/*--

Πέμπτη, 10 Δεκεμβρίου 2015

Ένας Άγιος ζωγραφίζει τη μητέρα του

Μέ τό καθαρό καί διεισδυτικό βλέμμα τοῦ παιδιοῦ καί μέ τή φωτισμένη κρίση τοῦ Ἁγίου, παρακολουθεῖ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος τή μητέρα του Νόννα. Ἡ μορφή της μένει ἀποτυπωμένη μέ ἀνεξίτηλα χρώματα στήν ψυχή του μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς του καί αἰσθάνεται ὅτι ἡ παρουσία της ὑπῆρξε καθοριστική γιά τήν πορεία τῆς δικῆς του ζωῆς, ὅπως καί ὅλης τῆς οἰ κο γένειας. Γι’ αὐτό καί ἀφιερώνει πολλά ποιήματα–ὕμνους στήν ἁγία μητέρα του καί σέ ἄλλα αὐτοβιογραφικά κείμενά του ἀναφέρεται μέ πολύ θαυμασμό σ’ αὐτήν.

Μέσα ἀπό τά ποιήματα καί ἄλλα κείμενά του, ζωγραφίζει μέ ζωηρά χρώματα τήν ἁγία προσωπικότητα τῆς Νόννας καί περιγράφει παραστατικά τούς ἀγῶνες καί τά πνευματικά της κατορθώματα. Καταγράφει τίς λεπτομέρειες πού συνέθεταν τόν, κατά τό ἀνθρωπίνως ἐφικτό, τέλειο χαρακτῆρα τῆς Νόννας καί μᾶς δίνει τό πρότυπο τῆς Χριστιανῆς μητέρας καί συζύγου. Ἡ οἰκογενειακή ζωή δέν ἄρχισε μέ τίς καλύτερες προϋποθέσεις γιά τή Νόννα. Εὐσεβής Χριστιανή ἡ ἴδια ἔχει σύζυγο τό Γρηγόριο, ἕναν ἄνθρωπο καλοπροαίρετο, πού ἀνῆκε, ὅμως, σέ μία αἵρεση, τήν αἵρεση τῶν Ὑψισταρίων. Δύσκολη ἀρχή γιά μία νέα. Φυσικός καί δικαιολογημένος θά φαινόταν ἕνας συμβιβασμός, μία ὑποβάθμιση τῆς δικῆς της πνευματικῆς ζωῆς, γιά νά μή διαφέρει ἀπό τίς συνήθειες τοῦ συζύγου της, ἄν ὄχι καί ἡ ταύτιση μέ τό δικό του τρόπο ζωῆς.

Ἡ νεαρή Νόννα,ὅμως, ἔχει τήν πνευματική ὡριμότητα καίτή θέληση νά ἀγωνιστεῖ. Πρέπει καί ὁ σύζυγός της νά μπεῖ στήν ὀρθή πορεία γιά τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Χρησιμοποιεῖ κάθε τρόπο. Μέ ἐπιμονή, ὑπομονή καί κυρίως μέ προσευχή,προσπαθεῖ νά φέρει τό ποθητό ἀποτέλεσμα. Καί τό θαῦμα γίνεται. Ὁ σύζυγός της, ὄχι μόνο γίνεται Χριστιανός, ἀλλά καί ἀποδεικνύεται τόσο εὐσεβής, ὥστε χειροτονεῖται Ἐπίσκοπος καί ἀναλώνει τήν ὑπόλοιπη ζωή του στήν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησίας.

Γράφει μέ θαυμασμό ὁ ἅγιος Γρηγόριος γι’ αὐτό τό κατόρθωμα τῆς μητέρας του. «Ἡ μητέρα μου δέν ἔπαυσε ποτέ νά προσεύχεται στό Θεό, νύκτα καί ἡμέρα, καί νά ζητᾷ ἀπ’ Αὐτόν μέ πολλές νηστεῖες καί δάκρυα τή σωτηρία τοῦ συζύγου της. Καί πάντα ἀκούραστη μεταχειριζόταν χίλιους τρόπους, ἄλλοτε παρατηρήσεις καί ὀνειδισμούς γιά τήν πλάνη, ἄλλοτε συμβουλές καί ἐνδιαφέρον, ἄλλοτε μέ τό νά ἀποξενώνεται ἀπό κοντά του, ἀλλά κυρίως μέ φιλικό τρόπο. Χρησιμοποιοῦσε τή θέρμη τῆς καρδιᾶς της καί τόν πλοῦτο τῆς εὐλαβικῆς ψυχῆς της, γιά νά μαλακώσει καί νά λυγίσει τήν ψυχή τοῦ πατέρα μου, ὥστε αὐτός θεληματικά νά ἀγαπήσει τήν ἀρετή. Ἔτσι, ὅπως ἡ σταγόνα τοῦ νεροῦ, πού ἀδιάκοπα κτυπᾷ πάνω στήν πέτρα τήν κάμνει κοίλη, καί ὁ λόγος τῆς μητέρας μου μέ τόν καιρό πέτυχε τήν ἐπιστροφή τοῦ πατέρα μου στό Χριστό».

