/*--

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2015

Ὁ καταλύτης τῆς ἀγχωτικῆς νευρώσεως

Ὁ π. Κύριλλος στὴν ἐμπεριστατωμένη ὁμιλία του μεταξὺ ἄλλων ἐτόνισε: «Ἕνα ἀπὸ τὰ µεγαλύτερα προβλήµατα τῆς ἐποχῆς µας, ποὺ κατατυραννεῖ τὸν σηµερινὸ ἄνθρωπο, εἶναι τὸ πρόβληµα τοῦ ἄγχους ἢ, ἐπὶ τὸ ἐπιστηµονικώτερον, ἡ ἀγχωτικὴ νεύρωση. Τὸ φαινόµενο αὐτὸ ἐπικρατεῖ σὲ ὅλο τὸν πολιτισµένο κόσµο. Ἡ ἐτυµολογικὴ προέλευση τοῦ ὅρου “ἄγχος” ἀνάγεται στὸ ἀρχαῖο ρῆµα “ἄγχω”, τὸ ὁποῖο σηµαίνει πιέζω, σφίγγω, ἀποπνίγω.

 Ὡς ἐκ τούτου τὸ ἄγχος δηλώνει τὴν βίωση ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου δυσαρέστων, συνήθως, καταστάσεων, οἱ ὁποῖες ἐκφράζονται µὲ τὸ αἴσθηµα τοῦ πνιγµοῦ. Συνδέεται δὲ ἄµεσα µὲ τὸν φόβο, τὴν ψυχολογικὴ πίεση ἢ καταπίεση, τὴν ἀγωνία, τὴν κατάθλιψη καὶ γενικώτερα µὲ τὸ stress. Ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴ καὶ εἰδικώτερα τὴν Ψυχολογία βεβαιώνεται ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἔχουν, ἄλλος λιγώτερο ἄλλος περισσότερο, τὶς κληρονοµικὲς ἢ ἐπίκτητες νευρώσεις, οἱ ὁποῖες δηµιουργοῦν χίλια δυὸ καθηµερινὰ προβλήµατα, περαστικὰ ἢ µόνιµα. 

Τὸ ἄγχος, κατὰ τὸν δηµιουργὸ τῆς ψυχαναλυτικῆς Σχολῆς S. Freud, διακρίνεται σὲ φυσιολογικὸ καὶ παθολογικό. Τὸ πρῶτο συνυφαίνεται µὲ τὶς καθηµερινὲς δυσκολίες τῆς ζωῆς καὶ ἀποτελεῖ µέρος τοῦ γενικώτερου ἀνθρωπίνου «µηχανισµοῦ». Τὸ δεύτερο γεννᾶται ἀπὸ τὴν ἀπώθηση τοῦ ἀνικανοποιήτου. Ἡ προέλευση τοῦ ἄγχους ἀνάγεται ἀπὸ ἄλλους στὰ συµπλέγµατα κατωτερότητος, ἐνῶ ἀπὸ ἄλλους στὶς ψυχικὲς συγκρούσεις ἀπωθηµένων ἐνοχῶν. 

Ὡστόσο, κατὰ τοὺς ψυχαναλυτές, µιὰ ἀγχώδης κατάσταση εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῆ, ὅταν ὑπάρξη διχασµὸς ἐξ αἰτίας συγκρούσεως µεταξὺ µιᾶς ἀντικειµενικῆς πραγµατικότητος καὶ τῆς ὑποκειµενικῆς ἀντιλήψεως, τὴν ὁποία ἔχει διαµορφώσει ἕνα ἄτοµο γιὰ κάποιο ζήτηµα. Στὴν περίπτωση αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐµφανισθῆ ἐπιθετικότητα ἔναντι τοῦ συνανθρώπου, µέσῳ τῆς ὁποίας προσπαθεῖ ὁ ἀγχωτικὸς νὰ καλύψη ὑποκριτικὰ τὴν δική του ἀνεπάρκεια καὶ ἀποτυχία. 

Ἡ ἄποψη τῶν «ἐνθέων» ὑπαρξιστῶν ὑποστηρίζει ὅτι τὸ ἄγχος προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀγωνιώδη προσπάθεια τοῦ ἀνθρώπου νὰ κατανοήση καὶ νὰ ἀποδεχθῆ τὸ πεπερασµένο τῆς ὑπάρξεώς του ἔναντι τοῦ µεγαλείου τοῦ ἀπείρου Θεοῦ καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ προβῆ στὴν ὠφέλιµη γι’ αὐτὸν ἐπιλογή. Ὑπάρχει, ὡστόσο, καὶ τὸ ἄγχος, τὸ ὁποῖο προέρχεται ἀπὸ ἐνδεχόµενη διαταραχὴ τῶν βιολογικῶν µηχανισµῶν προσαρµογῆς, ὁπότε στὴν περίπτωση αὐτὴ παρεµβαίνει ἡ ἐπιστήµη µὲ ἀνάλογη θεραπευτικὴ ἀγωγή. 

