἐπικρατοῦν σήμερα, ὄχι μόνον δέν εὐσταθοῦν ἀλλά εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου ψευδεῖς καί μέ ἀποτελέσματα καταστροφικά γιά τά πρόσωπα καί τίς κοινωνίες πού τίς ἀκολουθοῦν, ὅπως εὔκολα γίνεται ἀντιληπτό σέ κάθε εἰλικρινῆ παρατηρητή τῆς ἐποχῆς μας.

Ἀπό ὅπου ἀπουσιάζει ἡ ζωοποιός Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ μόνη πηγή κάθε καλοῦ καί ἀπαραίτητο στοιχεῖο τῆς φυσιολογίας τοῦ ἀνθρώπου, ἐμφανίζονται τά γνωστά τραγικά καί ὀδυνηρά ἀποτελέσματα στήν προσωπική καί κοινωνική ζωή τῶν ἀνθρώπων. Ἀπέραντος καί διαχρονικός λοιπόν ὁ πνευματικός ἀγώνας τοῦ χριστιανοῦ, ἀλλά αὐτό δέν θά μᾶς ἐμποδίσει ἀκολουθώντας τήν ἀπλανῆ διδασκαλία καί πεῖρα τῶν Ἁγίων Πατέρων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἑρμηνεύουν ὀρθά τήν Ἁγία Γραφή, νά ἐπιχειρήσουμε νά ἀναφέρουμε ὀλίγα ἀπό τήν πλούσια ὑψοποιό καί Πνευματέμφορη διδαχή τους.

Στήν ἀρχή αὐτός πού θέλει νά ἀγωνισθεῖ πνευματικά ὀφείλει νά δείξει προθυμία, ἐπιθυμία καί ζῆλο στήν ἐργασία τῆς γνώσεως τοῦ Πλάστου καί Θεοῦ του καί τῶν ἁγίων Του ἐντολῶν. Ἄν καί αὐτό φαίνεται σάν κάτι ἁπλό καί εὔκολο, ὅταν παρατηρήσει κανείς τίς ἐσωτερικές ψυχικές του διεργασίες βλέπει νά ὀρθώνονται ἰσχυρά ἐμπόδια μέσα του, πού τόν ὁδηγοῦν στήν ἐπικέντρωση τῆς προσοχῆς του στά παρόντα καί πρόσκαιρα καί τόν ἀποτρέπουν ἀπό τά ἀληθινά καί αἰώνια. Νά τόν προσκολλοῦν καί νά τόν δεσμεύουν στά κτιστά δημιουργήματα καί τήν ἐφήμερη γνώση τους καί νά τοῦ στεροῦν τήν πρόσβαση καί τήν ἀνάταση στά ἐπουράνια καί τόν πανυπερτέλειο Πλάστη καί Δημιουργό τους.

Αὐτά, πού ἐμποδίζουν τήν ψυχή νά προχωρήσει στή γνώση τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καί νά δεῖ καί νά κατανοήσει τήν πραγματική του ἀξία καί τόν ὑψηλό του πνευματικό προορισμό, εἶναι σύμφωνα μέ τούς θεοφόρους Πατέρες ἡ ἄγνοια, ἡ λήθη καί ἡ ραθυμία. Ὅταν κανείς δέν θέλει νά μπεῖ στόν κόπο νά γνωρίσει, νά μελετήσει καί ἐν συνεχείᾳ νά ἐφαρμόσει τόν σωτήριο Λόγο τοῦ Θεοῦ καί τίς ἅγιες ἐντολές Του, παραμένει στήν ἄγνοια τοῦ Θεοῦ καί στό πνευματικό σκοτάδι. Ὅταν πάλι κανείς ἀποκτήσει κάποια γνώση τῶν θείων ἐντολῶν, ἀλλά στή συνέχεια παρασύρεται ἀπό τίς μέριμνες τῆς ζωῆς καί τά καθημερινά του προβλήματα, φθάνει νά λησμονεῖ τήν κύρια ἀποστολή του. Καί τίς δυό προηγούμενες καταστάσεις τίς ὑποβοηθεῖ καί τίς ἐκτρέφει ἡ ραθυμία, ἡ δυσκολία δηλαδή τήν ὁποία ὁ πονηρός ὑποβάλλει στόν κάθε ἄνθρωπο, ὅταν πρόκειται νά ἀσχοληθεῖ ἔστω καί μέ τό πιό ἁπλό πνευματικό ἔργο.