Ἀπό τή στιγμή πού ὁ σύζυγός της ἔγινε Χριστιανός, καί ἰδιαίτερα ὅταν ἀνάλαβε τήν ἐκκλησιαστική του διακονία, ἡ Νόννα γίνεται συμπαραστάτης καί βοηθός γιά τό μεγάλο ἔργο του. Οἱ ἀγῶνες τους, ἀξίωσαν καί τούς δύο νά ἀναγνωριστοῦν ὡς Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅπως καί τά τρία παιδιά τους, πού τά ἀπέκτησαν σέ μεγάλη ἡλικία, τή Γοργονία, τό Γρηγόριο, πού γεννήθηκε πολύ ἀργότερα, καί τόν Καισάριο. Μία ζηλευτή οἰκογένεια, μέ ἁγιασμένα ὅλα τά μέλη της, καί μέ πρωτεργάτρια στό ἔργο τοῦ ἁγιασμοῦ, τή μητέρα Νόννα. Ὅπλο πανίσχυρό τῆς Νόννας γιά τούς ἀγῶνες της ἦταν ἡ προσευχή. Αὐτό βλέπει καί θαυμάζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος. «Σέ κάθε ἐποχή καί σέ κάθε τόπο πού βρισκόταν δέν ξεχνοῦσε καί δέν παρέλειπε τήν προσευχή, πού ἦταν γι’ αὐτήν ἡ πρώτη μέριμνα τῆς ἡμέρας…». Καί εἶχαν οἱ προσευχές τῆς Νόννας δύναμη, γιατί ἔβγαιναν ἀπό ἁγνή καί πιστή ψυχή. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἔχει ἐπίγνωση ὅτι εἶναι καρπός τῶν προσευχῶν τῆς μητέρας του, ἀλλά καί καταγράφει κάποιο χαρακτηριστικό περιστατικό, κατά τό ὁποῖο ἡ μητέρα του τόν ἐντυπωσίασε μέ τή δύναμη τῶν προσευχῶν της: Κάποια φορά, ἐνῶ οἱ πιστοί τῆς Ναζιανζοῦ ἑτοιμάζονταν νά ἑορτάσουν τό Πάσχα, ὁ πατέρας του, ὁ Ἐπίσκοπός τους, ἀρρώστησε βαριά.

Τότε ὅλοι, ὅπως καί ὁ ἴδιος ὁ Γρηγόριος, πού ἦταν ἤδη ἱερέας, βοηθός τοῦ πατέρα του, μέ μεγάλη θλίψη σκέφτονταν ὅτι, ἀντί νά γιορτάσουν τήν Ἀνάσταση, θά θρηνοῦσαν τό θάνατο τοῦ Ἐπισκόπου πατέρα του. Τότε ἡ μητέρα Νόννα, μέ θάρρος, πού δέν ἔδειξε ξανά προηγουμένως μέσα στό Ναό, ἄρχισε νά προτρέπει μέ θέρμη ὅλους, νά συναγωνιστοῦν μαζί της στίς προσευχές της καί νά ζητήσουν ἀπό τό Θεό νά κάνει τό θαῦμα Του. «Μέ καταλαμβάνει ἀκόμα καί τώρα φρίκη καί δέος, ὅταν θυμοῦμαι τίς σκηνές ἐκεῖνες… Ἐνῶ πλησίαζε ἡ ὥρα τῆς τελέσεως τοῦ Μυστηρίου, ὁ ἑτοιμοθάνατος πατέρας μου… σηκώθηκε… καί τέλεσε τό θεῖο Μυστήριο», γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος.