∆υστυχῶς, ἡ ψυχανάλυση, ἐγκλωβισµένη µέσα στὰ ψυχρὰ πλαίσια τῆς ἐπιστηµονικῆς ὑποδείξεως, παραµένει στοὺς ἐξωτερικοὺς µηχανισµοὺς τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως. Ἔτσι, παρὰ τοὺς κοµπασµούς της, πολὺ λίγα ἔχει προσφέρει στὸν σηµερινὸ κυρίως ἀγχωτικὸ ἄνθρωπο. Καὶ τοῦτο γιατὶ δὲν ὑποψιάζεται κἂν ὅτι ὁ πάσχων ἄνθρωπος εἶναι ἑνιαῖο ψυχοσωµατικὸ ὄν. 

Κατὰ τὴν θεολογικὴ θεραπευτικὴ τῆς ποιµαντικῆς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο προκαλεῖ ἐν πολλοῖς τὸ νευρωτικὸ ἄγχος, εἶναι ἡ ἀπώθηση τοῦ αἰσθήµατος ἐνοχῆς. Ὅταν ἀποδεχθῆ ὁ ἐνοχικὸς ἄνθρωπος τὴν κατάστασή του, τὴν ἐνοχή του καὶ προχωρήση στὴν ἐπίπονη ὁδὸ τῆς ἐξαγορεύσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ σφάλµατος, αὐτοµάτως ἀπαλλάσσεται καὶ ἀπὸ τὴν ἀγχώδη περιπέτεια. Ἀντιθέτως, ὅταν ἀρνῆται ἐγωϊστικῶς νὰ ἀποδεχθῆ τὴν προαναφερθεῖσα πραγµατικότητα καὶ τὴν ἀπωθεῖ, παρέχει στὸν ἑαυτό του τὴν αἰτία τῆς ἐµφανίσεως τοῦ νευρωτικοῦ ἄγχους. 

Ἐδῶ φανερώνεται ἡ ὠφέλεια τοῦ µυστηρίου τῆς µετανοίας καὶ ἐξοµολογήσεως. Ὁ πνευµατικὸς πατήρ καὶ ἰατρός, ἐπικαλούµενος τὴν χάρη τοῦ Παναγίου Πνεύµατος, κατέρχεται στὸ ἐσώτερο “εἶναι” τοῦ ἐξοµολογουµένου, ὅπου συναντᾶ τὴν ἐνοχὴ ἢ τὶς ἐνοχές. Τότε µὲ τὰ κατάλληλα πνευµατικὰ φάρµακα τὶς ἀποµακρύνει καὶ προσφέρει τὴν ἠρεµία καὶ τὴν ἐσωτερικὴ εἰρήνη στὸν πάσχοντα ἄνθρωπο. Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος µᾶς διαβεβαίωσε ὅτι οὐδεµία ἐγκόσµιος εἰρήνη θὰ δυνηθῆ νὰ εἰρηνεύση τὸν ἐνοχικὸ ἄνθρωπο, παρὰ µόνον ἡ ἰδική Του. 

Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ ὑποκριτικὸς πολιτισµός µας καὶ ἡ ὑποκουλτούρα δέν ἔχουν τὶς δυνατότητες ἐκεῖνες, µὲ τὶς ὁποῖες θὰ µποροῦσαν νὰ βοηθήσουν τὸν σηµερινὸ ἀγχωµένο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος πάσχει, διότι δέν ἔχει δυστυχῶς τακτοποιήσει τὶς σχέσεις του µὲ τὸν ∆ηµιουργὸ του Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπο. Μόνον ὁ Ἐνανθρωπήσας Λόγος τοῦ Θεοῦ Πατρὸς µπορεῖ νὰ λογοποιήση τὴν ὅλη ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ νὰ τὸν ἀπαλλάξη ἀπὸ τὰ καθηµερινὰ ἄγχη. 

Ὀφείλουµε νὰ ἀποδεχθοῦµε τὴν ὀντολογικὴ ἀλήθεια ὅτι ἡ ψυχολογικὴ καὶ πνευµατικὴ ὡριµότητα καὶ ἡ εἰρήνη συµβαδίζουν καὶ ἀποτελοῦν ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ γεγονός, τὴν πρόοδο τῆς προσωπικότητος ἀπὸ κάθε ἄποψη. Εἶναι ἀνάγκη ὁ σύγχρονος ἀγχωµένος ἄνθρωπος νὰ ἐπανασυνδεθῆ µὲ τὸν ∆ηµιουργό του Θεό, τὸν συνάνθρωπο καὶ τὸν ἑαυτό του. Μόνον ὁ Θεὸς µπορεῖ νὰ λογοποιήση τὴν ὅλη ζωή του, νὰ τὸν ἀπαλλάξη ἀπὸ τὰ καθηµερινὰ ἄγχη καὶ νὰ τοῦ προσφέρη τὴν πολυπόθητη ἐσωτερικὴ εἰρήνη». 

* Περίληψις ὁμιλίας εἰς ἐκδήλωσιν τοῦ Φοιτητικοῦ Μεταπτυχιακοῦ Θεολογικοῦ Συνδέσμου εἰς τὸν Φιλολογικὸν Σύλλογον Παρνασσὸς (3 Ἰουνίου 2015)

* Τοῦ Ἀρχιµανδρίτου π. Κυρίλλου Κωστοπούλου, Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Πατρῶν καὶ ∆ιδάκτορος Θεολογίας

πηγή : ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...