Ἐάν λοιπόν ὁ ἄνθρωπος προσπέσει ταπεινά στόν Κύριο τῆς Δόξης καί ἐκζητήσει τό ἔλεός Του, ἀρχίζει νά ἀντιλαμβάνεται ὅτι μέ τήν ψεύτικη φαντασία οἱ δαίμονες τόν ξεγελοῦν καί τόν κάνουν νά αἰσθάνεται τήν ἐμπαθῆ καί λανθασμένη χρησιμοποίηση τῶν δημιουργημάτων τοῦ Θεοῦ ὡς πηγή εὐτυχίας καί ἀναπαύσεως. Ἔρχεται λοιπόν ὁ πειρασμός καί τοῦ διαμορφώνει φανταστικά στόν νοῦ τήν εἰκόνα ἤ αὐτοῦ πού τόν λύπησε, ἤ κάποιου προσώπου πού τοῦ προκαλεῖ ἡδονή ἤ τήν ἐπιθυμία κάποιων ὑλικῶν ἀγαθῶν. Ἐάν τώρα ὁ ἄνθρωπος πού προσβάλλεται ἀπό τούς λογισμούς τῆς μνησικακίας, τῆς πορνείας καί τῆς πλεονεξίας ἔχει κάποια πεῖρα τῆς πνευματικῆς ζωῆς, βλέπει μέ τούς νοερούς του ὀφθαλμούς τήν φανταστική ἀπάτη τοῦ πονηροῦ, πού μέ περισσή θελκτική τέχνη μᾶς προσφέρει, καί μέ τήν ἀντιμετώπιση μέ λογικά ἐπιχειρήματα τήν ἀποκρούει, προστρέχοντας δέ στή συνέχεια στήν παντοδύναμη βοήθεια τοῦ Κυρίου, πού τήν ἐπικαλεῖται μέ τήν εὐχή, τήν ἀφανίζει. 

Ἐάν πάλι κανείς εἶναι ἄπειρος τῆς πνευματικῆς τέχνης, τότε πέφτει στήν παγίδα τοῦ πονηροῦ καί ἀρχίζει νά συζητεῖ τίς ἐμπαθεῖς. προσβολές, νά αἰχμαλωτίζεται ἀπό αὐτές, καί ἐάν δέν τό ἀντιληφθεῖ ἔγκαιρα, νά παρασύρεται στά πονηρά ἔργα. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν βρίσκεται σέ πνευματική ἐγρήγορση καί ἀντιληφθεῖ ὁ πονηρός ὅτι ἀρχίζει νά δέχεται τίς δαιμονιώδεις φαντασίες, τότε τίς αὐξάνει καί τίς ὡραιοποιεῖ ὅλο καί περισσότερο ὥστε νά γίνουν ἀκόμη πιό εὐχάριστες καί ἑλκυστικές καί νά τόν δεσμεύσουν πιό εὔκολα καί πιό μόνιμα στήν καταστροφική τους κυριαρχία καί νά τόν ἀπο- μακρύνουν ἀπό τήν ζωοποιό Χάρη τοῦ παναγίου Πνεύματος.

Φαίνεται λοιπόν σέ μᾶς τούς ἀνθρώπους ἡ ὅλη διαδικασία τῆς πνευματικῆς ζωῆς σκληρή καί ἐπίπονη, ἀκόμη καί σ’ αὐτούς πού τήν ἔχουν ἀρχίσει σέ κάποιο βαθμό. Καί εἶναι πράγματι πολύ κοπιῶδες ἔργο ἡ ἐσωτερική ἄυλη μάχη καί ἡ προσπάθεια συγκεντρώσεως τοῦ νοῦ ἀπό τόν εὔκολο περισπασμό του στά δημιουργήματα καί τήν ἐνασχόλησή του μέ αὐτά, στόν ἴδιο τόν Δημιουργό. Ὅποιος ὅμως θωρακίσει τήν ψυχή του μέ τήν ἀρετή τῆς πνευματικῆς ἀνδρείας καί ἐνστερνισθεῖ μέ τήν συνεχῆ προσπάθεια τῆς εὐχῆς τόν Κύριον Ἰησοῦν, ὄχι μόνον δέν ἔχει νά φοβηθεῖ τίποτε, ἀλλά σύντομα θά νοιώσει νά ἀναβλύζει ἀπό τά βάθη τῆς ψυχῆς του ἡ ὡραιότητα, ἡ γλυκύτητα καί ἡ ἀπέραντη εὐφροσύνη τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ἀπομακρύνοντας ἀπό μέσα του ἀκόμη καί τήν παραμικρή ἐπιθυμία τῶν ἀνθρωπίνων καί ματαίων πραγμάτων.