Ὅμως, τό γεγονός πού ἀνύψωσε ἀκόμα περισσότερο στά μάτια τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τή μητέρα του, ὡς ἄνθρωπο προσευχῆς, ἀπόλυτα ἀφοσιωμένο στό Θεό, ὑπῆρξε τό γεγονός ὅτι ἡ μητέρα του ἀξιώθηκε νά τελειώσει τή ζωή της, προσευχόμενη μέσα στό Ναό, μπροστά στήν Ἁγία Τράπεζα. «Προσευχές… καί ἀγρυπνίες… σημάδεψαν τό τέλος τῆς ζωῆς σου ἁγία Νόννα. Καί σέ ἀξίωσαν μέσα στό Ναό νά δεχθεῖς τήν ἀπόφαση τοῦ θανάτου. Ἡ Νόννα ἔριξε τόν ἑαυτό της μπροστά στήν Ἁγία Τράπεζα καί, ἐνῶ προσευχόταν, ὑψώθηκε ἀπό ἐκεῖ στόν οὐρανό σάν ἅγιο θῦμα… ἀπέθεσε μέσα στό Ναό τρισευτυχισμένη τό σῶμα της… στόν οὐρανό ἀνέβηκε φτερωτή ἡ ψυχή τῆς Νόννας».

Ἦταν γιά τή Νόννα ὁ Ναός τό ἀγαπημένο καταφύγιο σέ λύπες καί χαρές, γι’ αὐτό καί γράφει ὁ ἅγιος Γρηγόριος: «Τῆς χαρᾶς καί τῶν πόνων σου τό Ναό εἶχες μάρτυρα». Ὁ σεβασμός της γιά τό Ναό ἦταν φανερός, γιατί «ποτέ δέν μίλησε μέσα στό Ναό καί πρόσεχε νά μή γυρίσει ποτέ τήν πλάτη της πρός τήν Ἁγία Τράπεζα». Τό παρατηρητικό βλέμμα τοῦ Γρηγορίου, ἐπισημαίνει καί τό γεγονός ὅτι ἡ μητέρα του κατάφερε τό δύσκολο, γιά τούς πολλούς ἀνθρώπους, συνδυασμό τῶν οἰκογενειακῶν καί τῶν πνευματικῶν καθηκόντων, χωρίς νά ἀφήνει κενά. «Ἐσυνδύαζε ἡ μητέρα μου κατά ἕνα θαυμάσιο τρόπο τή θεοσέβεια καί τήν ἀπασχόλησή της μέ τά πνευματικά καθήκοντα μέ τήν τέλεια ἀνταπόκρισή της στά οἰκογενειακά καθήκοντα. Μεγάλωσε ἐμᾶς τά παιδιά της μέ πολλή ἐπιμέλεια καί σύνεση… καί φρόντιζε τό σπίτι της τόσο πολύ, σάν νά μήν εἶχε σχέση μέ τήν εὐσέβεια καί τή θρησκευτική ζωή. Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ὅμως, ἦταν τόσο κοντά στό Θεό καί στά θεία, ὥστε ἔδινε τήν ἐντύπωση ὅτι παραμελοῦσε τό σπίτι καί τήν οἰκογένειά της.

Καθόλου, ὅμως, δέν ἐμποδιζόταν τό ἕνα ἀπό τό ἄλλο, ἀλλά ἀντίθετα, τό ἕνα ἐνίσχυε τό ἄλλο». Ὅπως κάθε παιδί, ἔτσι καί ὁ Γρηγόριος προσέχει τήν κάθε λεπτομέρεια στή συμπεριφορά τῆς μητέρας του καί αὐθόρμητα κάνει διαπιστώσεις καί συγκρίσεις. Παρατηρεῖ τήν ἁπλότητα καί σεμνότητα τῆς μητέρας του καί ἀργότερα, μέ ὥριμη σκέψη, ἀξιολογεῖ αὐτές τίς ἀρετές. Ἀξίζει νά ἐπισημάνουμε ἐδῶ ὅτι ἡ Νόννα εἶχε ὅλες τίς προϋποθέσεις νά ζεῖ μία πλούσια, ἄνετη ζωή καί νά συγκαταλέγεται ἀνάμεσα στίς κυρίες τῆς ὑψηλῆς κοινωνίας τῆς ἐποχῆς, πού ζοῦσαν μέσα στή χλιδή, δεδομένου ὅτι εἶχε μία τεράστια περιουσία. Ὅμως, ὅπως παρατηρεῖ ὁ Γρηγόριος, «ἐκείνη ξεχώριζε ἀνάμεσα στίς ἄλλες γυναῖκες. Διότι, ἐνῶ οἱ ἄλλες ἀσχολοῦνταν καί καμάρωναν γιά τήν ὀμορφιά τους, εἴτε τήν πραγματική εἴτε τήν ἐπίπλαστη, αὐτή ἀναγνώριζε μόνο μία ὀμορφιά, τή φυσική τῆς ψυχῆς… σάν ἀπορρίμματα πέταξε τά βαψίματα καί τά τεχνικά μέσα καλλονῆς. Καί ἀναγνώριζε μία μόνο ἀληθινή καί πραγματική ἀφορμή καύχησης γιά τήν καταγωγή μας. Τήν εὐσέβεια… καί τή γνώση τῆς θείας καταγωγῆς μας… καί τοῦ προορισμοῦ μας νά γίνουμε πολῖτες τῆς ἐπουράνιας Βασιλείας».

Ἐπισημαίνει ἀκόμη ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὅτι ἡ μητέρα του, «ποτέ δέν ἄφησε τά μάτια της νά ἀντικρίσουν κάτι τό ἄσεμνο. Οὔτε ποτέ ἄκουσε ἄπρεπες διηγήσεις ἤ ἄσεμνα τραγούδια, πού μολύνουν τήν ἀκοή. Οὔτε ποτέ εἶπε κάτι τό ἄπρεπο καί ἀνίερο». Ἡ ἁγία Νόννα, δέν φρόντιζε μόνο γιά τήν καθαρότητα τῆς ψυχῆς της, ἀλλά καί θησαύριζε μέσα της τόν πλοῦτο τῆς ἀγάπης καί τῆς προσφορᾶς στούς πονεμένους. «Ποιά ἄλλη ἔγινε καλύτερη συμπαραστάτης στίς χῆρες καί τά ὀρφανά; Καί ποιά συνετέλεσε ὅσο αὐτή στήν ἀνακούφιση τῆς συμφορᾶς τῶν θλιμμένων;… Ποτέ δέν αἰσθανόταν νά ἱκανοποιεῖται ἡ ἐπιθυμία της νά κάνει τό καλό… Ὁλόκληρη τήν οἰκογενειακή περιουσία της, καί ὅση εἶχε καί ὅση ἀπέκτησε, τήν θεωροῦσε μικρότερη ἀπό τήν ἐπιθυμία της νά δίδει…». Θαυμάζει ἀκόμη ὁ ἅγιος Γρηγόριος τήν ὑπομονή καί ἀντοχή τῆς μητέρας του στίς δικές της ἀσθένειες καί θλίψεις. Εἶχε καί ἡ ἁγία Νόννα μερίδιο στίς ἀσθένειες, ἀλλά καί στόν πόνο, πού προκαλεῖ ὁ θάνατος καί τά ἄλλα θλιβερά τῆς ζωῆς. Ἔχασε ξαφνικά καί πρόωρα τό μικρότερο γιό της, τόν Καισάριο.