Καί στό Ἅγιον Ὄρος, τό περιβόλι τῆς Παναγίας, πάνω ἀπό χίλια χρόνια τώρα συνεχῶς, πραγματοποιεῖται, συντελεῖται καί βιώνεται ἡ δυνατότητα πού μᾶς ἔδωσε ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀποκάλυψη τοῦ ζῶντος Θεοῦ στήν ἱστορία, νά γίνει ὁ ἄνθρωπος κατά χάρη θεός, νά γίνει δηλαδή μέτοχος τῆς ἄκτιστης Χάριτος τοῦ Θεοῦ, νά ἐπιτύχει τήν θέωση, πού εἶναι καί ὁ σκοπός γιά τόν ὁποῖο δημιούργησε ὁ Θεός τόν ἄνθρωπο. Μέ τήν ποικιλόμορφη ἄσκηση καί συνεχῆ προσπάθεια γιά τήν ἀπονέκρωση τῶν παθῶν καί τήν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν, μέ τήν μεγαλύτερη δυνατή ἐπιμέλεια καί ἀκρίβεια, μέχρι καί αὐτῶν τῶν πιό ἀπόκρυφων πτυχῶν τους, εἰσέρχονται στήν πνευματική παλαίστρα, μέ πάντοτε πρόθυμο βοηθό καί ἀντιλήπτορα τήν Κυρία Θεοτόκο, τήν ἀληθινή μητέρα ὅλων τῶν χριστιανῶν, γιά νά πετύχουν, προσπέφτοντας ἱκετευτικά ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, τήν σωτηρία ὅλου τοῦ κόσμου καί τῶν ψυχῶν τους. Οἱ ἱερές ἀκολουθίες, οἱ ὁλονύκτιες ἀγρυπνίες, ἡ ἔντονη μυστηριακή ζωή, ἡ συνεχής πνευματική ἐπαγρύπνηση καί γενικά ἡ προσπάθεια βιώσεως τῆς πνευματικῆς ζωῆς στό ὑψηλότερο δυνατό της ὅριο, ἀποτελοῦν τόν σκοπό καί τήν καθημερινή μέριμνα τῆς ζωῆς τοῦ μοναχοῦ.

Ὁ μοναχός προσπαθεῖ νά καταστήσει βίωμά του τόν λόγο τοῦ ἀποστόλου τῶν ἐθνῶν Παύλου «Ἔστι δέ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων» (Ἑβρ. 11,1). Εἶναι βαθύτατη πνευματική ἐμπειρία μέ διαυγέστατη αἴσθηση ψυχῆς, ὅτι αὐτά πού ἀπό τούς πολλούς δέν βλέπονται, αὐτά ἀποτελοῦν τήν ἀληθινή καί προεκτεινόμενη στούς αἰῶνες πραγματικότητα καί ὄχι τά γήινα καί πρόσκαιρα, πού φανταζόμαστε σάν πραγματικότητα. Εἶναι αὐτή ἡ πνευματική ἐμπειρία καί οἰκείωση μέ τήν ἐν Χριστῷ πραγματικότητα πού ἕλκει, κρατᾶ καί τρέφει μέ τήν ὄντως γεμάτη ἐξαίσιο κάλλος πνευματική τροφή τόν μοναχό στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Εἶναι αὐτή ἡ ὑπόσταση τῶν ἐλπιζομένων πού διαισθάνεται καί κάθε προσκυνητής τοῦ Ἁγιωνύμου Ὄρους, ἀνάλογα μέ τήν πνευματική του κατάσταση, ὅτι διενεργεῖται, λειτουργεῖται καί βιώνεται ἑκαντονταετίες τώρα στό Ὄρος καί τοῦ γίνεται ἀφορμή πνευματικῆς ἐμπνεύσεως, μετανοίας, ἀνανεώσεως καί ἐμβαθύνσεως στήν πνευματική ζωή.

Εὐχόμαστε μέ τίς πρεσβεῖες τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καί ὅλων τῶν ἁγίων, ἡ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νά μᾶς καθοδηγεῖ ὁλοέν καί περισσότερο στήν ἐμβάθυνση καί βίωση τῆς ὀρθοδόξου πνευματικῆς ζωῆς πρός δόξαν τοῦ ἐν Τριάδι ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν καί σωτηρία τοῦ σύμπαντος κόσμου καί τῶν ψυχῶν μας.

π. Τύχωνος,
Καθηγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Σταυρονικήτα

πηγή :  Η ΟΔΟΣ
ΤETΡAΜΗΝΙΑΙΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΙΔΑΧΗΣ
ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΟΔΟΥ

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...