Λίγα χρόνια ἀργότερα πέθανε ἡ μεγάλη κόρη της, ἡ Γοργονία. Τελευταῖα πόνεσε γιά τό θάνατο τοῦ συζύγου της. Ὅμως, εἴτε σωματικός ἦταν ὁ πόνος, πού ἐπέτρεπε ὁ Θεός, εἴτε ἐσωτερική θλίψη, ἡ Νόννα ἔδειχνε ὑποδειγματική ὑπομονή. «Ἀξιοθαύμαστη ἦταν ἡ ὑπομονή της στό σωματικό πόνο. Ἐνῶ πονοῦσε πολύ καί λύγιζε ἡ ψυχή της μπροστά στόν πόνο τῶν ἄλλων, γιά τούς δικούς της πόνους, πού ἦταν πολλοί καί συχνοί, ποτέ δέν ἄφησε νά βγεῖ ἀπό τό στόμα τῆς γοερή κραυγή οὔτε ἀπό τά βλέφαρά της νά κυλήσουν δάκρυα οὔτε νά κρατήσει γιά πολύ πένθιμη στάση. Κι αὐτό, γιατί εἶχε θεοφιλῆ ψυχή, πού ἔμαθε νά ὑποτάσσεται στό θέλημα τοῦ Θεοῦ». Εἶναι καί πολλά ἄλλα πού ἅγιος Γρηγόριος παρατηρεῖ καί θαυμάζει στή μητέρα του, τήν ἁγία Νόννα. Καί αἰσθάνεται ὅτι, σ’ αὐτήν ἰδιαίτερα, χρωστᾶ τό γεγονός ὅτι καί ὁ ἴδιος ἀκολούθησε τήν ὁδό τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὡς ἄνθρωπος, ὡς νέος, πέρασε τούς πειρασμούς τῆς νεότητας. Αἰσθάνθηκε τόν πόλεμο πού ὁ διάβολος κηρύσσει ἐναντίον κάθε ψυχῆς, πού ἐπιθυμεῖ νά ζήσει σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὅμως, ὅπως λέγει ὁ ἴδιος, ποτισμένος μέ τά νάματα τῆς ἀρετῆς καί μέ ἁγιασμένα τά χέρια καί τήν ψυχή ἀπό τά ἱερά βιβλία, πού ἡ μητέρα του τοῦ ἔδινε, καί μέ ἔντονη τή συναίσθηση ὅτι αὐτή τόν ἤθελε ὁλοκληρωτικά ἀφοσιωμένο στό Θεό, ἀγωνίστηκε καί δέν ὑπέκυψε στούς νεανικούς πειρασμούς.

Συγκαταλέγεται τώρα ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἀνάμεσα στούς ἄλλους μεγάλους ἀγωνιστές τῆς Ὀρθοδοξίας, Βασίλειο τό Μέγα καί Ἰωάννη τό Χρυσόστομο. Ἡ ἁγία Νόννα, ὅπως καί οἱ δύο ἄλλες ἅγιες μητέρες, Ἐμμέλεια καί Ἀνθοῦσα, ὅπως τό συνηθίζουν ὅλες οἱ ἐνάρετες μητέρες, κρύφτηκαν ταπεινά πίσω ἀπό τούς τρεῖς μεγάλους Ἱεράρχες καί στύλους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ὅλοι, ὅμως, ἀποδίδουν μεγάλη τιμή καί εὐγνωμοσύνη στίς μητέρες τους καί ἀναγνωρίζουν πώς αὐτές τούς χάραξαν τό δρόμο μέ τή Χριστιανική ἀγωγή καί κυρίως μέ τό φωτεινό τους παράδειγμα. Ἀκόμα καί μετά τό θάνατό της ὁ Γρηγόριος αἰσθάνεται νά ἀκούει τίς προτροπές της καί γράφει σ’ ἕνα ἀπό τά πολλά ποιήματα πού τῆς ἀφιέρωσε, παρουσιάζοντας τήν ἴδια νά τοῦ μιλᾶ: «Παιδί μου… ἀκολούθησε τούς γονεῖς σου καί ἐμεῖς θά σέ δεχθοῦμε ὁλόχαροι στά δικά μας φωτεινά καί οὐράνια σκηνώματα». Καί ἀλλοῦ ἐκφράζει τό πόσο τόν «ἐνισχύει ἀπό τόν οὐρανό μέ τίς δικές της προσευχές».

Ἁγία μητέρα Νόννα, πορεύτηκες στό στενό δρόμο τῆς ἀρετῆς καί τῆς ἁγιότητας καί ἀξιώθηκες νά βρεθεῖς μπροστά στό θρόνο τοῦ Θεοῦ μέ τό σύζυγο καί τά τρία σου παιδιά. Γι’ αὐτό εἶσαι «τρισευτυχισμένη… καί ξεχωρίζεις ἀνάμεσα στίς ἅγιες γυναῖκες», λέγει ὁ μεγάλος Ἅγιος, τό παιδί σου.

Νίκης Τρακοσιῆ
Φιλολόγου

Σημ: Τά ἀποσπάσματα πού παρατίθενται στό κείμενο εἶναι παρμένα ἀπό τά «Ἔργα Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου», ἐκδ. Ε.Π.Ε., Τόμοι 6 καί 11.

πηγή : ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ  ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ
          ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ

+

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...